Soyuq əllər və ayaqlar həm bədənin normal reaksiyası, həm də ciddi xəstəliklərin əlaməti ola bilər – qan dövranı pozğunluqlarından endokrin və ya otoimmün vəziyyətlərə qədər.
Ucnoqta.az xəbər verir ki, terapevt, pulmonoloq Marat Fərrahov insanın nə üçün əlləri və ayaqları soyuq ola biləcəyini izah edib.
"Damarların daralması həyati vacib orqanlarda istiliyi saxlamağa kömək edir. Bundan əlavə, ən çox arıq insanlar əllərin soyuqluğundan şikayətlənirlər. Dərialtı yağ daha azdır – istilik daha tez itirilir", – həkim deyir.
Soyuq ətraflar da zəif qan dövranının nəticəsi ola bilər. Məsələn, böyük qan damarlarının (arteriyaların) xəstəlikləri və onlarda aterosklerotik lövhələrin böyüməsi, siqaret çəkənlərdə qan damarlarının patoloji daralması, həmçinin ürək çatışmazlığı ilə ürək çatışmazlığı: ətraflara daha az qan axır. Səbəblər arasında sinir sisteminin pozğunluğu var.
Əsas səbəb adətən diabetik neyropatiya və qan tədarükünü pozan sinir zədələridir.Həmçinin hormonal səbəblər var.
Məsələn, hipotiroidizm maddələr mübadiləsinin yavaşlamasına və soyuğa qarşı dözümsüzlüyə səbəb olur. Adrenal çatışmazlıq çox az rast gəlinir, lakin bir çox digər simptomlar eyni vaxtda özünü göstərir”, – deyə Marat Fərrahov əlavə edib.
Anemiya, yəni hemoglobin və qırmızı qan hüceyrələrinin azalması da əl və ayaqların soyuqlaşmasının səbəbidir. Dokulara daha az oksigen çatdırıldıqda, əllər və ayaqlar soyuq olur.
Otoimmün xəstəliklər (məsələn, lupus, skleroderma) da tez-tez damar pozğunluqları ilə müşayiət olunur. Əsas odur ki, hər hansı nikotin daşıyıcı sistemlərdən siqaret çəkmək əl və ayaqlarda soyuq kimi hiss edilən damarlarda əvvəlcə müvəqqəti, sonra isə qalıcı spazmlara səbəb olur”, – ekspert vurğulayıb.
Bəzi dərmanlar, məsələn, ürək xəstəliklərini müalicə etmək üçün istifadə edilən beta-blokerlər də ekstremitələrin soyuqluğuna səbəb ola bilər.
Bununla belə, müasir dərman nəsilləri bu yan təsirdən praktiki olaraq məhrumdur. Həmçinin, artıq kofein və digər stimulyatorlar periferik dövranı pisləşdirə bilər.