Mağaza rəflərində həmişə iki növ duz görürük: adi və yodlaşdırılmış.
Ucnoqta.az bildirir ki, sonuncu adətən daha bahalıdır və yalnız bir qatqı maddəsində - normal tiroid funksiyası üçün zəruri olan yodda fərqlənir. Adi və yodlaşdırılmış duz arasındakı dad fərqi minimaldır, amma hər hansı bir faydası varmı? Bəlkə də yodlaşdırılmış duz həvəskarları boş yerə həddindən artıq pul ödəyirlər?
Süfrə duzu nədən hazırlanır?
Yodlaşdırılmış duz sağlam kimi satılır, adi duz isə "ağ ölüm" hesab olunur.
Lakin bütün duzlar mahiyyət etibarilə eynidir, çünki eyni əsasa malikdir: natrium xlorid. Yeganə fərq qatqı maddələrindədir, əsas olan isə tiroid vəzi üçün vacib olan və bir çox insanın ciddi şəkildə çatışmazlığı olan yoddur.
Yaxşı duz təmiz olmalı və demək olar ki, tamamilə natrium xloriddən ibarət olmalıdır. Əgər tərkibində çoxlu xarici çirk varsa, bozumtul rəngə malik ola bilər, acı dada bilər, daha tez nəmlənə bilər və yeməyin dadını poza bilər. Buna görə də, seçim edərkən qablaşdırmadakı böyük sözlərə deyil, tərkib hissələrinə və dərəcəsinə diqqət yetirmək vacibdir.
Adi süfrə duzu:
Bu, təbii şəkildə çıxarılan kristal natrium xloriddir;
Yüksək keyfiyyətli duz sərbəst axıcı, zibil və ya kənar çirklərdən azad olmalıdır;
Yalnız təbii əlavələrə icazə verilir: maqnezium, kalium və brom birləşmələri;
Rəng: Növündən asılı olaraq təmiz ağdan bozumtul rəngə qədər;
Dad: Neytral, acı, turşuluq və ya qoxusuz.
Yodlaşdırılmış duz:
Bu, yod duzları əlavə edilmiş adi süfrə duzudur;
Kalium yodid və ya yodat əlavə kimi istifadə olunur;
Standartlara görə, qramda təxminən 40 mkq yod olmalıdır;
QOST az miqdarda kalium, maqnezium və dəmirə icazə verir;
Hər kəs üçün uyğun deyil: böyrək xəstəliyiniz varsa, duz və yodun miqdarı həkim tərəfindən nəzarət edilməlidir;
Uzunmüddətli saxlama və intensiv istilik müalicəsi zamanı müəyyən miqdarda yod itirilir.
Yodlaşdırılmış duz almağın mənası varmı?
Standartlara görə, yodlaşdırılmış duz gündəlik tələbatın bir hissəsini ödəmək üçün kifayət qədər yod ehtiva etməlidir. Praktikada, xüsusən də duz uzun müddət saxlanılıbsa, miqdar çox vaxt standartdan aşağı olur. Yod şıltaq bir elementdir; zamanla buxarlanır və "yodlaşdırılmış" etiketi artıq həmişə real faydaları göstərmir.
Lakin, yodlaşdırılmış duz həb qəbul etmədən və ya pəhrizinizi dəyişdirmədən yod əldə etməyin ən asan yolu olaraq qalır. Dadına təsir etmədən yemək bişirmək və yeməklərə duz əlavə etmək üçün istifadə edilə bilər. Müasir texnologiyalar yodun əvvəlkindən daha yaxşı qorunmasına imkan verir, buna görə də düzgün saxlanıldıqda, həqiqətən də işləyir.