Alimləri bu günə qədər də İngiltərənin Uiltşir qraflığının qədim sakinlərinin Eyvberiyə mavi daşları necə gətirdikləri maraqlandırır.
Bu daşlardan Stounhenc abidəsinin inşasında istifadə ediblər və ətrafda mavi daş karxanası və ya mənbəyi tapılmayıb. Artıq uzun müddətdir ki, çoxtonlu daşların Uelsdən gətirldiyi barədə fikir səsləndirilib. Amma alimlərin fikrinə görə, Eybveri ilə Uelss arasında məsafə böyükdür. Hətta günümüzdə müasir texnika ilə bu qədər ağır daşları belə məsafəyə daşımaq çətindir. Bir neçə min il əvvəl isə bunun necə həyata keçirildiyi sirdir.
“Antiquity” jurnalının məqaləsinə əsasən, London universitetinin geoloqları müəyyən ediblər ki, Stounhencin daxili meqalitləri Qərbi Uelsdən gətirilib. Amma 230 km məsafədən bu ağır daşların necə gətirildiyi hələ də sirr qalıb.
“Biz Stounhencin sirlərindən birini açdıq. Neolit dövrünün istənilən abidəsi Avropada yerli materiallardan inşa edilirdi. Bu zaman maksimum 16 km uzaqdan material gətirilə bilərdi. Amma burada söhbət 200 km-dən çox məsafədən gedir. İndi biz başa düşməliyik ki, 5 min il əvvəl qədim bənnalar niyə Preseli mavi daşlarına ehtiyac duyublar. Daşların mənası nə idi və insanlar ağır daşları yüzlərlə km məsafədən necə gətiriblər”, – deyə məqalədə qeyd edilir.