Piylənmə və diabetin müalicəsində istifadə olunan yeni nəsil GLP-1 preparatlarının təsirləri elm dünyasında diqqətlə araşdırılır. Sürətli çəki itkisi ilə yanaşı, bəzi istifadəçilərin üzündə həcm azalması, çökmə və sallanma müşahidə edilir. Son dövrlərdə bu vəziyyət “Ozempic üzü” (“Ozempic Face”) adlandırılır.
Ucnoqta.az bildirir ki, mütəxəssislər hesab edirlər ki, üzün dəyişməsi yalnız çəki itkisi ilə bağlı olmaya, üz nahiyəsindəki piy toxuması və dərinin strukturunda baş verən fərqli dəyişikliklərlə də əlaqəli ola bilər.
Üzdəki piy daha sürətlə itə bilər
3D görüntüləmə texnologiyasından istifadə edilən bir araşdırmada həftəlik semaqlutid qəbul edən şəxslərdə ümumi bədən yağının təxminən 9,2 faiz azaldığı halda, gicgah nahiyəsindəki piy yastıqcıqlarında bu göstəricinin 41,8 faiz, yanaq piy yastıqcıqlarında isə 69,9 faiz olduğu müəyyən edilib.
Beləliklə, üz nahiyəsində yağ itkisi bədənin digər hissələri ilə müqayisədə 4-7 dəfə daha sürətli ola bilər. Bu isə üzün çökməsini yalnız ümumi çəki itkisi ilə izah etməyin kifayət etmədiyini göstərir.
Məsələ yalnız yağ itkisi ilə bitmir
Digər bir nəzəriyyəyə görə, GLP-1 preparatlarının dərinin alt qatlarına da təsiri ola bilər. Dərinin gənc və elastik qalmasında yağ toxumasından yaranan kök hüceyrələr və kollagen istehsal edən fibroblastlar mühüm rol oynayır.
Bu hüceyrələrdə də GLP-1 reseptorlarının olduğu bildirilir. Tədqiqatçılar həmin mexanizmlərin hüceyrələrin enerji mübadiləsinə və oksidləşdirici stressə təsir göstərə biləcəyini araşdırırlar. Nəzəri olaraq bu proses kollagen istehsalına və dərinin elastikliyinə təsir göstərə bilər.
Lakin bu sahədəki mexanizmlər hələ tam sübuta yetirilməyib və “Ozempic üzü”nün birbaşa dərman təsiri olduğunu qəti şəkildə söyləmək üçün əlavə araşdırmalara ehtiyac var.
GLP-1 preparatlarının dəriyə yalnız mənfi təsiri yoxdur
Mütəxəssislər GLP-1 preparatlarını sırf “dəriyə zərər verən dərmanlar” kimi qiymətləndirməyin düzgün olmadığını vurğulayırlar. Bu preparatların iltihabəleyhinə təsirləri də var və bəzi xroniki dəri xəstəliklərində müsbət nəticələr müşahidə edilib.
Diabet xəstələri üzərində aparılan araşdırmalardan birində GLP-1 preparatlarından istifadə edən şəxslərdə psoriaz və hidradenit suppurativa kimi dəri xəstəliklərinin daha az rast gəlindiyi müəyyənləşdirilib.
Digər mümkün mexanizm isə qabaqcıl qlikasiya son məhsulları (AGEs) ilə əlaqələndirilir. Qanda şəkərin zülallarla birləşməsi nəticəsində yaranan bu maddələr toxumaların sərtləşməsinə və yaşlanma prosesinə töhfə verə bilər. GLP-1 preparatlarının isə bu birləşmələrin yaranmasını azaltmağa kömək edə biləcəyi düşünülür.
Beləliklə, arıqlama iynələrinin üzə təsiri hələ tam aydın deyil. Sürətli çəki itkisi üz nahiyəsində piyin və dərialtı həcmin əhəmiyyətli dərəcədə azalmasına səbəb ola bilər, lakin bunun GLP-1 preparatlarının birbaşa və spesifik təsiri olub-olmadığı hələ araşdırılır.