Yaş paltarın quru paltardan daha tünd görünməsi suyun parçanı rəngləməsi ilə bağlı deyil. Əslində su parçanın lifləri arasındakı hava boşluqlarını doldurur və parçanın optik xüsusiyyətlərini dəyişir.
Ucnoqta.az xəbər verir ki, Qərbi Texas A&M Universitetinin fiziki Kristofer Baird bu hadisənin elmi izahını təqdim edib.
Quru parça niyə ağ görünür?
Ağ köynəyin lifləri əslində ağ rəngdə deyil. Pambıq və ya polyesterin ayrı-ayrı lifləri işığın böyük hissəsini keçirə bilir və demək olar ki, şəffaf görünür.
Parçanı ağ göstərən əsas amil onun quruluşudur. Liflərlə hava arasında çoxsaylı sərhədlər yaranır. İşıq bu sərhədlərə dəydikcə dəfələrlə əks olunur və müxtəlif istiqamətlərə səpələnir.
Nəticədə işığın böyük hissəsi gözümüzə qayıdır və biz parçanı mat ağ rəngdə görürük.
Su liflər arasındakı havanı əvəz edir
Köynəyə su töküldükdə su liflər arasındakı boşluqları doldurur. Suyun işığın sınmasına təsir edən göstəricisi liflərin materialına havadan daha yaxındır.
Buna görə də liflə su arasındakı sərhəddə işığın əks olunması əhəmiyyətli dərəcədə azalır. İşığın daha böyük hissəsi parçanın içindən keçərək qarşı tərəfə çatır.
Ağ köynəyin altında isə adətən dərimiz və ya başqa geyim olur. Bunlar ağ parça qədər işıq əks etdirmədiyinə görə gözümüzə daha az işıq qayıdır və yaş hissə daha tünd görünür.
Yəni parça əslində qaralmır — sadəcə su onu optik baxımdan daha şəffaf edir.
Eyni prinsip qar və buludlara da aiddir
Bu fiziki hadisə yalnız geyimdə müşahidə olunmur. Şəffaf maddə çoxlu xırda hissəciklərə və ya hava boşluqlarına bölündükdə ağ görünə bilər.
Məsələn, buz şəffafdır, amma çoxsaylı xırda buz kristallarından ibarət qar ağ rəngdə görünür. Şəffaf duz kristalı üyüdüldükdə ağ duza çevrilir. Eyni hal şəkər və kvars üçün də keçərlidir.
Buludların ağ görünməsinin səbəbi də suyun özü deyil, onun tərkibindəki çoxsaylı xırda su damcılarının işığı müxtəlif istiqamətlərə səpməsidir.
Yaş parça niyə daha parlaq yox, tünd görünür?
Burada başqa bir optik effekt də rol oynayır. Quru parçanın kobud səthi işığı müxtəlif istiqamətlərə səpələyir və buna görə müxtəlif bucaqlardan işıqlı görünür.
Su isə liflər arasındakı boşluqları dolduraraq səthi daha hamar edir. Beləliklə, işıq daha çox müəyyən istiqamətdə əks olunur. İşığın böyük hissəsi müşahidəçinin gözünə qayıtmadığı üçün yaş sahə quru parçadan daha tünd görünür.
Beləliklə, şəffaf suyun yaş paltarı tünd göstərməsi onun rəngindən deyil, işığın parça daxilində yayılmasının dəyişməsindən qaynaqlanır.