Milan Politexnik Universitetinin tədqiqatçıları tərəfindən aparılan və Global Challenges jurnalında dərc olunmuş bir araşdırma, 2016-cı ildən 2019-cu ilə qədər Lombardiyada hava çirkliliyi səviyyələrini xəstəxanadan kənar ürək dayanması halları ilə müqayisə edib.
Ucnoqta.az xəbər verir ki, nümunə 37.613 epizoddan ibarət idi və hər biri üçün tədqiqatçılar Kopernik peyk məlumatlarından istifadə edərək gündəlik çirkləndirici konsentrasiyalarını yenidən qurdular.
Təhlildə PM2.5 və PM10 xırda hissəciklər, eləcə də azot dioksidi, ozon və karbonmonoksit yer alırdı.
Məkan-zaman statistik modellərindən istifadə edərək tədqiqatçılar bu parametrlərdəki dəyişikliklərin məruz qalmadan sonrakı günlərdə ürək dayanması riskinə necə təsir etdiyini qiymətləndirdilər. Ən güclü əlaqə azot dioksidi ilə bağlı idi: onun səviyyəsinin kubmetrə 10 mikroqram artması sonrakı 96 saat ərzində qəfil ürək dayanması ehtimalının təxminən 7% artması ilə əlaqələndirildi.
Hissəcik maddələrin təsiri də əhəmiyyətli idi: PM2.5-in artması riskin təxminən 3% artmasına uyğun gəlirdi, PM10 isə məruz qalma gününə təxminən 2.5% artdı.
Təsirlər şəhər yerlərində daha güclü idi, lakin şəhərətrafı və kənd yerlərində də davam etdi. Risklərin artması əsasən isti aylarda müşahidə edildi ki, bu da yüksək temperatur və havadakı zərərli maddələr arasında mümkün qarşılıqlı təsirə işarə edir.
Müəlliflərin mühüm nəticəsi odur ki, hətta mövcud standartlar daxilində formal olaraq çirklənmə səviyyələrində belə əhəmiyyətli əlaqələr müşahidə edildi və bu da tamamilə təhlükəsiz məruz qalma həddinin mövcudluğunu şübhə altına alır.