Alimlər hesab edirlər ki, insan orqanizmində qocalma ilə bağlı bütün məlum mexanizmlər və xəstəliklər aradan qaldırılsa belə, DNT-də təsadüfi mutasiyaların zamanla toplanması orqanizmin fəaliyyətini məhdudlaşdıra bilər.
Ucnoqta.az bildirir ki, riyazi modelləşdirmənin nəticələrinə görə, belə son dərəcə optimist ssenaridə insanların böyük hissəsi nəzəri olaraq 146–194 il yaşaya bilər. Modelin müxtəlif parametrləri üzrə median ömür uzunluğu 146-194 il arasında dəyişib.
Tədqiqatçıların fikrincə, bu rəqəmlər gələcəkdə insanların mütləq bu qədər yaşayacağı anlamına gəlmir. Araşdırma gələcək ömür uzunluğuna dair proqnoz deyil, yalnız somatik mutasiyaların insan ömrü üçün yarada biləcəyi nəzəri həddi qiymətləndirən riyazi modeldir.
İnsan orqanizmində hüceyrələr bölündükcə DNT-də kiçik təsadüfi səhvlər yarana bilər. Orqanizmin bu zədələnmələri bərpa edən effektiv mexanizmləri olsa da, onlar tam qüsursuz deyil. Nəticədə somatik mutasiyalar illər ərzində hüceyrələrdə tədricən toplana bilər.
Mutasiyaların əksəriyyəti ciddi fəsad yaratmasa da, onların bir hissəsi xərçəng kimi xəstəliklərin inkişafına səbəb ola bilər. Yaş artdıqca ürək-damar xəstəlikləri, demensiya və digər patologiyaların riski də yüksəlir.
Model göstərib ki, hətta xərçəng və qocalma ilə əlaqəli digər xəstəliklərin qarşısı alınsa belə, DNT-də mutasiyaların toplanması davam edəcək. Bu proses zamanla hüceyrələrin və orqanların fəaliyyətini zəiflədə bilər.
Araşdırmada müxtəlif toxumaların mutasiyaların toplanmasına qarşı eyni dərəcədə davamlı olmadığı da müəyyən edilib. Dəri və qaraciyər kimi bəzi toxumalar köhnə hüceyrələri yeniləri ilə əvəz edə bildiyi üçün uzun müddət öz funksiyalarını qoruma potensialına malikdir.
Bunun əksinə, ürək və beyin hüceyrələrinin əhəmiyyətli hissəsi yenilənmir. Bu səbəbdən həmin hüceyrələrdə mutasiyalar ömür boyu toplana bilər. Tədqiqatçıların modelinə əsasən, məhz uzunömürlü hüceyrələr insan ömrünün maksimum həddinə ciddi məhdudiyyət yarada bilər.
Alimlər vurğulayırlar ki, model bəzi insanların daha uzun yaşamasını nəzəri olaraq mümkün göstərsə də, insanın qeyri-məhdud və ya əbədi yaşaya biləcəyini nəzərdə tutmur.