Ohayo Dövlət Universitetinin alimləri tərəfindən aparılan bir araşdırmaya görə, qida rasionunda lif çatışmazlığı yaşlı insanlarda, hətta artıq çəki almadan əvvəl belə, yaddaşı əhəmiyyətli dərəcədə poza bilər.
Ucnoqta.az xəbər verir ki, bu tədqiqatın nəticələri Brain, Behavior, and Immunity jurnalında dərc edilib.
Təcrübə, üç gün ərzində standart yemək pəhrizi və ya müxtəlif yağ və şəkər nisbətləri olan beş ixtisaslaşmış pəhrizdən biri ilə qidalanan gənc və yaşlı siçovulların sınaqdan keçirilməsini əhatə edirdi. Bütün pəhrizlərdə həzm fermentləri tərəfindən parçalanmayan, əksinə bağırsaqdakı faydalı mikroblar tərəfindən parçalanan bir qida maddəsi olan lif yox idi.
Davranış testinin nəticələri göstərdi ki, yaşlı siçovullarda pəhrizin yağ və şəkər tərkibindən asılı olmayaraq amigdalanın fəaliyyətindən asılı olan uzunmüddətli emosional yaddaş pozulmuşdur. Eyni zamanda, yüksək yağ və aşağı şəkər səviyyələri məkan və epizodik yaddaşdan məsul olan hipokampal funksiyanın azalması ilə əlaqələndirilirdi.
Bioloji nümunələrin təhlili, lif həzmi zamanı mikrobiota tərəfindən istehsal olunan qısa zəncirli yağ turşusu olan butirat səviyyələrində kritik bir azalma olduğunu aşkar etdi. Butirat iltihab əleyhinə xüsusiyyətləri ilə tanınır və qan-beyin baryerini keçə bilir və çatışmazlığı beyində iltihabi prosesləri tetikleyebilir.
Hüceyrə analizi metodları beynin immun sisteminin hüceyrələri olan mikroqliyanın yaşlı heyvanlarda mitoxondrial zədələnməyə məruz qaldığını göstərdi. Lakin gənc heyvanlarda enerji sistemləri stressə uyğunlaşa bilmiş, yaşlı heyvanlarda isə xeyli az səmərəli fəaliyyət göstərmişdir.
Alimlər qeyd edirlər ki, mənfi dəyişikliklər cəmi bir neçə gün ərzində baş vermiş və piylənmənin inkişafı ilə deyil, əksinə, aşağı lif səviyyəsi və azalan butirat səviyyəsi ilə əlaqəli olmuşdur. Gələcəkdə tədqiqatçılar lif və ya butirat əlavələrinin yaşla bağlı dəyişiklikləri geri qaytara biləcəyini yoxlamağı planlaşdırırlar.