Bir çox insan "gecə bayquşlarının" sadəcə fərqli bir ritmə sahib olduğuna və bunun normal olduğuna inanır.
Ucnoqta.az xəbər verir ki, mütəxəssis professor Dr. Satçin Panda Şon Kim bildirir ki, günahkar olan vaxtın özü deyil, gec yatmağın bədənimizin bioloji ritmini necə pozmasıdır.
Beynin mərkəzində supraxiazmatik nüvə və ya "bioloji saat" adlanan kiçik bir bölgə var. O, hormonlarımızı, bədən istiliyimizi, əhval-ruhiyyəmizi və hətta iştahımızı idarə edir.
Əgər müntəzəm olaraq gecə yarısından sonra yatırıqsa, bu saat təbii işıq-qaranlıq dövründən geri qalmağa başlayır və nəticədə:
Yuxu keyfiyyəti pisləşir, bərpadan məsul olan daha az dərin yuxu fazaları olur.
Məlumatı yadda saxlamaq daha çətindir və diqqətin konsentrasiyası azalır.
Bədən qlükozanı daha az effektiv şəkildə mənimsəyir ki, bu da birbaşa metabolik pozğunluqlara səbəb olur.
Bioloji gecə vaxtımızdan kənarda yatdığımız zaman sanki bədən özünə qarşı işləyir.
Niyə saat 23:00-dan sonra yatmaq həmişə pis deyil
Söhbət "saat 11-dən əvvəl yuxuya getməkdən" daha çox kifayət qədər yuxu almaqdan gedir. Saat 23:30-da yatsanız, amma səhər 8:00-da oyansanız, hər şey qaydasındadır.
Lakin gecə yarısından sonra yuxuya getmək yuxunuzu 5-6 saata endirərsə, problemlər yaranır:
stress hormonu olan kortizol səviyyəsinin artması;
əsəbilik, yorğunluq, beyin dumanı;
bədənin kompensasiya edə bilmədiyi "yuxu borcu"nun tədricən yığılması.
Həqiqətən zərərli nədir
Axşam xronotipləri və ya "gecə bayquşları" tez-tez aşağıdakı riskləri artırır:
metabolik sindrom və diabet;
ürək-damar xəstəliyi;
depressiya.
Panda izah edir ki, səbəb genetik deyil, davranış amilləri, məsələn, gec nahar etmək, ekran qarşısında uzun müddət keçirmək, səhər işığının olmaması və xaotik cədvəldir.