İtlər insanlarla minilliklər ərzində birlikdə təkamül keçirdikləri üçün onların emosiyalarını anlamaq qabiliyyəti formalaşıb.
Ucnoqta.az bildirir ki, yeni araşdırma göstərib ki, itlər insanların üz ifadələrindəki emosional fərqləri xüsusi beyin fəaliyyəti vasitəsilə ayırd edə bilirlər.
Əvvəllər alimlər itlərin eyni vaxtda yalnız iki üz ifadəsini – müsbət və mənfi emosiyaları necə qəbul etdiyini araşdırıblar. Buna görə də heyvanların daha mürəkkəb emosional çalarları fərqləndirib-fərqləndirmədiyi məlum deyildi. Yeni araşdırmada tədqiqatçılar insan üzlərinin fotolarına baxan itlərin MRT görüntülərini maşın öyrənməsi vasitəsilə təhlil ediblər.
“iScience” jurnalında dərc olunan nəticələrə görə, itlər sevinc, qorxu və qəzəbi fərqli şəkildə qəbul edir. Onlar hətta bəzi mənfi emosiyalar arasındakı fərqləri də müəyyən edə bilirlər. Məsələn, qorxunu kədərdən və ya qəzəbdən ayırmaq qabiliyyətinə malikdirlər.
Tədqiqatın aparıcı müəllifi, Vyana Universitetinin əməkdaşı Raul Ernandes-Peres bildirib ki, insanlar üz ifadələrindəki kiçik detalları yaxşı fərqləndirirlər və itlərdə də buna bənzər qabiliyyət müşahidə olunur. Onun sözlərinə görə, itlərin beynini araşdırmaq onların insanlarla sosial və emosional əlaqələrini mümkün edən uyğunlaşmaları daha yaxşı anlamağa imkan verir.
Təcrübədə 14 itə 10 dəqiqəlik MRT müayinəsi zamanı hərəkətsiz uzanmaq öyrədilib. Heyvanlara tanımadıqları insanların xoşbəxt üz ifadələri göstərildikdə onların beynində koqnitiv funksiyalar və mükafatlandırma sistemi ilə əlaqəli gicgah qabığı və quyruqlu nüvə aktivləşib.
Bununla belə, itlər kədərli və qəzəbli üz ifadələrini yalnız fotoşəkillər əsasında fərqləndirməkdə daha çox çətinlik çəkiblər. Alimlər hesab edirlər ki, bu cür incə emosional fərqləri müəyyənləşdirmək üçün itlərə əlavə məlumatlar – bədən dili, səs tonu və qoxu lazım ola bilər.
Tədqiqatın digər müəllifi Laura Kuaia insanların itləri emosional varlıqlar kimi qəbul etməsinin vacib olduğunu vurğulayıb. Onun sözlərinə görə, itlər insanlarla birlikdə təkamül keçirərək üz ifadələrimizi anlamağı və bizimlə əməkdaşlıq etməyi öyrəniblər.
Alimlər gələcəkdə itlərin insan davranışlarını şərh etmək üçün müxtəlif beyin siqnallarını necə birləşdirdiyini araşdırmağı, həmçinin insan və it beynində emosiyaların qavranılması proseslərini müqayisə etməyi planlaşdırırlar.