Vegetarianlıq uzunömürlülük şansını azaldır

09:15 - 19 Yanvar 2026 - Cəmiyyət

Lakin bu, bitki mənşəli pəhrizin faydalarını inkar etmir.

Ucnoqta.az xəbər verir ki, çoxsaylı tədqiqatlar uzunömürlülüyün müəyyən edilməsində həyat tərzinin rolunu, xüsusən də pəhrizin vacib amilini nümayiş etdirib. Lakin onların nəticələri çox vaxt birmənalı deyil, hətta ziddiyyətlidir və mövzu həqiqətən tükənməzdir.

Çində alimlər tərəfindən aparılan yeni bir araşdırma bu mövzunu araşdırır. O, 65 yaşdan yuxarı insanlar üzərində mərkəzləşdirilmiş Çin səhiyyə məlumat bazasından əldə edilən məlumatlara əsaslanıb.

Bu məlumat bazasından cəmi 5203 nəfər seçilib ki, onların hamısı 1998-ci ildə ən azı 80 yaşında idi və ürək-damar xəstəlikləri, diabet və ya xərçəng tarixçəsi yox idi. Onların təxminən 80%-i ət yediyini bildirib, qalanları isə bitki mənşəli pəhrizə (əsasən tərəvəz və dənli bitkilər, bəzən süd məhsulları və ya yumurta ilə) əməl edib.

Tədqiqatın nəticələri və təhlili "The American Journal of Clinical Nutrition" jurnalında dərc edilib. Bu tapıntılar göstərir ki, ət yeyənlərin 100 ilə qədər yaşama ehtimalı vegetarianlar, peskatarianlar və veqanlardan daha yüksəkdir. Lakin bu nəticə yalnız iştirakçıların çəkisi nəzərə alındıqda statistik cəhətdən əhəmiyyətli idi.

1998-ci ildə bədən kütlə indeksi (BKİ) 18,5-dən aşağı olan (çəkisi az) vegetarianların 24%-i 100 yaşına qədər sağ qalıb, eyni çəkidə olan ət yeyənlərin isə təxminən 30%-i bu göstəriciyə çatıb. Görünür, gündəlik ət yesəydilər, bu şans daha da artıb. Daha ağır çəkili iştirakçılar arasında belə bir model tapılmayıb.

Şanxaydakı Fudan Universitetinin aparıcı müəllifi Vanq Kayyue qeyd edir ki, ətlə zəngin pəhriz piylənmə riskini artırsa da, tədqiqatlar heyvan zülallarının əzələləri və sümükləri gücləndirməyə kömək etdiyini də təsdiqləyir - və bu, xüsusilə çəkisi az olan insanlar üçün vacib ola bilər. Eyni zamanda, tərəvəz istehlakı da eyni dərəcədə vacibdir - gündəlik istənilən miqdarda tərəvəz yeyən iştirakçılar arasında ümumilikdə uzunömürlülük daha yüksək olub.
Bu nəticələri dünyanın fərqli pəhrizləri olan digər bölgələrinə ümumiləşdirmək yersiz olardı, lakin o, "qidalanma və qocalmanı əlaqələndirən əsas bioloji mexanizmlər, ehtimal ki, universaldır" deyə yekunlaşdırdı.
Həm vegetarian, həm də ət əsaslı pəhrizlər qida dəyərindən asılı olaraq faydalı və ya zərərli ola bilər, deyə o vurğulayır: "Balanslı və sağlam həyat tərzi üçün hansı qida maddələrinin vacib olduğunu anlamaq vacibdir". Sağlam pəhriz duz, şəkər və doymuş yağları minimuma endirərkən bol miqdarda tam taxıl, meyvə və tərəvəz ehtiva etməlidir.

Xəbər xətti