Metabolik qaraciyər xəstəliyi dünya miqyasında səssiz bir epidemiyaya çevrilib. Son 30 ildə xəstələnmə hallarının sayı 143% artıb və 2050-ci ilə qədər 1,8 milyard insana təsir edəcəyi gözlənilir.
Ucnoqta.az xəbər verir ki, mütəxəssislər piylənmə, yüksək qan şəkəri və sağlam olmayan həyat tərzinin bu artımın ən böyük səbəbləri olduğunu vurğulayırlar.
Yeni bir araşdırmaya görə, metabolik qaraciyər xəstəliyi dünyada sürətlə artmağa başlayıb.
Elmi araşdırmalar metabolik qaraciyər xəstəliyinin qlobal miqyasda sürətlə yayıldığını ortaya qoyub. Metabolik disfunksiya ilə əlaqəli steatotik qaraciyər xəstəliyi (MASLD) kimi də tanınan yağlı qaraciyər xəstəliyi 2050-ci ilə qədər təxminən 1,8 milyard insana təsir edəcəyi gözlənilir.
Əvvəllər ədəbiyyatda "alkoqolsuz yağlı qaraciyər xəstəliyi" kimi adlandırılan bu xəstəlik hazırda ən çox yayılmış və ən sürətlə böyüyən qaraciyər xəstəliklərindən biridir.
Qlobal səhiyyə problemlərini araşdıran Vaşinqton Universitetinin müstəqil tədqiqat şirkəti olan Sağlamlıq Metrikaları və Qiymətləndirmə İnstitutu (IHME) tərəfindən aparılan və The Lancet Gastroenterology & Hepatology jurnalında dərc olunmuş tədqiqata görə:
1990-cı ildə təxminən 500 milyon insan bu xəstəliklə yaşayırdı.
2023-cü ildə bu rəqəm 1,3 milyarda yüksəldi və 2050-ci ildə 1,8 milyarda çatacağı gözlənilir.
Bu, son 30 ildə 143% artım deməkdir.
Bu gün hər altı nəfərdən biri (təxminən 16%) bu xəstəlikdən təsirlənir.
Tədqiqata görə, xəstəliyin yayılmasının əsas səbəbləri bunlardır:
Piylənmə nisbətlərinin artması
Yüksək qan şəkəri
Əhali artımı
Qeyri-sağlam həyat tərzi vərdişləri
Xüsusilə yüksək qan şəkəri MASLD ilə əlaqəli sağlamlıq problemlərinin ən vacib səbəbi kimi ön plana çıxır.
Bu, xəstəliklə 2-ci tip diabet və piylənmə arasında güclü bir əlaqəni ortaya qoyur. Tədqiqatlar göstərir ki, xəstəlik ən çox yaşlı yaş qrupunda (80-84 yaş) rast gəlinir, lakin ümumi halların sayı daha gənc yaş qruplarında cəmləşib:
Ən çox 35-39 yaşlı kişilərdə rast gəlinir
Ən çox 55-59 yaşlı qadınlarda rast gəlinir