Beyin sağlamlığı yalnız yaş və genetika ilə bağlı deyil. Yuxu rejimi, qidalanma, fiziki aktivlik və asudə vaxtın necə keçirilməsi yaddaşa, diqqətə və qərarvermə qabiliyyətinə təsir göstərə bilər.
Ucnoqta.az xəbər verir ki, “Health” nəşrinin məlumatına görə, mütəxəssislər beyin fəaliyyətini dəstəkləmək üçün gündəlik həyata tədricən əlavə edilə biləcək 6 sadə vərdiş müəyyənləşdiriblər.
Daha çox hərəkət edin
Fiziki aktivlik təkcə bədən üçün deyil, beyin üçün də faydalıdır. Müntəzəm idman yaddaş, öyrənmə və qərarvermə qabiliyyətini dəstəkləyə bilər. Xüsusilə gəzinti, üzgüçülük, velosiped sürmək, qaçış və rəqs kimi aerob məşqlər tövsiyə olunur.
Mütəxəssislər həftədə təxminən 150 dəqiqə orta intensivlikli aerob fəaliyyət və ən azı iki dəfə güc məşqləri etməyi məsləhət görürlər.
7-8 saat yatın
Keyfiyyətli yuxu diqqətin, yaddaşın və beynin normal fəaliyyətinin qorunması üçün vacibdir. Bunun üçün yuxu və oyanma saatlarını sabit saxlamaq, gün ərzində günəş işığından faydalanmaq və gecə yuxusuna mane olmursa, qısa müddətli gündüz yuxusuna üstünlük vermək olar.
Balanslı qidalanın
Beynin normal fəaliyyəti üçün müxtəlif qida maddələri lazımdır. Omeqa-3 yağ turşuları, B qrupu vitaminləri, dəmir, lif və probiotiklərlə zəngin qidalar rasionda mühüm yer tutur. Kofein tərkibli qəhvə və çayın da orta miqdarda qəbul edildikdə beyin sağlamlığı ilə əlaqəli müsbət təsirləri araşdırılıb.
Aralıq dənizi, DASH, MIND, Skandinaviya və Okinava tipli qidalanma modelləri beyin sağlamlığı kontekstində araşdırılır. Bu qidalanma modellərində tərəvəz, meyvə, tam taxıllı məhsullar, paxlalılar və yağsız zülallara üstünlük verilir, şəkər və həddindən artıq duzun məhdudlaşdırılması tövsiyə olunur.
Könüllü fəaliyyətlərdə iştirak edin
Başqalarına yardım etmək yalnız cəmiyyət üçün deyil, insanın özü üçün də faydalı ola bilər. Araşdırmalar könüllü fəaliyyətlə daha yaxşı koqnitiv göstəricilər arasında əlaqə olduğunu göstərir.
Bəzi tədqiqatlarda müntəzəm könüllülük fəaliyyəti ilə məşğul olan insanlarda yaddaş üçün mühüm beyin strukturu olan hipokampın həcminin artması müşahidə edilib.
Sevdiyiniz hobbilərdən imtina etməyin
Fotoqrafiya, əl işləri və aktiv iştirak tələb edən digər hobbilər yaddaşın qorunmasına kömək edə bilər. Araşdırmalar belə məşğuliyyətlərin yaşla əlaqəli ciddi koqnitiv zəifləmə riskinin daha aşağı olması ilə əlaqəli olduğunu göstərir.
Heyvanlarla vaxt keçirin
Ev heyvanları ilə ünsiyyət sosial aktivliyi artırmağa və tənhalıq hissini azaltmağa kömək edə bilər. Bəzi araşdırmalarda ev heyvanı olmayan yaşlı insanların koqnitiv testlərdə daha yaxşı nəticələr göstərdiyi də müəyyən edilib.
Mütəxəssislər bütün vərdişləri eyni anda dəyişməyi vacib saymırlar. Məsələn, axşam yeməyindən sonra gündəlik gəzintiyə çıxmaq və ya hər gün eyni vaxtda yatmaq kimi bir-iki sadə vərdişdən başlamaq olar. Tədricən edilən dəyişiklikləri gündəlik həyatın bir hissəsinə çevirmək daha asan olur.