Uzunömürlülük artıq genetikanın təsadüfi bir hədiyyəsi kimi qəbul edilmir. Müasir tibb və həyat tərzi elmi inandırıcı şəkildə göstərir ki, hər gün həyatımızı necə yaşamağımız qalan illərin sayından daha vacibdir.
Ucnoqta.az xəbər verir ki, “Tua Saúde” izah edir ki, əsl uzunömürlülük pasportdakı rəqəmlərlə deyil, sağlamlıq, muxtariyyət, aydın zehn və istənilən yaşda həyatda sevinc hissi ilə bağlıdır.
Uzunömürlülük, davamlı ağrı olmadan, hərəkətlilik, idrak qabiliyyətləri və sosial əlaqələrin qorunması ilə uzun və dolğun bir həyat yaşamaq qabiliyyətidir. Bu, illərin məhdudiyyətlər deyil, təcrübə əlavə etdiyi aktiv qocalma anlayışıdır. Ömür uzunluğu və həyat keyfiyyəti aşağıdakılardan təsirlənir:
qidalanma
fiziki fəaliyyət
yuxu
stress səviyyələri
sosial əlaqələr
psixi sağlamlıq
müntəzəm profilaktik qayğı
Və yaxşı xəbər budur ki, bu amillərin əksəriyyəti bizim nəzarətimizdədir.
Uzun və sağlam bir həyata doğru sübut olunmuş addımlar
Balanslı qidalanma -tərəvəz, meyvə, paxlalı bitkilər, tam taxıl və sağlam yağlarla zəngin bir pəhriz bədəni vacib vitamin və minerallarla təmin edir, immuniteti dəstəkləyir və xroniki xəstəliklər riskini azaldır. Gündə ən azı 2 litr su içmək və şəkərli içkilər, fast food, kolbasa və qəlyanaltılar kimi ultra emal olunmuş qidaları məhdudlaşdırmaq vacibdir. Bu pəhriz erkən yaşlanmanın əsas amili olan iltihabı azaltmağa kömək edir.
Mütəmadi fiziki fəaliyyət – Hərəkət ən güclü yaşlanma əleyhinə vasitələrdən biridir. Fiziki məşq əzələləri və sümükləri qoruyur, qan dövranını yaxşılaşdırır və serotonin, dopamin və endorfin istehsalını stimullaşdırır. Həftədə üç dəfə kardio, güc məşqləri və elastiklik məşqlərinin kombinasiyası həyat keyfiyyətinizi əhəmiyyətli dərəcədə yaxşılaşdırmaq üçün kifayətdir.
Sağlam çəki idarəetməsi -Yaşınıza və boyunuza uyğun sağlam bir çəkinin qorunması ürəyinizə, oynaqlarınıza və maddələr mübadilənizə düşən stressi azaldır. Həmçinin yuxunu yaxşılaşdırır, xroniki iltihabı azaldır və gündəlik həyatda enerjini artırır.
Keyfiyyətli yuxu – Yuxu fasilə deyil, aktiv bərpa prosesidir. Hüceyrələrin bərpası, hormonal balans və beynin "yenidən başlaması" gecələr baş verir. Kifayət qədər yuxu kortizol və adrenalin səviyyələrini azaltmağa kömək edir – qocalmanı sürətləndirən stress hormonları.
İstirahət vaxtı -Ən sıx qrafikdə belə, fasilələr üçün yer ayırmaq vacibdir. Gün ərzində qısa fasilələr stressi azaldır, konsentrasiyanı yaxşılaşdırır və həddindən artıq gərginlik olmadan məhsuldarlığı artırır. Bu, zəiflik deyil, uzunömürlülük strategiyasıdır.
Siqaretdən və həddindən artıq spirtli içkidən imtina etmək – Tütün və həddindən artıq spirtli içki istehlakı hüceyrələrin qocalmasını sürətləndirir, iltihabı artırır və ürək-damar xəstəlikləri və xərçəng riskini artırır. Onlardan çəkinmək uzunömürlülüyə aparan ən təsirli addımlardan biridir.
Stressin idarə olunması -Xroniki stress birbaşa infarkt, insult, depressiya və hipertoniya riskinin artması ilə əlaqələndirilir. Həkim tərəfindən tövsiyə edildiyi kimi meditasiya və nəfəs alma təcrübələri, yoqa, gəzinti, psixoterapiya və təbii sakitləşdirici vasitələr kömək edə bilər.
Sosial əlaqələr – Ailə və dostlarla əlaqə zehni sağlamlığı dəstəkləyir, depressiya riskini azaldır və hətta daha uzun ömürlü olmağa kömək edir. Münasibətlərin keyfiyyəti onların miqdarından daha vacibdir.
Beyin stimullaşdırılması – Oxumaq, məntiq oyunları, şahmat oynamaq, yeni şeylər öyrənmək və filmlər və ya kitablar haqqında müzakirələr — bunların hamısı idrak funksiyasını dəstəkləyir və neyrodegenerativ xəstəliklərin, xüsusən də Alzheimer xəstəliyinin riskini azaldır.
Mütəmadi tibbi müayinələr – Profilaktika uzunömürlülüyün təməlidir. Mütəmadi testlər və müayinələr problemləri erkən mərhələdə müəyyən etməyə, xolesterolu, qan təzyiqini və qlükoza səviyyələrini nəzarətdə saxlamağa və yaşlandıqca müstəqilliyi və aktivliyi qorumağa kömək edir.