Yumurtanın sarısının rəngi toyuğun qidalanmasından asılıdır. Solğun sarıdan narıncı və qırmızımtıl çalara qədər dəyişən rənglər yumurtanın keyfiyyəti və qida dəyəri barədə həmişə eyni məlumatı vermir.
Ucnoqta.az xəbər verir ki, yumurtanın sarısının rəngini toyuğun yediyi qidalardan aldığı karotinoidlər — təbii piqmentlər müəyyən edir. Bu maddələr kökə narıncı, pomidora isə qırmızı rəng verir.
Toyuq yemlə birlikdə bu piqmentləri qəbul edir və onların bir hissəsi yumurta formalaşarkən sarıda toplanır. Sarının rəngi rasiondakı piqmentlərin növündən və miqdarından asılı olaraq dəyişir.
Belə ki, toyuq əsasən buğda və digər dənli bitkilərlə qidalandıqda sarı solğun ola bilər. Sarı qarğıdalı, yonca və piqmentlərlə zəngin digər bitkilər daha parlaq sarı rəng yarada bilər. Narıncı və qırmızımtıl çalarlar isə yemə müxtəlif rəngli piqmentlərin, o cümlədən qırmızı bibərdən əldə olunan maddələrin daxil olması ilə əlaqədar ola bilər.
“Scientific American” nəşrinin məlumatına görə, toyuğun yemini dəyişməklə yumurta sarısının rəngini açıq sarıdan qırmızımtıl çalara qədər dəyişmək mümkündür. Buna görə də rəng fərqi normal yumurtalarda da müşahidə edilə bilər.
Kənd yumurtasının sarısı həmişə daha tünd olmur
Həyətdə sərbəst gəzən toyuqların yumurtalarının sarısının daha narıncı olduğu barədə fikir müəyyən qədər əsaslıdır. Belə toyuqlar ot, göyərti və həşəratlarla qidalana bildiklərindən onların yumurtalarının sarısı daha tünd rəng ala bilər.
Lakin bu, mütləq qayda deyil. Ev toyuğunun yemində rəngverici piqmentlər az olduqda yumurtanın sarısı solğun qala bilər. Mövsüm də rəngə təsir edir: yayda təzə göyərti daha çox olduğu halda, qışda toyuqlar əsasən əvvəlcədən hazırlanmış yemlə qidalanırlar.
Eyni zamanda, quşçuluq təsərrüfatında saxlanılan toyuqların yumurtalarının sarısı da uyğun yem hesabına parlaq narıncı ola bilər. Buna görə yalnız rəngə əsasən toyuğun harada saxlanıldığını müəyyən etmək mümkün deyil.
Hansı yumurtanı yemək olmaz?
Yumurtanın sarısının solğun olması toyuğun keyfiyyətsiz qidalandırıldığını göstərmir. Sarının rənginə görə yumurtadakı zülalın, yağların, vitamin və mineralların miqdarı barədə dəqiq nəticə çıxarmaq olmaz. Eyni qaydada, sarının daha narıncı olması onun daha çox D vitamini, omeqa-3 və ya zülal ehtiva etdiyini göstərmir.
Narıncı və qırmızımtıl sarı da özlüyündə narahatlıq üçün əsas deyil. Sarının formalaşması zamanı kiçik qan damarının zədələnməsi nəticəsində qırmızı və ya qəhvəyi ləkələr yarana bilər.
Bununla belə, yumurtanın ağı çəhrayı rəngdədirsə və ya göy qurşağını xatırladan parıltıya malikdirsə, bu, bakteriyaların çoxalmasının əlaməti ola bilər. Belə yumurtanı yemək olmaz.
Qaynadılmış yumurtanın sarısının ətrafında yaranan boz-yaşıl halqa isə dəmir və kükürdün istilik zamanı reaksiyası nəticəsində əmələ gəlir və təhlükəli hesab edilmir.