Adətən dişlərin əsas düşməninin şirniyyat və düzgün olmayan ağız gigiyenası olduğunu düşünürük. Həqiqətən də kariyesin yaranmasında bu amillərin böyük rolu var. Lakin stomatoloqlar bildirirlər ki, diş minasına zərər verən səbəblər bununla məhdudlaşmır.
Ucnoqta.az xəbər verir ki, gündəlik həyatda fərqinə varmadan təkrarladığımız bəzi vərdişlər zamanla diş minasını zəiflədə bilər.
1. Gün ərzində tez-tez nəsə yemək və şirin qidalar qəbul etmək
Diş minasının sağlamlığı üçün yalnız qəbul edilən şəkərin miqdarı deyil, onun ağız boşluğuna nə qədər tez-tez daxil olması da önəmlidir. Diş ərpindəki bakteriyalar karbohidratlardan istifadə edərək turşular əmələ gətirir. Bu turşular diş minasındakı mineralların azalmasına səbəb ola bilər.
Mütəxəssislərin sözlərinə görə, tüpürcəyə bu turşuları tam neytrallaşdırmaq üçün təxminən iki saat lazım olur. Buna görə gün ərzində davamlı olaraq şəkərli çay içmək, peçenye yemək və ya konfet sormaq ağız boşluğunda turş mühitin uzun müddət qalmasına səbəb ola bilər.
2. Qazlı içki, şirə və enerji içkilərini uzun müddət ərzində qurtum-qurtum içmək
Şəkərli qazlı içkilər, enerji içkiləri və bəzi şirələr dişlər üçün ikiqat təhlükə yarada bilər. Tərkibindəki şəkər bakteriyaların fəaliyyətini artırır, turşular isə diş minasına birbaşa təsir göstərir.
İçkini saatlarla qurtum-qurtum qəbul etmək xüsusilə zərərlidir. Hər yeni qurtum ağız boşluğunda turşuluğu yenidən artırır və dişlərin kimyəvi təsir altında qalma müddətini uzadır.
3. Dişləri çox güclü təmizləmək və sərt tüklü fırçadan istifadə etmək
“Daha güclü sürtsəm, dişlərim daha ağ olacaq” düşüncəsi yanlışdır. Həddindən artıq təzyiq diş ərpini daha yaxşı təmizləmədiyi halda diş əti və dişlərin boyun hissəsindəki toxumalara zərər verə bilər.
Zamanla bu, diş köklərinin açılmasına, soyuq qidalara həssaslığa və dişlərin dibində nəzərə çarpan aşınmalara səbəb ola bilər. Dişləri yumşaq hərəkətlərlə, diş ətindən dişin kənarına doğru təmizləmək tövsiyə olunur.
4. Turş qida və içkilərdən dərhal sonra dişləri fırçalamaq
Səhər yeməyindən sonra, xüsusilə portağal şirəsi kimi turş içki qəbul etdikdən dərhal sonra dişləri fırçalamaq faydalı görünə bilər. Lakin bu zaman diş minasına zərər vermək mümkündür.
Turş qidalar və içkilərdən sonra diş minası müvəqqəti olaraq yumşalır. Bu mərhələdə dişləri fırçalamaq minanın mikroskopik qatının aşınmasını sürətləndirə bilər.
Mütəxəssislər turş qida və içkilərdən sonra təxminən 30 dəqiqə gözləməyi, bu müddətdə isə ağızı adi su ilə yaxalamağı məsləhət görürlər.
5. Çənəni sıxmaq və dişləri qıcamaq
Bruksizm adlanan bu vərdiş xüsusilə yuxu zamanı baş verə bilər və insan bunu heç vaxt hiss etməyə bilər. Stress, narahatlıq və yuxu problemləri ilə əlaqəli ola bilən bruksizm zamanı dişlər uzun müddət bir-birinə güclü şəkildə təzyiq edir.
Nəticədə dişlərdə aşınma və xırda çatlar yarana, plomblar zədələnə bilər. Səhərlər üz əzələlərində yorğunluq, çənə oynağında ağrı və ya səbəbsiz baş ağrısı müşahidə olunursa, stomatoloqa müraciət etmək məsləhətdir.