Qərbi Avstraliya sahillərindəki Hind okeanın cənubunda duzluluqda görünməmiş bir azalma qeydə alınıb. Tədqiqatçılar xəbərdarlıq edirlər ki, bu proses görünməmiş sürətlə baş verir və qlobal okean dövranı və planetin iqlimi üçün ciddi nəticələrə səbəb ola bilər.
Ucnoqta.az xəbər verir ki, müvafiq bir araşdırma Nature Climate Change jurnalında dərc edilib. Alimlər son 60 ildə baş verən dəyişiklikləri təhlil edərək bölgədəki duzluluğun təxminən 30% azaldığını aşkar ediblər.
Səbəb yağış deyil, külək rejimindəki dəyişiklikdir
Tədqiqatın aparıcı müəllifi, alim Genxin Çenin sözlərinə görə, suyun təravətlənməsi yağıntının artması ilə deyil, iqlim istiləşməsi səbəbindən qlobal külək rejimindəki dəyişikliklərlə bağlıdır. Küləklər Hind-Sakit okean bölgəsindən cənubi Hind okeanına daha çox şirin su daşıyır və onun kimyəvi balansını dəyişdirir.
Tədqiqatçılar dəyişikliklərin miqyasını hər il Tahoe gölünün həcminin 60%-nə bərabər olan əlavə şirin su axını ilə müqayisə edirlər. Müəlliflər bu miqdarda suyun 380 ildən çox müddət ərzində bütün ABŞ əhalisini içməli su ilə təmin etmək üçün kifayət edəcəyini təxmin edirlər.
Duzluluq niyə vacibdir
Duzluluq dəniz suyunun sıxlığına və nəticədə okean cərəyanlarının hərəkətinə birbaşa təsir göstərir. Daha az duzlu su daha yüngüldür və səthə daha yaxın qalır, okean təbəqələrinin şaquli qarışmasını pozur.
Bu proses qida maddələrinin dərinliklərdən səthə daşınması üçün vacibdir və burada dəniz ekosistemlərini dəstəkləyir. Dəyişikliklər okean qida zəncirinin təməli olan plankton və dəniz otlarına təsir göstərə bilər.
Potensial qlobal təsirlər
Cənubi Hind okeanı qlobal termohalin dövranında – okeanlar və qitələr arasında istilik paylanmasını tənzimləyən cərəyanlar sistemində əsas rol oynayır. Duzluluğun daha da azalması bu prosesləri zəiflədə bilər.
Alimlər hesab edirlər ki, dəyişikliklər hətta digər hövzələrə, xüsusən də Atlantik okeanına təsir göstərərək Avropa və Şimali Amerikanın iqliminə təsir göstərə bilər.
Tədqiqatçılar qeyd edirlər ki, okeanlar bir-biri ilə əlaqəlidir, buna görə də hətta regional dəyişikliklər belə planetar nəticələrə səbəb ola bilər.