2025-ci il UEG həftəsi konfransında, həm müntəzəm, həm də dietik qazlı içkilərin tez-tez istehlakının metabolik olaraq əlaqəli yağlı qaraciyər xəstəliyinin inkişaf riskini əhəmiyyətli dərəcədə artırdığını göstərən yeni bir araşdırmanın nəticələri açıqlanıb.
Ucnoqta.az xəbər verir ki, Böyük Britaniyanın Biobankında 123 000-dən çox insanın məlumatlarının təhlili əsasında alimlər müəyyən ediblər ki, gündəlik 250 qramdan çox belə içki qəbul etmək xəstəliyin inkişaf riskini 50-60% artırır.
İştirakçıların təxminən 10 il davam edən uzunmüddətli təqibi nəticəsində məlum olub ki, 1178 nəfərdə MASLD inkişaf edib, bu vəziyyət qaraciyərdə yağ yığılması, iltihab və fibroza səbəb olur və sürətlə artan ölüm səbəbidir.
Üstəlik, sərinləşdirici içkilərin pəhriz versiyaları şəkərlə şirinləşdirilmiş versiyalardan daha az təhlükəli olmadığı ortaya çıxdı: onların istehlakı həmçinin qaraciyər yağlanmasının artması və ölüm riskinin artması ilə əlaqələndirilir.
Mütəxəssislər bunu onların orqanizmə təsir mexanizmləri ilə izah edirlər: şəkərlə şirinləşdirilmiş içkilər qlükoza və insulin səviyyələrində kəskin dalğalanmalara səbəb olur, yağların yığılmasına kömək edir, süni dadlandırıcılar isə bağırsaq mikrobiomunun tarazlığını poza, şirniyyata olan həvəsi artırır və insulin ifrazını stimullaşdırır.
Tədqiqatın müəllifləri qeyd edirlər ki, MASLD riskini azaltmağın ən sadə və effektiv yolu şirinləşdirilmiş içkilərin tamamilə su ilə əvəz edilməsidir ki, bu da xəstəliyin inkişaf riskini 13-15% azaldır.
Onlar qida sodalarının təhlükəsizliyini qiymətləndirməyə yanaşmanın dəyişdirilməsini və onların aradan qaldırılmasının metabolik pozğunluqların qarşısının alınması planlarına daxil edilməsini təklif edirlər.