Qaraciyər orqanizmdə yaranan toksinlərin neytrallaşmasında rol oynayan fermentlər və hormonlar ifraz edən olan ən böyük vəzdir. Amma vaxt keçdikcə bu vəz müxtəlif amillərin təsiri ilə zəhərli maddələrlə "çirklənir”.
Belə olan halda onun üzərinə daha ağır yük düşür. Qaraciyər heç də həmişə öz işinin öhdəsindən gələ bilmir. Hətta bu orqanın iflasının kiçik əlamətləri zamanı belə təcili olaraq həkimə müraciət etmək mütləqdir. Əgər aşağıda sadalanan əlamətləri özünüzdə hiss edirsinizsə, deməli qaraciyəriniz zəhərli maddələrlə "dolub".
1. Qarının yuxarı hissəsində ağırlıq və ya ağrı hissi
Əgər siz çox yağlı yeməklər yeyirsinizsə, o zaman bu qaraciyər böyüməsinə səbəb ola bilər. Nəticədə döş qəfəsinə və qarın boşluğunun yuxarı hissəsinə olan təzyiq çoxalır. Şişmiş mədə həmçinin qaraciyərin toksinlərlə dolmasına bir işarədir.
2. Ürək bulanması
Ürək bulanması – qaraciyərin qaydada olmamasına bir işarədir. Yağlı qida qəbul etdikdən sonra siz özünüzü pis hiss edə bilərsiniz. Bağırsaqda ağırlıq, ürək bulanması, baş gicəllənməsi, bəzən isə qusma və bağırsaq pozulması kimi əlamətlərə diqqət yetirin.
3. Həssas dəri və göz almasının saralması
Əgər sizin qaraciyəriniz toksinlərlə dolubsa, bu özünü sizin dərinizdə səpgi və qıcıqlanma şəklində büruzə verəcək. Hətta sizin göz almanız da sarala bilər. Bu əsasən qanda bilrubinin çoxalması və qaraciyərin onu neytrallaşdıra bilməməsindən irəli gəlir.
4. Yorğunluq və zəiflik
Qaraciyər problemi olan insanlar həmişə özlərini yorğun hiss edir, iştahsız olurlar. Əgər bu əlamətlər daimidirsə, o zaman həkimə müraciət olunmalıdır.
5. İstilik
Çox hallarda qaraciyər problemi olan insanların qarın hissəsində ağrı olur. Bu zaman orqanizmin temperaturunu izləmək vacibdir. Çünki əgər temperatur artarsa bu qaraciyərdə başlayan iltihabı prosesin xəbərçisi ola bilər.
6. Əzələ ağrıları
Əgər sizin əzələləriniz və oynaqlarınız daima ağrıyırsa, dərinizdə göyərmələr əmələ gəlirsə, ayaqlarınız şişirsə bu qaraciyərin funksiyasının pozulmasından xəbər verir.
7. Sidiyin və nəcisin rənginin dəyişməsi
Sidik daha tünd, nəcis isə əksinə daha açıq rəng alırsa demək ki, qaraciyər öz işinin öhdəsindən gələ bilmir.
8. Qaşınma
Əgər dəriniz sarı rəngə çalır və qaşınırsa, dədən qaraciyərin zərərsizləşdirə bilmədiyi toksiki maddələrə reaksiya verir..
9. Qanaxma
Nadir əlamətdir. Amma rast gəlinir. Ən çox da burun qanaması kimi meydana çıxır.
Səbəblərindən aslı olaraq əlamətlərin hamısı xəstədə eyni vaxta görülməyə bilər. Amma yenə də sadalanan əlamətlərdən ikisi və daha çoxu müşahidə edildikdə həkimə müraciət etmək vacibdir.
Qaraciyər – orqanizmi zərərli maddələrdən təmizləyən çox vacib orqanlardan biridir. Bu orqanın bir çox "düşmənləri” var.
• alkoqol;
• yağlı qida;
• az fiziki aktivlik;
• qida əlavələrinin qəbulu və çəki azalması;
• ağrıkəsici dərmanların qəbulu;
• bəzi dərman preparatları.
Qaraciyərin sağlam olması üçün düzgün qidalanmaq şərtdir. Buna görə də qida rasionunuza aşağıda sadalanan ərzaq məhsullarını əlavə edin:
• kifayət qədər su
• kəsmik
• sarıkök
• bal
• Tam taxıllardan hazırlanmış sıyıqlar
• Meyvələr: alma, banan, şaftalı, ərik, armud
• Tərəvəzlər: balqabaq, yerkökü, çuğundur, gül kələm