Mütəxəssislərin fikrincə, ürək-damar sistemi, beyin və bağırsaq sağlamlığını dəstəkləyən ən yaxşı yağlardan biri zeytun yağıdır. Xüsusilə extra virgin (EVOO) zeytun yağı tövsiyə olunur.
Ucnoqta.az xəbər verir ki, bu barədə “Real Simple” nəşrinin sorğusuna qatılan üç dietoloq məlumat verib.
Dietoloq Anna Smitin sözlərinə görə, ürək-damar sistemi, beyin və həzm sisteminin sağlamlığını eyni vaxtda dəstəkləmək istəyən insanlar üçün əsas tövsiyə extra virgin zeytun yağıdır.
Bunun əsas səbəblərindən biri zeytun yağında faydalı yağlarla yanaşı, antioksidant xüsusiyyətlərə malik polifenolların olmasıdır. Bu maddələr orqanizmdə iltihab prosesləri ilə mübarizəyə kömək edə bilər.
Dietoloq Şeri Qou qeyd edib ki, 2023-cü ildə aparılan araşdırmaların icmalı zeytun yağı istehlakı ilə koqnitiv sağlamlıq arasında müsbət əlaqə olduğunu göstərib.
Polifenollar bağırsaq sağlamlığını da dəstəkləyə bilər. Onlar faydalı bakteriyalar, o cümlədən Lactobacillus üçün qida rolunu oynaya bilər. Sağlam bağırsaq mikrobiomu isə təkcə həzm üçün deyil, immun sisteminin və beynin fəaliyyəti üçün də əhəmiyyətlidir.
Ürək üçün faydası
Zeytun yağını xüsusilə dəyərli edən xüsusiyyətlərdən biri tərkibində çoxlu miqdarda doymamış yağların, xüsusən də olein turşusunun olmasıdır. Polifenollarla birlikdə bu maddələr ürək-damar sisteminə müsbət təsir göstərə bilər.
Araşdırmalar həmçinin extra virgin zeytun yağı ilə zəngin Aralıq dənizi pəhrizini ürək-damar xəstəlikləri riskinin azalması ilə əlaqələndirir.
Zeytun yağındakı yağlar həzmi yavaşlatdığı üçün yeməkdən sonra qanda şəkərin səviyyəsinin daha tədricən yüksəlməsinə də kömək edə bilər. Bundan başqa, yağın tərkibində immun sisteminin normal fəaliyyəti və dəri sağlamlığı üçün vacib olan E vitamini var.
Zeytun yağından necə istifadə etmək olar?
Ən az emal olunan növ extra virgin zeytun yağıdır. Minimal emal sayəsində bu yağda daha çox polifenol və digər faydalı mikroelementlər qorunur.
Dietoloqlar EVOO-dan salatlarda, hazır yeməklərin üzərinə əlavə etməklə, tərəvəz, sıyıq və şorbalarda, həmçinin orta temperaturda bişirmə və sobada hazırlama zamanı istifadə etməyi məsləhət görürlər.
Çox yüksək temperaturda isə rafinə edilmiş zeytun yağı daha praktik seçim ola bilər. EVOO-nun tüstülənmə temperaturu təxminən 190–205°C təşkil edir.
Mütəxəssislər yağ alarkən istehsal və ya məhsul yığımı tarixinə diqqət yetirməyi, son iki il ərzində istehsal edilmiş və ya yığılmış məhsullara üstünlük verməyi tövsiyə edirlər. Yağı isə işıqdan uzaq, qaranlıq yerdə saxlamaq lazımdır.
Bütün faydalarına baxmayaraq, zeytun yağı yüksək kalorili məhsuldur. Buna görə də faydalı yağ olsa belə, ölçülü miqdarda istifadə edilməlidir.