Okeanların isti sularında yaşayan uçan balıqlar qeyri-adi xüsusiyyətləri ilə diqqət çəkir.
Ucnoqta.az xəbər verir ki, bu balıqlar havada quşlar kimi qanad çalmasalar da, xüsusi quruluşlu üzgəcləri sayəsində suyun üzərində yüzlərlə metr məsafə qət edə bilirlər.
1. İsti okean sularında yaşayırlar
Uçan balıqlar (Exocoetidae) bir növ deyil, 60-dan çox növü əhatə edən balıq fəsiləsidir. Onların əksəriyyətinin uzunluğu 15–30 santimetr arasında dəyişir, ən iri nümayəndələri isə təxminən 45 santimetrə çatır.
Bu balıqlara Atlantik, Sakit və Hind okeanlarının tropik və subtropik sularında rast gəlinir. Karib dənizi, Yaponiya sahilləri, Cənub-Şərqi Asiya və Avstraliya ətrafı onların yayıldığı ərazilərdəndir. Uçan balıq hətta Barbadosun rəmzlərindən biri hesab olunur.
2. Əslində uçmur, havada süzürlər
Adlarına baxmayaraq, bu balıqlar quşlar kimi qanad çalmırlar. Onlar sudan sıçrayaraq iri döş üzgəclərini açır və hava axınından istifadə edərək irəli hərəkət edirlər.
Araşdırmalar göstərir ki, bu üzgəclər havada qaldırıcı qüvvə yaratmağa kömək edir. Beləliklə, uçan balıqlar adi sıçrayışdan daha uzağa gedə bilirlər.
3. Havaya qalxmazdan əvvəl saatda 60 kilometr sürət yığırlar
Uçan balıqların havada süzə bilməsi üçün əvvəlcə suyun altında sürət toplamaları lazımdır. Onların uzunsov, aerodinamik bədən quruluşu və xüsusi quyruğu sürətli hərəkət etmələrinə imkan verir.
Bu balıqlar suyun səthinə doğru hərəkət edərkən saatda 55–60 kilometr sürət yığa bilirlər. Bədənlərinin ön hissəsi sudan çıxdıqdan sonra quyruqlarının aşağı hissəsi suda qalır və sürətlənməyə kömək edir. Daha sonra balıq tamamilə sudan çıxaraq üzgəclərini açır və havada süzməyə başlayır.
4. Bir uçuş zamanı 200 metrə qədər məsafə qət edə bilirlər
Uçan balıqların havada hərəkəti adətən bir neçə on metr davam edir. Lakin əlverişli şəraitdə bəzi növlər bir süzülmə zamanı təxminən 200 metr məsafə qət edə bilirlər.
ABŞ-ın Milli Okean və Atmosfer Administrasiyasının (NOAA) məlumatlarında da uçan balıqların bir uçuş zamanı 180 metrdən artıq məsafə qət edə bildiyi qeyd olunur.
5. Quyruqlarından istifadə edərək yenidən sürət yığırlar
Havada sürətini itirən uçan balıq dərhal suya dalmaq məcburiyyətində deyil. O, quyruğunun aşağı hissəsini suya salaraq yenidən sürət toplaya və havaya qalxa bilər.
Bu üsul onlara bir neçə dəfə ardıcıl süzülərək daha uzun məsafə qət etmək imkanı verir.
6. Bədən quruluşları havada hərəkətə uyğunlaşıb
Uçan balıqların uzunsov və axıcı bədən forması suyun müqavimətini azaltmağa kömək edir. Geniş döş üzgəcləri isə havada süzülərkən əsas rol oynayır.
Quyruqlarının aşağı hissəsinin yuxarı hissəsindən daha uzun olması da onların suyun səthində sürət toplamasına kömək edən mühüm xüsusiyyətlərdəndir.
7. Bir neçə sıçrayışla ümumilikdə 400 metrə qədər yol gedə bilirlər
Uçan balıqların bir dəfəyə qət etdiyi məsafə ilə ardıcıl süzülmələr zamanı keçdiyi ümumi məsafə fərqlənir. Onlar suya toxunaraq yenidən sürət toplaya və havaya qalxa bilirlər.
Bu hərəkətləri bir neçə dəfə təkrarladıqları zaman ümumi məsafə təxminən 400 metrə çata bilər. Beləliklə, kiçik ölçülərinə baxmayaraq, uçan balıqlar okean səthində uzun məsafələr qət etmək qabiliyyətinə malikdirlər.