Alimlər Yer üzündə heç bir bitkinin qalmayacağı vaxtı hesablayıblar. Bu, nə yüz ildən, nə də min ildən sonra baş verəcək.
Ucnoqta.az xəbər verir ki, söhbət milyardlarla ildən gedir, lakin dəqiq tarix artıq təxmin edilib. Maraqlıdır ki, buna səbəb yalnız Günəşin planeti həddindən artıq qızdırması olmayacaq. Mexanizm daha mürəkkəb olacaq və yalnız temperaturla bağlı olmayacaq.
Bəs Yer kürəsindəki bütün bitkilərin məhvinə səbəb olacaq son amil nədir?
Günəş Yer üzündə həyatı necə məhv edəcək?
Bitkilər planetimizdəki bütün biokütlənin təxminən 80 faizini təşkil edir. Onların yaşaması üçün üç əsas amil lazımdır: Günəş işığı, su və karbon qazı. Lakin bu elementlər arasındakı balans əbədi davam etməyəcək.
Blue Marble Space qeyri-kommersiya institutunun tədqiqatçıları uzaq gələcəyə nəzər salmaq üçün üçölçülü iqlim modeli hazırlayıblar. Modeldə əsas amil Günəşin tədricən daha parlaq və isti olmasıdır. Təxminən 2 milyard ildən sonra Günəşin parlaqlığı 20 faiz artacaq və bu, atmosferdə və okeanlarda geri dönməz dəyişikliklərə səbəb olacaq.
Yer üzündə bitkilər necə məhv olacaq?
Bitkilərin məhv olmasının konkret mexanizmi təbii karbon dövranından asılı olacaq. Təbiətdə karbon qazı daim atmosferdən okeanlara keçir, dəniz dibində süxurlar şəklində toplanır, daha sonra isə vulkan püskürmələri və tektonik plitələrin hərəkəti nəticəsində yenidən atmosferə qayıdır.
Alimlər bu dövranın güclü istiləşməyə necə reaksiya verəcəyini dəqiq bilmədikləri üçün iki mümkün ssenarini hesablayıblar.
Güclü aşınma ssenarisində planetdə temperatur nisbətən sabit qalır, lakin atmosferdə karbon qazının səviyyəsi kritik həddə qədər azalır. Belə şəraitdə bitkilərin fotosintez üçün istifadə etdiyi əsas xammal tükənəcək və onlar təxminən 1,84 milyard ildən sonra məhv olacaqlar.
Zəif aşınma ssenarisində isə karbon qazının konsentrasiyası kəskin azalmır, lakin planet sürətlə isinməyə başlayır. Orta temperatur 65 dərəcəyə çatdıqda heç bir quru bitkisi yaşaya bilməyəcək. Bu hadisənin təxminən 1,87 milyard ildən sonra baş verəcəyi hesablanır.
Journal of Geophysical Research: Atmospheres jurnalında dərc olunan araşdırmanın müəllifləri məhz ikinci ssenarini Yer kürəsinin bitki örtüyünün mövcudluğunun mümkün olan maksimum müddəti hesab edirlər. Bu dövr planetin okeanlarını buxarlanma nəticəsində tamamilə itirməyə başlayacağı vaxtla da üst-üstə düşür.