Dişlərin zədələnməsinin əsas səbəbləri arasında şirniyyatların həddindən artıq istehlakı və ağız boşluğunun düzgün təmizlənməməsi göstərilir.
Ucnoqta.az xəbər verir ki, lakin stomatoloqlar bildirirlər ki, gündəlik həyatda fərqinə varmadan təkrarladığımız bəzi vərdişlər də diş minasını zədələyə bilər.
1. Tez-tez qəlyanaltı etmək və az-az şirniyyat yemək
Diş minasının sağlamlığı üçün yalnız qəbul edilən şəkərin miqdarı deyil, onun ağız boşluğuna nə qədər tez-tez daxil olması da əhəmiyyətlidir. Diş ərpindəki bakteriyalar karbohidratlarla qidalanır və dişlərin mineral tərkibini zəiflədən turşular ifraz edir.
Seçenov Universitetinin mütəxəssislərinin izahına görə, tüpürcəyə bu turşuları tam neytrallaşdırmaq üçün təxminən iki saat vaxt lazımdır. Gün ərzində davamlı olaraq şəkərli çay içmək, kraker yemək və ya konfet sormaq ağızda turşu mühitinin uzun müddət qalmasına səbəb olur. Bu isə diş minasının bərpasını çətinləşdirir.
2. Qazlı içkiləri, şirələri və enerji içkilərini qurtum-qurtum içmək
Şirin qazlı içkilər, enerji içkiləri və meyvə şirələri dişlər üçün ikiqat təhlükə yarada bilər. Tərkibindəki şəkər bakteriyaların fəaliyyətini gücləndirir, turşular isə diş minasına birbaşa təsir göstərir.
Şəkərli içkilərin tez-tez qəbulu zamanla diş minasını zəiflədə bilər. Xüsusilə bir şüşə limonadı saatlarla qurtum-qurtum içmək zərərlidir. Hər yeni qurtum ağızdakı turşuluğu artıraraq dişlərin zərərli təsirə məruz qalma müddətini uzadır.
Meyvə içkiləri və idman içkiləri qəbul edənlərə onları su əvəzinə gün ərzində davamlı içməkdənsə, yeməklə birlikdə qısa müddətdə içmək tövsiyə olunur.
3. Dişləri sərt fırçalamaq və cod tüklü fırçadan istifadə etmək
Bəzi insanlar dişləri nə qədər güclü fırçalasa, bir o qədər təmiz və ağ olacağını düşünür. Lakin həddindən artıq təzyiq diş ərpini daha effektiv təmizləmir, əksinə, dişlərin diş ətinə yaxın hissəsindəki toxumaları aşındıra və diş ətini zədələyə bilər.
Zamanla bu, diş köklərinin açılmasına, soyuğa qarşı həssaslığa və dişlərin dibində pazşəkilli qüsurların yaranmasına səbəb ola bilər.
Mütəxəssislər xüsusilə sərt tüklü fırça ilə dişləri sürətlə üfüqi istiqamətdə fırçalamağın təhlükəli olduğunu bildirirlər. Dişləri təmizləyərkən yumşaq hərəkətlər etmək, fırçanı çox sıxmamaq və diş ətindən dişin kənarına doğru hərəkət etdirmək məsləhət görülür.
4. Turş qidalardan və içkilərdən dərhal sonra dişləri fırçalamaq
Portağal şirəsi içdikdən və ya turş qida qəbul etdikdən dərhal sonra dişləri fırçalamaq məntiqli görünsə də, bu, diş minasına zərər verə bilər. Sitrus meyvələri, qazlı içkilər və hətta mədə turşusunun ağıza qayıtması nəticəsində diş minasının səthi müvəqqəti yumşala bilər.
Bu zaman dişləri fırçalamaq mina qatının aşınmasını sürətləndirə bilər. Stomatoloqlar turş qida və içkilərdən sonra dişləri fırçalamaq üçün təxminən 30 dəqiqə gözləməyi tövsiyə edirlər. Bu müddətdə ağız boşluğunu adi su ilə yaxalamaq olar.
5. Çənəni sıxmaq və dişləri qıcamaq
Bruksizm adlanan bu vəziyyət çənələrin güclü sıxılması və ya dişlərin bir-birinə sürtülməsi ilə xarakterizə olunur. İnsanlar bunu xüsusilə yuxu zamanı fərq etməyə bilərlər.
Bruksizm stress, narahatlıq və yuxu pozuntuları ilə əlaqəli ola bilər. Dişlərə uzun müddət təzyiq göstərilməsi onların tədricən aşınmasına, mina qatında xırda çatların yaranmasına və köhnə plombların zədələnməsinə səbəb ola bilər.
Səhərlər üz əzələlərində yorğunluq, çənə oynağında ağrı və ya səbəbi bilinməyən baş ağrısı hiss edilirsə, stomatoloqa müraciət etmək məqsədəuyğundur. Həkim ehtiyac olduqda dişləri qorumaq üçün xüsusi gecə kapası hazırlaya bilər.