Bəzi insanlar eyni rəngi mavi, digərləri isə firuzəyi və ya göyümtül-yaşıl kimi təsvir edir. Bu fərqlər qadınların rəng çalarlarını kişilərdən daha yaxşı seçdiyi fikrini yaradıb. Elmi araşdırmalar cinslər arasında müəyyən fərqləri təsdiqləsə də, hər qadının rəngləri kişilərdən daha yaxşı gördüyünü sübut etmir.
Ucnoqta.az xəbər verir ki, “Egészségkalauz” nəşri bu mövzuda araşdırma dərc edib.
Göz rəngləri necə ayırd edir?
Gözün torlu qişasında işığa həssas iki əsas hüceyrə növü var: çubuqcuqlar və kolbacıqlar. Çubuqcuqlar zəif işıqda görməyə kömək edir, kolbacıqlar isə rəngləri və detalları seçməyə cavabdehdir.
İnsanların əksəriyyətində işıq dalğalarının müxtəlif uzunluqlarına həssas üç növ kolbacıq olur. Beyin bu hüceyrələrdən gələn siqnalları müqayisə edərək rəngli görüntü yaradır.
Kişilərdə rəng korluğu niyə daha çox yayılıb?
Qırmızı və yaşıl rəngləri ayırd etməkdə çətinlik yaradan irsi pozuntular kişilərdə daha çox müşahidə olunur. Bunun səbəbi həmin rəngləri qəbul edən piqmentlərlə əlaqəli bəzi genlərin X xromosomunda yerləşməsidir.
Kişilərdə adətən bir X, bir Y xromosomu, qadınlarda isə iki X xromosomu olur. Buna görə X xromosomundakı genetik dəyişikliklər kişilərdə rəngləri ayırd etmə pozuntularına daha çox səbəb olur.
Nəşrin məlumatına görə, Şimali Avropa mənşəli insanlar arasında qırmızı və yaşıl rəngləri ayırd etmək pozuntusu kişilərin təxminən 8 faizində, qadınların isə 0,5 faizində müşahidə edilir. Bu göstəricilər əhali qruplarına görə dəyişə bilər.
Rəng korluğu bütün rəngləri görməmək demək deyil. Bu pozuntusu olan insanların əksəriyyəti rəngləri görür, sadəcə bəzi çalarları bir-birindən ayırmaqda çətinlik çəkir.
Qadınlar daha çox rəng çaları görə bilərmi?
Alimlər bu baxımdan tetraxromatiya adlanan nadir hadisəni də araşdırırlar. İnsanların əksəriyyəti üç növ kolbacıq vasitəsilə rəngləri qavrayır. Tetraxromatiyada isə rəng qavrayışında dörd fərqli kolbacıq növü iştirak edə bilər.
Xüsusilə qadınlarda iki X xromosomunda rəng piqmentlərinə cavabdeh genlərin fərqli variantlarının olması belə bir imkan yarada bilər. Lakin əlavə kolbacıq növünün mövcudluğu insanın mütləq daha çox rəng çaları gördüyü anlamına gəlmir. Bunun üçün beynin həmin siqnalları ayrıca emal etməsi də vacibdir.
2010-cu ildə dərc olunan araşdırmada bir iştirakçının nəticələri funksional tetraxromatiyaya uyğun gəlib. Bununla belə, bu hadisənin nə qədər geniş yayıldığı hələ dəqiq müəyyən edilməyib.
Buna görə də bəzi qadınların 100 milyon rəng çaları görə bildiyi barədə iddialara ehtiyatla yanaşmaq lazımdır. Kolbacıqların sayına əsasən insanın şüurlu şəkildə neçə rəngi ayırd edə bildiyini dəqiq hesablamaq mümkün deyil.