Uzun illərdir yumurta sarısındakı xolesterol səbəbindən mübahisəli hesab olunurdu.
Ucnoqta.az xəbər verir ki, dietoloqlar xəbərdarlıq edirdilər ki, onlar ürək-damar xəstəlikləri riskini artıra bilər, buna görə də bir çox insan yalnız ağını yeməyə çalışırdı. Lakin müasir tədqiqatlar tədricən bu baxışı yenidən nəzərdən keçirir və bəziləri artıq həftədə bir yumurtanın ölüm riskini azalda biləcəyini göstəriblər. Bəs yumurta xolesterola və qan damarlarına necə təsir edir və sarısının artıq ürəyin düşməni hesab edilməməsi doğrudurmu?
Yumurta həqiqətən xolesterola necə təsir edir?
Yumurta ilə bağlı əsas narahatlıq sarısındakı xolesterolla bağlıdır. Lakin tədqiqatlar getdikcə yumurtanın əslində xolesterol səviyyəsinə necə təsir etdiyini ortaya qoyur.
Uzun müddətdir inanılırdı ki, nə qədər çox xolesterol yeyiriksə, bir o qədər çox qana daxil olur. Lakin bədən daha mürəkkəbdir.
Klinik tədqiqatlar nəyi göstərib
Journal of Poultry Science jurnalında dərc olunmuş böyük bir elmi araşdırma təəccüblü bir mənzərəni ortaya qoydu: orta miqdarda yumurta istehlakı əksər insanlar üçün ürək xəstəliyi riskini artırmır və hətta qoruyucu təsir göstərə bilər.
Meta-analiz 28 təsadüfi sınaqdan — klinik, müşahidə və ekoloji — ibarət olub, ayrıca ekoloji analiz isə 142 ölkəni əhatə edib. Məlum olub ki, yumurtalar "pis" LDL xolesterol səviyyəsini bir qədər artırır. Lakin onlar həmçinin "yaxşı" HDL xolesterol səviyyəsini də artırır.
Alimlər bunu bədənin özünütənzimləmə mexanizmləri ilə əlaqələndirirlər. Qida ilə daha çox xolesterol qəbul edildikdə, qaraciyər daha az istehsal etməyə başlayır. Bundan əlavə, yumurta ağı bağırsaqlarda xolesterolun udulmasını qismən azaldır ki, bu da təsiri azaldır.
Niyə yumurta sarısı ürək üçün faydalı ola bilər
Ən maraqlı kəşf xolesterolla deyil, sarısının tərkibindəki maddələrlə bağlıdır. Yumurta sarısında lipoproteinləri oksidləşmədən qoruyan antioksidantlar lutein və zeaksantin var.
Gündə neçə yumurta yeyə bilərsiniz?
Qlobal məlumatların təhlili maraqlı bir nümunə ortaya qoyur: insanların daha çox yumurta yediyi ölkələrdə ürək-damar xəstəliklərinin nisbəti daha aşağıdır.
Müasir tədqiqatların əsas nəticəsi budur ki, əksər insanlar üçün gündə bir yumurta təhlükəsiz istehlak səviyyəsi hesab olunur və uzun müddət zərərli hesab edilən sarısı ürək sağlamlığı üçün gözlənilməz müttəfiqə çevrilə bilər.