Şam, şabalıd, lavanda və ya kəklikotu balı kimi müxtəlif növlər bir-birindən rəngi, ətri və sağlamlığa təsiri ilə fərqlənir. Arıların zəhmətkeşliyi, təbiətin zənginliyi və minlərlə çiçəyin mahiyyəti ilə istehsal olunan bal, yüz illərdir süfrələrdə şəfa mənbəyi olmuşdur. Bir çox insan səhərlər enerji qazanmaq, mədələrini sakitləşdirmək və ya immunitetlərini artırmaq üçün bal seçir.
Lakin, baldan danışanda tək bir dad və ya tək bir faydadan danışmaq mümkün deyil. Çünki balın rəngi, dadı, qoxusu və təsiri arıların yerləşdiyi coğrafiyadan asılı olaraq dəyişir. Şam balından şabalıd balına, lavanda balından kəklikotu balına qədər hər bölgə özünəməxsus xüsusiyyətlərinə malik balları ilə seçilir. Bəzi ballar güclü aroması ilə diqqəti cəlb edir, digərləri isə mülayim dadı və ya tərkibi ilə seçilir.
Ucnoqta.az xəbər verir ki, professor Dr. Meral Kekeçoğlu TRT Haber-ə balın təbiətdən süfrəyə səyahətini və saysız-hesabsız faydalarını izah edib. Dərman məqsədləri üçün istehlak edilən ballar ümumiyyətlə monofloral ballardır. Məsələn, şabalıd balı, xüsusilə Qara dəniz bölgəsində istehsal olunan, miqdarı az, lakin digər ballardan daha baha olan məşhur bir baldır. Şabalıd balı, çox yüksək fenol birləşmə tərkibinə görə antioksidan və xüsusilə xərçəng əleyhinə xüsusiyyətlərə malikdir.
Bal növləri necə təsnif edilir?
Bal istər pətək formasında, istərsə də süzülmüş olsun, süfrələrimizin ayrılmaz hissəsidir. Lakin hər balın özünəməxsus quruluşu və tərkibi var. Professor Dr. Kekeçoğlu balların iki kateqoriyaya bölündüyünü bildirir: monofloral və polifloral və davam edir:
“Monofloral dedikdə, tək bir çiçəkdən danışırıq. Məsələn, şabalıd balında arı şabalıddan nektar toplayır. Balda 70% şabalıd tozu varsa, biz ona şabalıd balı deyirik.” Bu faiz hər bal növündə dəyişir. Sitrus, rozmarin və kəklikotu kimi bir çox bal növündə tozcuq faizləri fərqli ola bilər. Burada əsas müəyyənedici amil arının əsasən hansı bitkidən nektar toplamasıdır.
Bu meyarlara cavab verməyən və birdən çox çiçəkdən nektar ehtiva edən ballara "polifloral" deyilir. Gündəlik həyatda tez-tez istifadə edilən "qarışıq çiçək balı" və ya "dağ balı" ifadələri bu qrupdakı ballara aiddir. Bal tərkibindəki təbii komponentlərə görə şəfa mənbəyi kimi tanınır. Bəs hansı bal hansı xəstəliklər üçün yaxşıdır?
“Monofloral ballar ümumiyyətlə dərman məqsədləri üçün istehlak edilən balların ön sıralarındadır. Məsələn, şabalıd balı, xüsusilə Qara dəniz bölgəsində istehsal olunan və miqdarı az, lakin digər ballardan daha baha olan məşhur bir baldır.
Şabalıd balı çox yüksək fenol birləşmə tərkibinə görə antioksidan və xüsusilə də xərçəng əleyhinə xüsusiyyətə malikdir. Həmçinin qan dövranı və ürək sağlamlığına təsir göstərir. Onun antibakterial təsirləri artıq sübut edilmişdir… Bu, yüksək fenol birləşmə tərkibinə görədir.”
Tərkibinə görə bu bal halüsinasiyalardan və ürək dayanmasından tutmuş çox aşağı təzyiqə qədər ciddi sağlamlıq problemlərinə səbəb ola bilər. Bu bal əslində bir müalicədir, lakin düzgün istifadə edilməlidir." Kəklikotu balı həm ağız infeksiyaları, həm də sidik yolu infeksiyaları və sistit kimi bəzi sağlamlıq problemləri üçün faydalıdır. Palıd balı anemiya üçün faydalıdır, sidr balı isə antiseptik xüsusiyyətlərə malikdir.
Pətək ballarında tozcuq yoxdur. Pətək balları da monofloral ballar arasında mühüm yer tutur.///cnnturk