Oksford Universitetinin alimlərinin apardığı genişmiqyaslı araşdırma çox isti çay və qəhvə istehlakı ilə qida borusunun müəyyən növ xərçəngi arasında əlaqə olduğunu ortaya qoyub.
Ucnoqta.az xəbər verir ki, tədqiqatçılar Böyük Britaniyada təxminən 980 min yetkin insanın məlumatlarını araşdırıblar. Məlumatlar UK Biobank və Million Women Study layihələrindən götürülüb.
Nəticələrə görə, içkilərini ilıq qəbul edənlərlə müqayisədə çay və qəhvəni isti içənlərdə qida borusunun yastı hüceyrəli xərçəngi riski təxminən 1,7 dəfə, çox isti içənlərdə isə təxminən 3 dəfə yüksək olub.
Alimlər bunun çay və ya qəhvənin tərkibi ilə deyil, əsasən içkinin temperaturu ilə əlaqəli ola biləcəyini bildirirlər. Çox isti mayenin qida borusunun selikli qişasını mütəmadi olaraq zədələməsi və toxumaların təkrar bərpası anormal hüceyrələrin yaranması üçün əlverişli şərait yarada bilər.
Araşdırmada içkilərin dəqiq temperaturu ölçülməyib. İştirakçılar onları ilıq, isti və ya çox isti kimi qiymətləndiriblər. Bununla belə, Beynəlxalq Xərçəng Araşdırmaları Agentliyi (IARC) daha əvvəl 65°C-dən yuxarı çox isti içkilərin insanlar üçün ehtimal olunan kanserogen ola biləcəyini açıqlayıb.
Tədqiqatçılar həmçinin gündə 6 və daha çox isti içki qəbul edənlərdə riskin daha yüksək olduğunu müəyyənləşdiriblər. Bu isə yalnız temperaturun deyil, yüksək temperaturun qida borusuna məruz qalma tezliyinin də əhəmiyyət daşıya biləcəyini göstərir.
Bununla belə, mütəxəssislər çay və qəhvədən tamamilə imtina etməyə ehtiyac olmadığını vurğulayırlar. Əsas tövsiyə içkini hazırlandıqdan dərhal sonra, ağızı yandıracaq dərəcədə isti içməməkdir. Bir qədər soyumasını gözləmək temperaturu təhlükəsiz həddə endirməyə kömək edə bilər.
Digər tərəfdən, qida borusu xərçəngi riskinin artmasında siqaret və alkoqol istehlakı kimi amillər də mühüm rol oynayır. Buna görə alimlər çox isti içkilərdən ehtiyat etməklə yanaşı, bu əsas risk faktorlarının azaldılmasının da vacib olduğunu bildirirlər.
Mütəxəssislər qeyd edirlər ki, araşdırma çox isti çay və qəhvənin birbaşa xərçəngə səbəb olduğunu sübut etmir. Söhbət yüksək temperatur ilə xəstəlik riski arasında müşahidə olunan əlaqədən gedir.
Sadə qayda: çay və ya qəhvə ağzı yandıracaq qədər istidirsə, onu içmək üçün bir neçə dəqiqə gözləmək daha yaxşıdır.