Döymələr uzun müddətdir ki, adi haldır. Lakin onların bədənə uzunmüddətli təsiri elmi müzakirə mövzusu olaraq qalır.
Ucnoqta.az xəbər verir ki, getdikcə daha çox tədqiqat onların sadəcə "dəri rəsmi"ndən daha çox olduğunu göstərir.
Mürəkkəb tərkibi: əsas sual
Döymə mürəkkəbləri bioloji cəhətdən inert maddələr deyil. Science Alert-ə görə, bir çox ölkələrdə onların tərkibi ciddi şəkildə tənzimlənmir və istehsalçılar tez-tez tam formulu açıqlamırlar. Mürəkkəblərin tərkibində aşağıdakılar ola bilər:
Plastik, tekstil və ya avtomobil boyaları üçün hazırlanmış sənaye piqmentləri.
Allergiyaya səbəb ola biləcək ağır metallar (nikel, xrom, kobalt).
Üzvi birləşmələr (azo boyaları, PAH), bəziləri işığa məruz qaldıqda potensial zərərli maddələrə parçalana bilər.
Maye konsistensiyası üçün qoruyucu maddələr və əlavələr.
Bədənin döyməyə necə reaksiya verməsi
Piqment dərinin dərin təbəqəsinə (derma) yeridilir və burada immun sistemi tərəfindən yad cisim kimi qəbul edilir. Makrofaq hüceyrələri hissəcikləri udmağa və çıxarmağa çalışır, lakin onlar çox böyükdür. Tədqiqatlarla təsdiqləndiyi kimi, piqment hissəcikləri yalnız dəridə deyil, həm də limfa düyünlərində toplanır. Bu proses həftələrlə və hətta illərlə davam edə biləcək xroniki, aşağı dərəcəli iltihaba səbəb olur.
Potensial sağlamlıq risklərinə aşağıdakılar daxildir:
Allergik reaksiyalar və iltihab – bunlar xüsusilə qırmızı və sarı piqmentlərlə yaygındır. Reaksiya tətbiqdən aylar sonra görünə bilər.
İmmun reaksiyasına təsir – tədqiqatlar göstərir ki, peyvəndin inyeksiya yerində döymə etmək peyvəndin immun reaksiyasını zəiflədə bilər (məsələn, COVID-19-a qarşı).
Çıxarılma problemləri – lazerlə çıxarma piqmentlərdəki mürəkkəb kimyəvi birləşmələri məhv edə bilər, naməlum və potensial zəhərli yan məhsullar əmələ gətirir.
Yoluxucu risklər – sterillik pozulduqda, HİV, hepatit B/C, stafilokokk və digər infeksiyalara məruz qalma mümkündür.
Xərçəng riski? Hal-hazırda, döymələr ilə insanlarda xərçəng riskinin artması arasında birbaşa əlaqəyə dair inandırıcı bir dəlil yoxdur. Bununla belə, laboratoriya tədqiqatlarında döymə mürəkkəblərinin bəzi komponentlərinin potensial kanserogen olduğu göstərilmişdir. Uzunmüddətli təsirləri müəyyən etmək üçün onilliklər boyu müşahidə tələb olunur və döymələrin geniş yayılmış populyarlığı nisbətən yeni bir fenomendir. Xərçəng riski döymə örtüyünün geniş sahələri, parlaq rənglər və digər amillərlə (UB şüalanması, zəifləmiş immun sistemi) kombinasiyalar ilə artır.
Döymə yalnız estetik seçim deyil; bu, bədənə ömürlük kimyəvi təsirdir. Əksər insanlar üçün onlar ciddi nəticələrə səbəb olmur, lakin bu, heç bir risk olmadığı anlamına gəlmir.