Müntəzəm çay içmək ürək-damar xəstəlikləri riskinin azalması ilə əlaqəli ola bilər. Araşdırmalara görə, çay istehlakı bu xəstəliklərin riskini təxminən 11 faiz az göstərici ilə əlaqələndirilib. Lakin içkinin növü, dəmlənmə dərəcəsi və temperaturu da əhəmiyyət daşıyır.
Ucnoqta.az xəbər verir ki, “Daily Mail” nəşrinin məlumatına görə, Çindəki Huazhong Elm və Texnologiya Universitetinin tədqiqatçıları 485 934 nəfərin məlumatlarını təhlil ediblər. Təxminən doqquz il davam edən müşahidələr zamanı iştirakçıların 14 863-də damar xəstəlikləri qeydə alınıb.
Həftədə ən azı üç dəfə çay içənlərdə ürək-damar xəstəlikləri riskinin təxminən 11 faiz aşağı olması müşahidə edilib. Gündə 6–8 fincan çay içənlərdə də daha aşağı risk göstəriciləri qeydə alınıb. Bununla belə, tədqiqat müşahidə xarakteri daşıdığından çayın birbaşa qoruyucu təsir göstərdiyini sübut etmir.
2024-cü ildə “Epidemiology and Health” jurnalında dərc olunan icmalda da çay istehlakı ilə ürək-damar xəstəliklərindən ölüm riskinin azalması arasında əlaqə müəyyən edilib. Təhlilə əsasən, daha çox çay içənlərdə bu risk az çay içənlərlə müqayisədə 14 faiz aşağı olub. Gündə təxminən 1,5–3 fincan çay istehlakından sonra isə bu əlaqənin təsiri sabitləşib.
Qara çay, yoxsa yaşıl çay?
Qara çay qan damarlarının sağlamlığını dəstəkləyə bilən flavonoidlər və digər polifenollarla zəngindir. Dietoloq Nikola Ladlam-Reynin sözlərinə görə, bu maddələr damarların normal fəaliyyətinə kömək edə bilər. O, çaya əlavə edilən şəkərin miqdarını məhdudlaşdırmağı tövsiyə edir.
Yaşıl çayın tərkibində isə antioksidant xüsusiyyətləri ilə tanınan katexinlər, o cümlədən EGCG birləşməsi var. Laboratoriya tədqiqatlarında bu maddənin damar divarlarında yağ yığıntıları ilə əlaqəsi araşdırılıb. Bununla belə, Britaniya Ürək Fondunun professoru Ceremi Pirsonun fikrincə, yaşıl çayın ürək sağlamlığını əhəmiyyətli dərəcədə yaxşılaşdırdığını təsdiqləyən kifayət qədər sübut yoxdur.
Rooibos çayı kofein ehtiva etmədiyindən axşam saatlarında içmək üçün alternativ hesab olunur. Bəzi araşdırmalar onun xolesterin səviyyəsinə və oksidləşdirici stresə təsirini araşdırsa da, ürək sağlamlığına faydası barədə sübutlar hələ məhduddur.
Meyvə və giləmeyvə çayları da əlavə şəkər ehtiva etmədikdə şirin qazlı içkilərə alternativ ola bilər.
Çay içərkən nələrə diqqət etmək lazımdır?
Mütəxəssislər çayı həddindən artıq isti içməməyi və əlavə şəkərin miqdarını azaltmağı tövsiyə edirlər. Çayın sağlamlığa mümkün faydaları onun növündən əlavə, insanın ümumi qidalanmasından və həyat tərzindən də asılıdır.
Beləliklə, həm qara, həm də yaşıl çay sağlam qidalanmanın bir hissəsi ola bilər. Lakin mövcud elmi məlumatlar bu iki növdən hansının ürək üçün daha faydalı olduğunu qəti şəkildə müəyyən etməyə imkan vermir.