Qaynadılmış yumurta ilə bağlı iki xoşagəlməz halla tez-tez rastlaşırıq. Birincisi, qabığını soyarkən yumurtanın ağının da qabıqla birlikdə qopmasıdır. İkincisi isə yumurtanı kəsdikdə sarısının ətrafında boz-yaşıl rəngli halqanın görünməsidir. Xüsusilə salatlarda bu görüntü o qədər də iştahaçan olmur.
Ucnoqta.az bildirir ki, ilk ağla gələn fikir yumurtanın köhnə və ya xarab olmasıdır. Lakin bu rəng dəyişikliyi tamamilə təzə yumurtalarda da baş verə bilər. Bunun səbəbi isə gözlənilməz kimyəvi reaksiyadır.
Hər şey yumurtanın daxilində baş verən kimyəvi reaksiyadan asılıdır
Adi toyuq yumurtasının tərkibində bu reaksiyanın baş verməsi üçün lazım olan maddələr mövcuddur. Yumurtanın ağında kükürd birləşmələri, sarısında isə dəmir var.
Yumurta qızdırıldıqda hidrogen-sulfid qazı əmələ gəlir. Bu qaz sarının səthinə çataraq dəmirlə reaksiyaya girir. Nəticədə boz-yaşıl rəngli dəmir-sulfid maddəsi yaranır.
Sarının kənarlarında görünən halqa məhz bu maddə səbəbindən əmələ gəlir. Yumurta nə qədər uzun müddət bişirilərsə və isti saxlanılarsa, rəng dəyişikliyi bir o qədər nəzərəçarpan ola bilər.
Daha az məlum olan başqa bir səbəb isə yumurtanın qaynadıldığı suda dəmirin miqdarının yüksək olmasıdır. Beləliklə, rəng dəyişikliyi təkcə yumurtanın normadan artıq bişirilməsi ilə əlaqəli olmaya bilər.
Oxşar reaksiya qayğanaq hazırlanarkən də baş verə bilər. Bu, yeməyin həddindən artıq yüksək temperaturda bişirilməsi və ya uzun müddət isti saxlanılması zamanı mümkündür.
Yaşıl halqa yumurtanı təhlükəli etmir
Yaxşı xəbər budur ki, qaynadılmış yumurtanın sarısı ətrafında yaranan boz-yaşıl halqa özlüyündə tamamilə zərərsizdir. Bu, kif, çürümə və ya yumurtanın təzə olmamasının əlaməti deyil.
Yumurta düzgün şəraitdə saxlanılıbsa və başqa şübhəli əlamətlər yoxdursa, onu rahatlıqla yemək olar. Hətta yaşıllaşmış hissəni kəsməyə də ehtiyac yoxdur.
Rəng dəyişikliyi yumurtanın dadına, demək olar ki, təsir etmir. Lakin yumurtanın həddindən artıq qaynadılması onun keyfiyyətini pisləşdirə bilər. Bu zaman sarı quru və ovulan, ağ hissə isə sərt və rezinəbənzər olur. Belə yumurtanı yemək mümkündür, amma dadı əvvəlki kimi olmur.
Yaşıllaşan hər yumurtanı yemək olmaz
Burada iki fərqli vəziyyəti qarışdırmamaq vacibdir. Qaynadılmış yumurtanın sarısının ətrafında bərabər boz-yaşıl halqanın yaranması bir haldır, yumurtanın daxilində yaşıl və ya qara ləkələrin olması isə tamamilə başqa məsələdir.
Mütəxəssislərin xəbərdarlığına görə, yumurtanın ağında qeyri-adi yaşıl ləkələr və tünd nöqtələr bakterial və ya göbələk çirklənməsinin əlaməti ola bilər. Belə yumurtanı yemək məsləhət görülmür.
Sarının yaşıllaşmaması üçün yumurtanı düzgün bişirin
Arzuolunmaz rəng dəyişikliyinin qarşısını almağın ən sadə yolu yumurtanı həddindən artıq qaynatmamaq və bişdikdən sonra tez soyutmaqdır.
Bunun üçün aşağıdakı üsuldan istifadə etmək olar:
Yumurtaları qazana yerləşdirin və üzərini təxminən 2–3 santimetr örtəcək qədər soyuq su əlavə edin.
Suyu qaynama həddinə çatdırın, dərhal ocağı söndürün və qazanın qapağını örtün.
Yumurtaları ölçüsündən asılı olaraq isti suda saxlayın:
Orta ölçülü yumurtalar – 9 dəqiqə;
Böyük yumurtalar – 12 dəqiqə;
Çox böyük yumurtalar – 15 dəqiqə.
İsti suyu boşaldın və yumurtaları dərhal soyuq, mümkün qədər buzlu suya qoyun. Tam soyuyana qədər saxlayın.