Risk özü cəlbedici deyil – zövq verən onu dəf etmək bacarığıdır.
Dağa dırmanma və ya tanımadığı ərazini araşdırmaq kimi təhlükəli hobbilər yalnız riski artırmaqla yanaşı, həm də xüsusi məmnuniyyət verə bilər.
Ucnoqta.az xəbər verir ki, Missisipi Universitetinin marketinq professoru Kristofer Nyumanın rəhbərlik etdiyi yeni bir araşdırma, ekstremal fəaliyyətlərin insanlar üçün niyə bu qədər cəlbedici olduğunu və "böyük risk böyük mükafat gətirir" köhnə atalar sözünün niyə psixoloji əsasa malik olduğunu izah edir. Tədqiqat Psixologiya və Marketinq jurnalında dərc edilib.
Nyuman məqaləni yazmağa ABŞ-nin ən çətin alpinizm marşrutlarından biri olan Reynier dağına öz dırmanışı ilə ilhamlanıb. Bir qrupla beş günlük ekspedisiya zamanı Nyuman 21 alpinisti müşahidə edib və onların motivasiyalarını onlarla müzakirə edib. Komanda daha sonra insanların niyə risk seçdiyini anlamaq üçün səkkiz iştirakçı ilə dərin müsahibələr aparıb.
Bu iş kəmiyyət təhlilindən daha çox keyfiyyət təhlilinə yönəlib. Alimlər qorxu idarəetmə nəzəriyyəsindən istifadə ediblər ki, bu da ekstremal fəaliyyətlərin insanların öz ölümlərinin fərqində olmalarına kömək etdiyini göstərir.
Məlum olub ki, alpinistlər adrenalin sıçrayışını deyil, nəzarət, səriştə və şəxsi inkişaf hissini axtarırlar. Nyumana görə, hazırlıq, komanda işi və bacarıqlı risklərin idarə edilməsi məmnuniyyət gətirir. Ölümdən xəbərdar olmaq təcrübəni daha mənalı edir və alpinizm icmasına mənsub olmaq şəxsiyyəti və özünəhörməti gücləndirir.
"Bir çox ekstremal idman həvəskarları təhlükə naminə deyil, onu dəf etmək qabiliyyətlərini nümayiş etdirmək üçün riskə gedirlər", – deyə o qeyd edir.
Tədqiqat həmçinin göstərir ki, real təhdidlərlə bağlı fəaliyyətlər insanları sosial əlaqələri gücləndirməyə və həyata daha dərindən qiymət verməyə təşviq edə bilər. Alimlərin fikrincə, bu yanaşma avadanlıq almaqdan tutmuş vacib tədbirlərə hazırlaşmağa qədər digər qərarları daha yaxşı başa düşməyə kömək edə bilər.
Müəlliflərin fikrincə, nəticələr macəra turizmi sənayesi üçün də faydalıdır: operatorlar hazırlığın və tədbirdən əvvəlki ritualların psixoloji dəyərini nəzərə ala bilərlər.