Hər gün milyonlarla insan artıq çəkidən xilas olmağa çalışır, ketogen pəhrizləri, detoksları və saytımızda daha əvvəl bəhs etdiyimiz aralıqlı oruc rejimini sınaqdan keçirir. Elə görünür ki, ideal bədən formasının sirri hansısa mürəkkəb formulda və ya sevdiyimiz qidalardan tamamilə imtina etməkdədir.
Ucnoqta.az bildirir ki, lakin reklam görüntüsünü bir kənara qoyub fiziologiyaya nəzər saldıqda məlum olur ki, dəbdə olan üsullar yalnız əsas prinsipləri fərqli şəkildə təqdim edir. Çəkiyə sağlam yanaşmaq üçün üç əsas prinsipə diqqət yetirmək kifayətdir.
Qidalanma balanslı olmalıdır
Orqanizm nəfəs almaq, ürəyin fəaliyyəti və hərəkət də daxil olmaqla bütün proseslər üçün fasiləsiz enerji sərf edir. Bu səbəbdən qidalanmanın keyfiyyəti və miqdarı bədənin enerji ehtiyacları ilə uyğun olmalıdır.
Məsələn, avokado, fermer pendiri və qırmızı balıq kimi qidalı məhsulları həddindən artıq miqdarda qəbul etmək də yüksək enerji qəbuluna səbəb ola bilər.
Digər tərəfdən, insan bəzən yeməyə əlavə etdiyi yağ, sous və digər əlavələrdən gələn enerjini də nəzərə almır.
Əlavə enerji qəbulunun yayılmış mənbələrinə bunlar daxildir:
şəkərli qəhvə içkiləri və qazlı içkilər;
yemək hazırlayarkən həddindən artıq bitki yağı;
kalorili souslar və mayonez;
televizor və ya kompüter qarşısında nəzarətsiz qəlyanaltılar.
Sağlam qidalanmanın əsas məqsədi ac qalmaq deyil, orqanizmin ehtiyac duyduğu qida maddələrini kifayət qədər almaq və balanslı menyu yaratmaqdır.
Qida toxluq hissi yaratmalıdır
Yalnız şirniyyat və digər yüksək enerjili məhsullarla qidalanmaq uzunmüddətli sağlam qidalanma üçün uyğun deyil. Menyuda zülal mənbələri — ət, balıq, kəsmik və paxlalılar, həmçinin tərəvəzlər və tam taxıllardan alınan qida lifləri mühüm yer tutur.
Sadə “boşqab modeli”ndə tərəvəzlər, zülal və taxıl məhsulları balanslı şəkildə yer alır. Çips, kolbasa və şirin xəmir məmulatları kimi yüksək dərəcədə emal olunmuş məhsullar isə daha az tezliklə və daha ölçülü şəkildə qəbul edilməlidir.
Müntəzəm hərəkət etmək və əzələləri qorumaq lazımdır
Qidalanma sağlamlığın yalnız bir hissəsidir. Fiziki aktivlik də ümumi sağlamlığın qorunmasında mühüm rol oynayır. Gəzinti, idman və digər uyğun fiziki fəaliyyətlər ürək-damar sisteminin fəaliyyətini yaxşılaşdırır və əzələlərin güclü qalmasına kömək edir.
İdmanı yeməkdən sonra “cəza” və ya qəbul edilən qidanı “yandırmaq” vasitəsi kimi qəbul etmək düzgün deyil. Fiziki aktivlik ilk növbədə sağlamlıq, güc, dözümlülük və yaxşı əhval-ruhiyyənin qorunması üçün faydalıdır.
Çəki dəyişiminin normal sürəti necə olmalıdır?
Sağlam həyat tərzi detokslar, sidikqovucu çaylar və ya müəyyən saatdan sonra yeməyə sərt qadağa qoymaq demək deyil. Sağlam qidalanma, kifayət qədər yuxu, müntəzəm fiziki aktivlik və balanslı həyat tərzi daha vacibdir.
Xüsusilə yeniyetməlik dövründə orqanizm hələ böyüyüb inkişaf etdiyi üçün arıqlamaq məqsədilə kalorini ciddi şəkildə azaltmaq və ya sərt pəhrizlər tətbiq etmək məsləhət görülmür. Çəki ilə bağlı narahatlıq varsa, bunu valideyn və ya həkimlə müzakirə etmək daha təhlükəsiz yanaşmadır.