Bu gün polis sirenası təhlükə siqnalı kimi qəbul edilsə də, onun tarixi musiqi aləti kimi başlayıb.
Ucnoqta.az xəbər evrir ki, ilk sirena 1819-cu ildə fransız alimi Şarl Kanyar de la Tur tərəfindən səs tezliyini ölçmək üçün hazırlanıb və adını qədim yunan mifologiyasındakı sirenalardan götürüb.
Sirena necə xəbərdarlıq vasitəsinə çevrildi?
Mühəndislər zamanla müəyyən etdilər ki, mexanizmdən keçən hava axını artdıqca sirena çox uzaq məsafədən eşidilən güclü səs yaradır. Buna görə də:
1867-ci ildə ilk dəfə mayaklarda duman siqnalı kimi istifadə olundu;
XX əsrdə elektrik mühərrikləri sayəsində daha güclü sirenalar yaradıldı;
İkinci Dünya müharibəsi zamanı Avropada hava hücumları barədə əhalini xəbərdar etmək üçün geniş tətbiq edildi.
ABŞ və Avropa sirenalarının fərqi nədir?
Fərq əsasən səs formasındadır:
ABŞ-da polis sirenaları uzun, fasiləsiz yüksəlib-enən uğultu yaradır. Adətən 500–1800 Hz diapazonunda işləyir ki, bu da insan qulağının ən həssas olduğu tezliklərdir.
Avropada isə iki növbələşən notdan ibarət məşhur “ni-nau” siqnalı istifadə olunur. Tez-tez dəyişən ton beynin diqqətini daha sürətlə cəlb edir.
Bu fərq necə yaranıb?
Səbəb yalnız akustika deyil, həm də tarix və standartlardır.
ABŞ-da Federal Signal Corporation istehsalı olan Federal Q mexaniki sirenası uzun illər standart kimi qəbul edilib. Müasir rəqəmsal sirenalar da onun səsini təqlid edir.
Almaniyada isə 1930-cu illərdə Max B. Martin şirkətinin hazırladığı təzyiqli hava buynuzları iki notlu “ni-nau” səsini formalaşdırıb və bu model sonradan Avropada geniş yayılıb.
Beləliklə, ABŞ və Avropada polis sirenalarının fərqli səslənməsi texniki üstünlükdən çox, tarixi inkişaf və müxtəlif ölkələrdə formalaşmış standartlarla bağlıdır.