Hər gün milyonlarla bakteriyanın toplana biləcəyi onlarla əşyaya toxunuruq. Qapı tutacaqları, ictimai nəqliyyatda əlcəkmələr, lift düymələri və hətta unitaz oturacaqları çirklənmə mənbəyi kimi tanınır. Lakin daha tez-tez istifadə etdiyimiz və təmizliyinə çox vaxt diqqət yetirmədiyimiz bir əşya var.
Ucnoqta.az xəbər verir ki, araşdırmalar göstərir ki, onun üzərindəki bakteriyaların sayı unitaz oturacağındakından bir neçə dəfə çox ola bilər.
Smartfon unitaz oturacağından 10 dəfə çirkli ola bilər
Bu iddia tez-tez Miçiqan Universiteti ilə əlaqələndirilsə də, müvafiq ölçmələri Arizona Universitetinin alimləri aparıb. Onlar telefonların və unitaz oturacaqlarının səthindəki bakteriyaların sayını müqayisə ediblər. Nəticədə smartfonlarda bakteriyaların sayının təxminən 10 dəfə çox olduğu müəyyənləşdirilib.
Burada vacib məqam odur ki, söhbət bakteriyaların sayından gedir, onların nə dərəcədə təhlükəli olmasından yox. Unitaz oturacağı evdə ən çirkli yerlərdən biri hesab edildiyindən mütəmadi təmizlənir. Telefon isə əksər hallarda təmizlənmir və mikroblar onun səthində həftələrlə toplana bilir.
Digər səbəb smartfonlardan istifadə tezliyidir. Məlumatlara görə, insan gün ərzində orta hesabla 47 dəfə telefonunu yoxlayır. Hər dəfə əllər və ekran arasında bakteriya mübadiləsi baş verir.
Telefon bizimlə tualetə də gedir
Smartfonu ayaqqabı və ya geyim kimi müxtəlif təmizlik səviyyəsinə malik məkanlara apardığımız hər yerdə özümüzlə daşıyırıq. Səhər mətbəx masasının üzərində, günorta kafedə, axşam isə ictimai nəqliyyatın oturacağında ola bilər. Üstəlik, bir çox insan telefonunu özü ilə tualetə də aparır.
Gillson Science laboratoriyasının rəhbəri Keytlin Manqanın sözlərinə görə, insanlar telefonlarına daim toxunur, lakin istifadə arasında onu təmizləmir və əllərini yumurlar.
Miçiqan Universitetinin epidemioloqu Emili Martin də bu məsələni gündəlik həyat nümunəsi ilə izah edir: telefonla tualetə girib, sonra onu yenidən özümüzlə çıxarmaq, demək olar ki, əlləri yumadan tualetdən çıxmağa bənzəyir.
Beləliklə, qapalı dövr yaranır: əllərimizi yuyuruq, lakin dərhal üzərində gün ərzində müxtəlif yerlərdən toplanmış mikroblar olan telefona toxunuruq. Nəticədə təmiz əllərimiz yenidən çirklənir.
Metroda əl tutacağı telefonunuzdan təmiz ola bilər
Maraqlıdır ki, metro vaqonundakı əl tutacağı belə sizin smartfonunuzdan daha təmiz ola bilər. Keytlin Manqanın sözlərinə görə, səthin nə qədər çirkli olması ona neçə nəfərin toxunmasından çox, nə qədər tez-tez və düzgün təmizlənməsindən asılıdır.
Məsələn, ofisdə qapı tutacağına gün ərzində çox insan toxunmaya bilər, lakin nadir hallarda təmizləndiyi üçün orada mikroblar toplana bilər. Əksinə, hər gün lazımi qaydada dezinfeksiya edilən ictimai nəqliyyat tutacağı daha az bakteriya daşıya bilər.
Smartfon isə bu müqayisədə əlverişsiz vəziyyətdədir: ona daim toxunulur, amma demək olar ki, heç vaxt təmizlənmir.
Telefon ekranında hansı bakteriyalar aşkar edilir?
Smartfonların səthində iki əsas qrupa aid bakteriyalar aşkar edilib.
Birinci qrupa insan dərisində yaşayan stafilokok və streptokok bakteriyaları daxildir. İkinci qrupa isə bağırsaq mənşəli mikroorqanizmlər, o cümlədən bağırsaq çöpləri (E. coli) və enterokoklar aiddir. Başqa sözlə, telefon ekranında həm əllərdən, həm də sanitar qovşaqlardan keçən mikrobların izlərinə rast gəlinə bilər.
Bu bakteriyaların bəziləri dəri infeksiyalarına, streptokok mənşəli boğaz infeksiyalarına və ürəkbulanma, qusma, ishal kimi əlamətlərlə müşayiət olunan bağırsaq pozuntularına səbəb ola bilər.
Lakin burada mühüm məqam var: telefonun səthində bakteriyaların olması mütləq xəstələnəcəyiniz demək deyil. Smartfonlarda aşkarlanan mikrobların bir çoxu zərərsizdir, sağlam insanın immun sistemi isə onların əksəriyyəti ilə mübarizə apara bilir.
Araşdırmalar telefonlarda çoxlu bakteriyanın olduğunu göstərsə də, smartfonların nə qədər tez-tez birbaşa xəstəlik mənbəyinə çevrildiyi müəyyən edilməyib.
Ona görə də bu fakt panikaya səbəb olmamalı, şəxsi gigiyenaya diqqətin artırılması üçün xəbərdarlıq kimi qəbul edilməlidir.