ÜST-nin istənilən miqdarda alkoqolun bədən üçün zərərli olduğu barədə bəyanatı tibb ictimaiyyətində müzakirələrə səbəb olmağa davam edir.
Ucnoqta.az xəbər verir ki, Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının əsas arqumenti alkoqolla əlaqəli ürək-damar xəstəliklərindən ölüm sayıdır. Bu məsələyə diqqət çəkmək üçün 29 sentyabrda Dünya Ürək Günü bütün dünyada qeyd olunur. Həddindən artıq alkoqol istehlakının yaratdığı xəstəliklər, bir stəkan şərabın təhlükəsiz olub-olmaması və təhlükəsiz içmə limitinizi necə tapmaq barədə məqaləmizdə məlumat əldə edin.
Ümumdünya Ürək Federasiyasının mütəxəssislərinin fikrincə, ürək-damar xəstəlikləri (ÜDX) dünyada ölümün əsas səbəbidir. Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının (ÜST) məlumatına görə, 2019-cu ildə dünyada 17,9 milyon insan ÜDX-dən ölüb ki, bu da dünya üzrə bütün ölümlərin 32%-ni təşkil edir. 474.000 halda ÜDX-dən ölümlərin səbəbi alkoqol olub.
2023-cü ildə ÜST təhlükəsiz alkoqol səviyyəsinin olmadığını bildirib. ÜST-ə görə, hazırda mövcud olan elmi məlumatlar alkoqolun kanserogen xüsusiyyətlərinin "açılması" və insan orqanizmində özünü göstərməyə başladığı bir həddin mövcudluğunu sübut etmir. Bundan əlavə, alkoqol istehlakının potensial faydalı təsirini göstərə biləcək elmi tədqiqatlar yoxdur.
Alkoqol hansı ürək xəstəliklərinə səbəb olur?
Tibb elmləri doktoru və professor Dmitri Yedelevin RBC Vino-ya verdiyi şərhdə deyildiyi kimi, alkoqoldan sui-istifadə aşağıdakı ürək xəstəliklərinə səbəb ola bilər:
Aritmiya
Alkoqoldan sui-istifadə ürək döyüntülərinin tezliyinə və ritminə kəskin təsir göstərir ki, bu da ürək döyüntülərinin pozulmasına, o cümlədən qulaqcıqların fibrilasiyasına səbəb ola bilər.
Qan təzyiqinin kəskin artması
Hipertoniyalı insanlarda çox miqdarda alkoqol qəbul etmək tez-tez qan təzyiqinin qəfil artmasına səbəb olur. Bu vəziyyətlərin hər ikisi zarafatla "bayram ürək sindromu" adlandırılır.
İnsult
Alkoqoldan sui-istifadə susuzluğa və elektrolit balanssızlığına səbəb olur, qan dövranında kalium və ya maqnezium səviyyəsini azaldır. Bu da öz növbəsində aritmiya, hipertonik böhranlar, infarktlar, insultlar və digər ürək ağırlaşmaları riskini artırır.
Ürək əzələsinin zəifləməsi
Uzun müddətli, həddindən artıq spirtli içki qəbulu ürək əzələlərinin toksik zəifləməsinə səbəb olur ki, bu da şişkinlik və qanı effektiv şəkildə pompalamaq qabiliyyətinin itirilməsi ilə əlaqədardır. Bu vəziyyət tibbi olaraq spirtli kardiomiopatiya kimi tanınır.
Ürək çatışmazlığı
Alkoqollu kardiomiopatiya kimi tanınan bir vəziyyət ürək çatışmazlığına səbəb olur və simptomlarına əsasən ayaqlarda nəfəs darlığı, yorğunluq və şişkinlik daxildir.
Alkoqol əsaslı hipertoniya və ürək tutması
Uzun müddətli spirtli içki istifadəsi, alkoqolun simpatik sinir sisteminə zəhərli təsirləri və damar tonusunun pozulması səbəbindən qan təzyiqinin xroniki olaraq yüksəlməsinə səbəb olur. Alkoqolla əlaqəli hipertoniya infarkt, insult və digər ürək-damar xəstəlikləri riskini əhəmiyyətli dərəcədə artırır.
Ateroskleroz
Alkoqol sui-istifadəsi qanda triqliserid səviyyəsini artırır, xolesterolla zəngin arterial lövhələrin əmələ gəlməsinə kömək edir və aterosklerozun inkişafını sürətləndirir ki, bu da infarkt, insult və periferik arterial xəstəliklərə səbəb olur.
Piylənmə və diabet
Alkoqol kalori baxımından olduqca yüksəkdir və tez-tez yüksək kalorili qidalarla birlikdə qəbul edilir və bu da çəki artımına və piylənməyə səbəb olur. Alkoqol ilə əlaqəli piylənmə və metabolik sindrom ürək-damar xəstəlikləri və 2-ci tip diabet inkişaf riskini artırır və ürək-damar xəstəlikləri riskini daha da artırır.
Qırmızı şərab ürək üçün faydalıdırmı?
Çox orta dərəcədə spirtli içki qəbulu ürəyə qoruyucu təsir göstərə bilər. Dmitri Yedelevin sözlərinə görə, bu, xüsusilə qırmızı şərab üçün doğrudur. "Onun potensial kardioprotektiv təsiri var və koronar ürək xəstəliyi riskinin azalması ilə əlaqələndirilə bilər", – deyə ekspert bildirir.
Avropa səhiyyə sistemlərinin məlumatlarına istinadən Yedelev qeyd edir ki, orta dərəcədə spirtli içki qəbulu adətən qadınlar üçün gündə bir içki, kişilər üçün isə iki içki kimi müəyyən edilir. "Ümumiyyətlə qəbul edilir ki, ÜST təsnifatına görə, standart, nisbətən təhlükəsiz spirtli içki porsiyası 10 qram təmiz spirtə (25 qram 40% araq, 100 qram 9-11% quru şərab və ya 200 qram 3-5% pivə) bərabərdir", – deyə həkim iddia edir.
Bu arada, onun məlumatlarına görə, Rusiyada standart şüşə qablarda verilən müxtəlif spirtli içkilərdəki təmiz spirtin ekvivalenti aşağıdakı kimi təsnif edilə bilər:
12% ABV ilə 1 stəkan şərab (140 ml) – 13,3 qram təmiz spirt;
5% ABV ilə 1 banka pivə (330 ml) = 13 q təmiz spirt;
40% ABV ilə 1 şüşə spirtli içki (40 ml) = 12,6 q təmiz spirt.