Axşam saatlarında yüksək karbohidratlı qidaların qəbul edilməsi qan şəkərinin daha kəskin və uzunmüddətli yüksəlməsinə səbəb ola bilər. Lakin düzgün seçilmiş qəlyanaltı bu dalğalanmaların qarşısını almağa kömək edə bilər.
Ucnoqta.az xəbər verir ki, “Verywell Health” bunun üçün zülal, lif və faydalı yağlarla zəngin qidalara üstünlük verməyi tövsiyə edir.
1. Şəkərsiz yunan yoqurtu
Adi, şəkər və dadlandırıcı əlavə edilməmiş yunan yoqurtu yatmazdan əvvəl qəlyanaltı üçün uyğun seçimlərdən biri hesab olunur. Ənənəvi yoqurtla müqayisədə onun tərkibində adətən daha çox zülal və daha az karbohidrat olur.
2. Süd və banan
Süd zülal və digər qida maddələri hesabına qlükozanın mənimsənilmə sürətinə təsir göstərə bilər. Banan isə qəlyanaltıya lif əlavə edir.
Xüsusilə tam yetişməmiş, bir qədər yaşıl bananlarda davamlı nişastanın miqdarı daha çox olur. Bu maddə nazik bağırsaqda tam həzm olunmur və yoğun bağırsağa keçərək bağırsaq bakteriyaları tərəfindən parçalanır.
3. Alma və şəkərsiz qoz-fındıq pastası
Alma lif, qoz-fındıq pastası isə faydalı yağlar və müəyyən miqdarda zülal mənbəyidir. Bu iki qidanın birlikdə qəbul edilməsi yalnız meyvə yeməklə müqayisədə qan şəkərinin daha yavaş yüksəlməsinə kömək edə bilər.
Almanı qabığı ilə yemək məsləhət görülür, çünki qabıqda lif, o cümlədən pektin var. Qoz-fındıq pastası seçərkən isə əlavə şəkərsiz məhsullara üstünlük vermək tövsiyə olunur.
4. Bir ovuc qoz-fındıq
Badam, püstə, qoz və yerfındığı karbohidrat baxımından nisbətən az, lif, zülal və doymamış yağlar baxımından isə zəngindir.
Bu qidaların təxminən 30 qramlıq, duzsuz və şəkərsiz porsiyası yatmazdan əvvəl kiçik qəlyanaltı kimi istifadə oluna bilər.
5. Qovrulmuş noxud
Noxud bitki mənşəli zülal və liflə zəngindir. 2025-ci ildə aparılmış sistematik icmal və meta-analizdə noxud qəbulundan iki saat sonra qan qlükozasının eyni miqdarda karbohidrat ehtiva edən bəzi digər qidalarla müqayisədə daha aşağı olduğu bildirilib.
Ümumilikdə paxlalıların balanslı qidalanma çərçivəsində qan şəkərinin idarə olunmasına müsbət təsir göstərə biləcəyi qeyd olunur.
Yatmazdan əvvəl qəlyanaltı necə olmalıdır?
Mütəxəssislər yalnız məhsul seçiminə deyil, porsiyanın ölçüsünə də diqqət yetirməyi tövsiyə edirlər. Axşam qəlyanaltısında zülal, lif və faydalı yağların olması, rafinə olunmuş karbohidrat və əlavə şəkərin isə məhdudlaşdırılması məsləhətdir.
Nümunə kimi 150–200 kilokalorilik, 15 qramdan çox olmayan karbohidrat, təxminən 7–15 qram zülal və 3–5 qram lifdən ibarət qəlyanaltı göstərilir.
Bununla belə, qidalara reaksiyanın insandan insana dəyişdiyi nəzərə alınmalıdır. Xüsusilə qan şəkərinin tənzimlənməsi ilə bağlı problemi olan şəxslər axşam qidalanmasını həkim və ya dietoloqla məsləhətləşərək müəyyənləşdirməlidirlər.