Nəfəsimizdəki qoxu sağlamlığımız haqqında əhəmiyyətli xəbər verir. Xəstəliyin diaqnostikası üçün tənəffüs analizi Hippokrat dövründən bəri istifadə olunur.
Ucnoqta.az Türkiyə mətbuatına istinadən xəbər verir ki, Prof. Dr. Onur Yaprak bildirib ki, tibbdə insan orqanizminin gündəlik qeyri-adi tapıntıları bəzi xəstəliklər haqqında ipucu verir.
Normal fizioloji vəziyyətlər olan sidiyə çıxma, defekasiya və tərləmə kimi bədən hərəkətlərində meydana gələn qeyri-adi simptomlar kimi nəfəsimizdəki qoxunun sağlamlığımız haqqında birbaşa ipucu verdiyini ifadə edir.
"Orqanizmdə katabolizm zamanı endogen uçucu üzvi birləşmələr əmələ gəlir. Nəfəsimizdə 70 müxtəlif növ endogen uçucu üzvi birləşmələr aşkar edilib. Bunlara misal olaraq karbohidrogenlər, spirtlər, ketonlar, aseton və aldehidləri göstərmək olar. Bu qazlar toxuma və orqanlardan keçir. qan dövranına daxil olur və nəticədə ağciyərlərdə mübadilə edilir və nəfəslə çıxarılır. Nəfəsdəki uçucu üzvi birləşmələr orqanizmin metabolizmi ilə birbaşa əlaqəli biomarkerlərdir" – dr. Yaprak deyib.
Professor bildirib ki, ağız qoxusuna adətən dişlərdə olan bakteriyalar və dildəki qalıqlar səbəb ola bilər.
“Ona görə də təəccüblü deyil ki, ağız qoxusunun əksər hallarda ağız boşluğunun gigiyenası pozğunluğu, diş əti və periodontit kimi diş əti xəstəlikləri və ağız quruluğu, tüpürcək vəziləri ağzınızı nəm saxlamaq üçün kifayət qədər tüpürcək istehsal edə bilmir.
Stomatoloqa baş çəkmək periodontal xəstəliyi istisna etməyə və ağızda pis qoxuya səbəb ola biləcək hər hansı ağız problemini müəyyən etməyə kömək edə bilər" dedi.
Professor irəliləyən qaraciyər və ya böyrək xəstəlikləri və idarə olunmayan şəkər xəstəliyinin xoşagəlməz nəfəsə səbəb ola biləcəyini bildirir.
"Ağız qoxusunun qoxuları səbəbə görə dəyişir. Əsasən yeyilən bütün qidalar ağızda parçalanmağa başlayır. Bundan əlavə, qidalar əmilir. Ağız qoxusu dişlərinizə təsir edir. Ağız qoxusu dişlərinizi fırçalamaqla və ya qarqara ilə aradan qaldırılmırsa, bu başqa bir problemin əlaməti ola bilər" – mütəxəssis dedi.
Qaraciyər çatışmazlığı olan siroz xəstələrində görülən tipik ağız qoxusunun 'fetor hepaticus' adlandırıldığını söyləyən Prof. Dr. Yaprak dedi: "Fetor hepaticusda ehtimal olunan dominant qoxular dimetil sulfid və metil merkaptandır. Dimetil sulfid kəskin, sarımsaqlı bir qoxuya malikdir, metil merkaptan isə daha çox çürük yumurta və ya kələm qoxusuna malikdir. Digər mümkün töhfələr arasında ammonyak, aseton, trimeth var. Fetor hepaticusun əmələ gəlməsinə səbəb olan metabolik tullantı məhsullar adətən süzülmək üçün portal venadan qaraciyərə gedir və süzülmüş qan daha sonra ümumi dövranınıza qayıdır qaraciyərə getmir, birinci halda qaraciyər çatışmazlığı ikinci halda portosistemik şunt olması deməkdir”.
Yaprak bildirir ki, bir çox xəstəlik ağız qoxusuna səbəb ola bilər:
mövsümi allergiya
Pnevmoniya və ya bronxit kimi tənəffüs yoluxucu xəstəliklər
Uzun müddətli (xroniki) sinus infeksiyaları
postnazal damcı
Diabet
xroniki reflü
Mədə-bağırsaq problemləri
xroniki ağciyər infeksiyası
Qaraciyər və ya böyrək problemləri