Təmiz havada adi gəzinti beyin üçün ilk baxışda göründüyündən daha faydalı ola bilər.
Ucnoqta.az bildirir ki, yeni tədqiqat göstərib ki, kifayət qədər gün işığında olmaq demensiya riskinin azalması ilə əlaqəlidir. Alimlər küçədə nə qədər vaxt keçirməyin məsləhət olduğunu müəyyən ediblər, nevroloq isə təbii işığın beyin sağlamlığı üçün niyə vacib olduğunu izah edib. Bu barədə Prevention yazır.
Beyin sağlamlığı üçün nə qədər gün işığı lazımdır
General Psychiatry jurnalında dərc olunmuş tədqiqatda müşahidənin əvvəlində demensiyası olmayan 87 577 nəfər iştirak edib. Alimlər bir həftə ərzində onların gün işığına məruz qalmasını biləklərdə taxılan cihazlarla ölçüb, sonra isə iştirakçıların sağlamlıq vəziyyətini təxminən səkkiz il izləyiblər.
Nəticələr göstərdi: hər gün ən azı 42 dəqiqə parlaq gün işığı alan insanlarda demensiya riski belə işıqda daha az vaxt keçirənlərlə müqayisədə təxminən 17% aşağı olub. Bu əlaqə fiziki fəaliyyət, qidalanma, piylənmə və ürək-damar sisteminin vəziyyəti nəzərə alındıqdan sonra da qalıb.
Nevroloq Devid Perlmutter izah edib ki, işıq insanın daxili bioloji saatına təsir edir. Təbii işıq gözün torlu qişasına düşəndə sirkadian ritmlərin, yuxu və oyaqlıq dövrlərinin, hormonal proseslərin və maddələr mübadiləsinin tənzimlənməsinə kömək edir.
Düzgün qurulmuş bioloji saat daha keyfiyyətli yuxuya şərait yaradır. Beyin məhz istirahət zamanı yenilənmə proseslərini həyata keçirir və maddələr mübadiləsi məhsullarından təmizlənir. Bu mexanizmlərin pozulması koqnitiv sağlamlığa mənfi təsir göstərə bilər.
Daha çox təbii işığı necə almaq olar
Mütəxəssis gün işığında olmağı gündəlik rejimin bir hissəsinə çevirməyi məsləhət görür. Səhər saatlarında çölə çıxmaq xüsusilə faydalıdır, çünki bu, daxili bioloji saatı sinxronlaşdırmağa kömək edir.
Həmçinin bunları etmək tövsiyə olunur:
günün işıqlı vaxtında təmiz havada gəzmək;
iş zamanı küçədə qısa fasilələr etmək;
pərdələri tez-tez açıb evə təbii işıq buraxmaq;
gəzintiləri mülayim fiziki fəaliyyətlə birləşdirmək.
Eyni zamanda həkim qeyd edir: 42 dəqiqə demensiyadan qorunmağı təmin edən sehrli hədd deyil. Tədqiqat işıqlanma ilə xəstəlik riski arasında əlaqə aşkar edib, lakin birbaşa səbəb-nəticə asılılığını sübut etməyib. Bundan başqa, həddindən artıq ultrabənövşəyi şüalanmadan çəkinmək lazımdır.
Beyin sağlamlığını qorumaq üçün kompleks yanaşma vacibdir: balanslı qidalanma, müntəzəm hərəkət, tam yuxu, yaxınlarla ünsiyyət və siqareti tərgitmək.