Yuxu problemləri stress, rejimin pozulması, saat qurşağının dəyişməsi və ya müxtəlif xəstəliklər də daxil olmaqla bir çox səbəbdən yarana bilər. Son vaxtlar yuxunu yaxşılaşdırmaq üçün melatonin və maqnezium kimi qida əlavələrindən də istifadə olunur.
Ucnoqta.az xəbər verir ki, hər iki vasitə yuxuya kömək edən məhsullar kimi təqdim edilsə də, onların orqanizmə təsiri və elmi əsasları fərqlidir.
Melatonin yuxuya necə təsir edir?
Melatonin orqanizmdə təbii şəkildə istehsal olunan və yuxu-oyanıqlıq dövrünü tənzimləyən hormondur. Onun səviyyəsi adətən axşam saatlarında, hava qaraldıqda yüksəlir və səhərə yaxın azalır. Beləliklə, orqanizm yuxuya hazırlaşmaq üçün siqnal alır.
Melatonin adi yuxu dərmanı kimi birbaşa yuxu gətirmir. Əsas funksiyası orqanizmin bioloji saatını tənzimləməyə kömək etməkdir.
Bu səbəbdən melatonin əlavələri xüsusilə yuxu rejiminin pozulduğu hallarda faydalı ola bilər. Məsələn, bir neçə saat qurşağını keçdikdən sonra yaranan jetlaq zamanı orqanizmin yeni vaxta uyğunlaşmasına kömək edə bilər.
Lakin xroniki yuxusuzluq daha mürəkkəb problemdir. Müntəzəm olaraq yuxuya getməkdə çətinlik çəkən və ya gecə tez-tez oyanan insanlarda melatonin hər zaman effektiv olmaya bilər. Buna görə onu bütün yuxu problemlərinin universal həlli hesab etmək düzgün deyil.
Maqnezium yuxunu yaxşılaşdırırmı?
Melatonindən fərqli olaraq, maqnezium yuxuya getmə vaxtını birbaşa tənzimləmir. Bu mineral sinir sisteminin və əzələlərin normal fəaliyyəti üçün vacibdir. Onun orqanizmin rahatlamasına və sinir sisteminin həddindən artıq aktivliyinin azalmasına dolayı şəkildə kömək edə biləcəyi düşünülür.
Maqnezium həmçinin sinir sisteminin fəaliyyətində mühüm rol oynayan GABA neyrotransmitteri ilə əlaqəlidir. Lakin nəzəri mexanizmin mövcudluğu əlavənin yuxunu mütləq yaxşılaşdıracağı anlamına gəlmir.
Mütəxəssislərin fikrincə, maqnezium əlavələrinin yuxunu əhəmiyyətli dərəcədə yaxşılaşdırdığını göstərən inandırıcı sübutlar hələ kifayət qədər deyil. Bəzi insanlar müsbət təsir hiss edə bilər, digərlərində isə nəzərəçarpacaq dəyişiklik olmur. Maqnezium əlavələri bu mineralın çatışmazlığı olan insanlar üçün daha məqsədəuyğun ola bilər.
Kiçik həcmli bəzi araşdırmalar maqnezium qəbulunun yuxuya getmə müddətini müəyyən qədər qısalda biləcəyini göstərib. Lakin tədqiqatların sayı az və sübutların keyfiyyəti aşağı olduğundan maqneziumu yuxusuzluğun universal müalicəsi kimi tövsiyə etmək mümkün deyil.
Melatonin, yoxsa maqnezium?
Bu iki əlavəni bir-birinin alternativi hesab etmək düzgün deyil, çünki orqanizmdə fərqli funksiyaları yerinə yetirirlər.
Melatonin əsasən bioloji saatın tənzimlənməsinə kömək edir. Buna görə yuxu rejiminin dəyişməsi, məsələn, uzun uçuşlardan sonra yaranan jetlaq zamanı daha uyğun seçim ola bilər.
Maqnezium isə sinir sistemi və əzələlərin normal fəaliyyəti üçün vacib mineraldır. Lakin maqnezium çatışmazlığı olmayan insanlarda onun əlavələrinin yuxunu nəzərəçarpacaq dərəcədə yaxşılaşdırdığına dair kifayət qədər sübut yoxdur.
Beləliklə, bu əlavələrdən birini hamı üçün «daha yaxşı» hesab etmək olmaz. Yuxu rejiminin pozulması zamanı melatoninin istifadəsi daha aydın əsaslara malikdir. Maqnezium isə müəyyən hallarda, xüsusilə orqanizmdə bu mineralın kifayət qədər olmaması zamanı faydalı ola bilər.
Əgər insan mütəmadi olaraq yuxuya gedə bilmir, gecələr tez-tez oyanır və ya gün ərzində yuxusuzluq səbəbindən özünü pis hiss edirsə, məsələni yalnız melatonin və ya maqneziumla həll etməyə çalışmaq düzgün deyil. Əsas səbəbi müəyyənləşdirmək və uyğun müalicə yanaşmasını seçmək daha vacibdir.