Süni intellekt çat-botları insanları dinləyə, suallara cavab verə və onların fikirlərinə uyğun şəkildə söhbəti davam etdirə bilir. Lakin alimlər bildirirlər ki, şəxsi problemlərin müzakirəsi zamanı bu xüsusiyyətlər müəyyən risklər yarada bilər.
Ucnoqta.az xəbər verir ki, 2026-cı ilin avqustunda npj Digital Medicine jurnalında yayımlanan geniş icmalda 119 elmi araşdırma təhlil edilib. Tədqiqatçılar süni intellektlə dialoqlarda “gücləndirmə spiralı” adlandırılan fenomenə diqqət çəkiblər.
Məsələn, insan narahatedici və ya reallığa uyğun olmayan bir fikrini çat-bota danışdıqda, sistem həmin fikri kifayət qədər sorğulamadan müzakirə edə bilər. İstifadəçi isə bunu öz düşüncəsinin müstəqil təsdiqi kimi qəbul edə bilər. Daha sonra yeni məlumatlar əlavə olunur və çat-bot əvvəlki fərziyyəyə əsaslanaraq söhbəti davam etdirir. Beləliklə, dialoq insanın ilkin düşüncəsini daha da möhkəmləndirə bilər.
Mütəxəssislər həmçinin çat-botların qısa söhbət əsasında insanın psixoloji vəziyyəti barədə həddindən artıq əminliklə nəticə çıxarmasının riskli olduğunu bildirirlər. Belə cavablar peşəkar tibbi qiymətləndirmə kimi qəbul edilməməlidir.
Digər risk isə emosional asılılıqdır. Çat-botların daim əlçatan olması və istifadəçini dinləməsi bəzi insanlarda real ünsiyyətin azalmasına səbəb ola bilər. Araşdırmalar intensiv çat-bot istifadəsi ilə tənhalıq hissi arasında əlaqə olduğunu göstərib.
Bununla belə, alimlər “süni intellekt psixozu” barədə iddialara ehtiyatla yanaşırlar. Hazırda sağlam insanda çat-botların birbaşa psixoza səbəb olduğunu təsdiqləyən kifayət qədər elmi sübut yoxdur.