Artıq çəki həyat keyfiyyətinə mənfi təsir etməklə yanaşı, ürək-damar xəstəlikləri və 2-ci tip diabet riskini də artırır. Ancaq yaşla arıqlamaq adətən daha çətindir.
Metabolizm zamanla dəyişir, lakin əvvəllər düşünüldüyü qədər deyil.
Ucnoqta.az xəbər verir ki, 29 ölkədən 6000-dən çox insanın iştirak etdiyi 2021-ci ildə aparılan böyük bir araşdırma, maddələr mübadiləsinin 20-60 yaş arasında sabit olduğunu göstərdi.
"Dəyişikliklər 60 yaşdan sonra başlayır, lakin ildə 1%-dən çox deyil. Pəhrizlər və arıqlamaq üçün təkrar cəhdlər maddələr mübadiləsinə daha çox təsir edir."
Ancaq yaşla birlikdə, həyati funksiyaları qorumaq üçün bədənin daha az kalori ehtiyacı var. Hesablamalara görə, 45 yaşdan kiçik qadınlar gündə ən azı 1269-1392 kkal, kişilər isə 1615-1746 kalori lazımdır. Sonra bazal metabolizm dərəcəsi (BMR) azalır: 45-dən sonra qadınlara 1166-1259 kkal, kişilərə – 1490-1583 lazımdır. 65 yaşdan sonra qadınlar – 1091-1136 kkal, kişilər – 1405-1449.
Eyni zamanda, yemək vərdişləri adətən eyni qalır, lakin fiziki fəaliyyət, əksinə, azalır – yaşlı insanlar fiziki hərəkətsizlik ilə xarakterizə olunur. Nəticədə, xərclənəndən daha çox kalori istehlak edildiyi ortaya çıxır. Və bu, çəki artımının və piylənmənin əsas səbəbidir.
Həddindən artıq çəki və menopoz
Orta hesabla, menopoz 48-49 yaşlarında başlayır, baxmayaraq ki, daha erkən baş verə bilər. Bu dövrdə estrogen hormonunun səviyyəsi azalır. Enerji xərcləri də daxil olmaqla bir çox proseslərdə iştirak edir. Bu kifayət deyilsə, karbohidrat və yağ mübadiləsi yavaşlayır. Buna görə də qadınlar tez-tez, xüsusən də bel nahiyəsində kökəlirlər. Ancaq hormonal dəyişikliklər artıq çəkinin yeganə səbəbi deyil.
"Bir çox cəhətdən bu dövrdə çəki artımı hormon çatışmazlığı ilə deyil, həyat tərzinin dəyişməsi ilə əlaqələndirilir. Sürətli yorğunluq yaranır, fiziki aktivlik azalır. Menopoz dövrü üçün ən tipik şey çəki artımı deyil, mövcud yağ toxumasının yenidən bölüşdürülməsi və onun bel ətrafında yığılmasıdır", – həkim izah edir.
Ottava Universiteti tərəfindən aparılan bir araşdırma, menopozun qidalanma pozğunluğunun səbəbi ola biləcəyini göstərdi. Perimenopozda olan qadınların çoxu (menopozun ilk əlamətlərindən menstruasiyanın tam kəsilməsinə qədər) həddindən artıq yemək yeyirlər, postmenopozda isə (bir ildən artıq menstruasiya olmadıqda) əksinə, özlərini qida ilə məhdudlaşdırırlar.