2008-ci ildə bütün dünyada autizm haqqında məlumatlılığı artırmaq, onun simptomları haqqında məlumatlılığı artırmaq, erkən tanınmağı populyarlaşdırmaq və autizmlə bağlı problemlərin həlli yollarını tapmaq məqsədilə Birləşmiş Millətlər Təşkilatı tərəfindən aprel ayı "Autizm Maarifləndirmə Ayı" olaraq təyin edilib.
Ucnoqta.az xəbər verir ki, uşaq xəstəlikləri mütəxəssisi dr. Canan İnce Börekçi Autizmin körpəlikdə özünü göstərməyə başladığını və tapıntıların yaşa görə dəyişdiyini qeyd edir.
“Genetik və xromosom pozğunluğu, vaxtından əvvəl və az çəki ilə doğulan uşaqlarda risk artır. Beynin quruluşu və fəaliyyətindəki fərqliliklərə görə erkən körpəlikdə əlamətlər özünü göstərməyə başlayır və tapıntılar yaşa görə dəyişir. Körpə 1-2 ayda danışan adamın üzünə baxmırsa və ya gülümsəyirsə, əgər 4-5 aylıqda gözü ilə adamı izləmirsə, 6-10 ayda ba, ma-ma şəklində hecaları təkrar etmirsə, de-de, səs çıxarmırsa, 8-10 ayda ona baxan insanı fərqləndirmirsə, onu özündən uzaqlaşdırmırsa, 9-12 ayda birgə diqqəti inkişaf etdirmirsə, 12-18 ayda mənalı sözləri yoxdursa, adına cavab vermirsə, əşyaların hissələrinə həddindən artıq və ya atipik maraq göstərirsə, 18-24 ayda obyektləri göstərmirsə, iddialı oyunlar oynamırsa, simvolik oyunları yoxdursa, insanların hərəkətlərini təqlid etmirsə, insanların hərəkətlərini təqlid etmirsə, ətrafa reaksiya vermirsə və yaşıdları ilə az/az maraqlanırsa, 2 yaşında iki sözdən ibarət cümlələr qurmursa, əmrləri başa düşməkdə çətinlik çəkirsə, 2-3 yaşlarında ayaq ucu ilə yerimək, dönmək, yelləmək, əl çalmaq, qollarını çırpmaq kimi təkrarlanan davranışlara malikdirsə, fırlanan əşyalara, yüngül və parlaq əşyalara atipik maraq göstərirsə, 4-5 yaşlarında sosial qarşılıqlı əlaqəyə maraq göstərmirsə, xəyali oyunlar oynamırsa, jest və mimikalardan məhdud istifadə edirsə, duyğuları, körpənin/uşağın sosial, emosional və kommunikativ bacarıqlarının inkişafını başa düşməkdə çətinlik çəkirsə uşağın emosional və kommunikativ bacarıqların inkişafı qiymətləndirilməlidir.
Unudulmamalıdır ki, uşaqda autizm spektrinin pozulmasından şübhələnmək üçün qeyd olunan xüsusiyyətlərin hamısının olması şərt deyil. Hər hansı bir şübhəli simptom aşkar edildikdə, kliniki qiymətləndirmə aparılmalı və uşağın risk altında olub-olmamasına nəzarət edilməlidir. "Autizmin əsas simptomları üçün kifayət qədər müddət və intensivliklə planlaşdırılan təhsil yanaşmaları, uyğunlaşma və funksionallığı pozan paralel psixi xəstəliklərin təqibi və müalicəsi, valideyn dəstəyi müdaxilələri effektiv müalicə üsullarıdır" – mütəxəssis deyib.