Çörək gündəlik qidalanmanın vacib hissəsi olmaqla yanaşı, lif, bitki mənşəli zülal, B qrupu vitaminləri və mineralların mənbəyi də ola bilər. Lakin onun qida dəyəri istifadə olunan unun növündən, hazırlanma üsulundan və əlavə inqrediyentlərdən asılıdır.
Ucnoqta.az xəbər verir ki, mütəxəssislər daha çox tam taxıllı, çovdar, mayalı və cücərdilmiş taxıldan hazırlanan çörəklərə üstünlük verməyi tövsiyə edirlər.
1. Tam taxıllı çörək
Bu çörəyin əsas xüsusiyyəti bütöv taxıldan hazırlanmış undan istifadə edilməsidir. Təmizlənmiş ağ undan fərqli olaraq, tam taxıllı un taxılın qabığını, rüşeymini və endosperm hissəsini özündə saxlayır.
Belə çörək lif, bitki mənşəli zülal, B qrupu vitaminləri, maqnezium, dəmir və sinklə zəngindir. Lif bağırsaqların normal fəaliyyətini dəstəkləyir, toxluq hissini uzadır və qanda şəkərin kəskin dəyişməsinin qarşısını almağa kömək edir.
Alarkən məhsulun tərkibinə diqqət yetirmək vacibdir. İlk sırada tam taxıllı un göstərilməlidir. Çünki üzərində “çoxdənli” yazılması onun mütləq tam taxıldan hazırlandığı anlamına gəlmir.
2. Çovdar çörəyi
Çovdar çörəyi çovdar unundan hazırlanır və xarakterik dadı, sıx quruluşu ilə seçilir. Xüsusilə tam taxıllı və qabığı qismən ayrılmış çovdar unundan hazırlanan növləri daha çox qida maddəsi ehtiva edir.
Bu çörəyin tərkibində lif, bitki zülalı, B qrupu vitaminləri, maqnezium, fosfor, dəmir və manqan var. Lif həzmi dəstəkləyir, toxluq hissini uzadır və bağırsaqların fəaliyyətinə müsbət təsir göstərir.
Bununla belə, tərkibində çoxlu ağ buğda unu, şəkər və şərbət olan çovdar çörəyini avtomatik olaraq daha faydalı hesab etmək olmaz.
3. Mayalı çörək
Bu çörək un və sudan hazırlanan, tərkibində təbii süd turşusu bakteriyaları və mayalar inkişaf edən maya vasitəsilə hazırlanır. Uzunmüddətli fermentasiya nəticəsində xəmirin xüsusiyyətləri dəyişir, çörəyə özünəməxsus turşməzə dad və fərqli quruluş verir.
Tam taxıllı undan hazırlanan mayalı çörək lif, B qrupu vitaminləri, maqnezium və dəmirlə də zəngin ola bilər.
Fermentasiya prosesi mineralların mənimsənilməsinə mane olan fitin turşusunun miqdarını azalda və karbohidratların həzminə təsir göstərə bilər. Lakin hər mayalı çörək avtomatik olaraq tam taxıllı çörəkdən daha faydalı deyil. Burada unun növü və məhsulun ümumi tərkibi əsas rol oynayır.
4. Cücərdilmiş taxıldan hazırlanan çörək
Bu çörəyin hazırlanmasında əvvəlcədən cücərdilmiş buğda, çovdar, arpa və digər taxıllardan istifadə olunur. Cücərmə zamanı taxılda fermentlər aktivləşir, qida maddələrinin nisbəti dəyişir və nişastanın bir hissəsi daha sadə birləşmələrə parçalanır.
Belə çörək lif, bitki zülalı, B qrupu vitaminləri, dəmir, maqnezium və sink ehtiva edə bilər. Cücərmə prosesi bəzi mineralların orqanizm tərəfindən mənimsənilməsini də yaxşılaşdıra bilər.
Bu çörək zəngin taxıl dadı ilə seçilir və pendir, yumurta, tərəvəz kimi məhsullarla yaxşı uyğunlaşır.
Mütəxəssislərin əsas tövsiyəsi: Çörək alarkən yalnız rənginə, adına və qablaşdırmasına deyil, ilk növbədə tərkibinə diqqət yetirin. Tam taxıllı unun əsas inqrediyent olması, lif miqdarı və əlavə şəkərin azlığı daha düzgün seçim etməyə kömək edəcək.