Alimlər hüceyrə qocalmasının əsasını kəşf ediblər

06:08 - 23 Fevral 2026 - MARAQLI

Vanderbilt Universiteti Tibb Məktəbinin amerikalı bioloqları hüceyrələrin qocalma zamanı daxili strukturlarını yenidən qurduğu bir mexanizm kəşf ediblər. 

Ucnoqta.az xəbər verir ki, tədqiqat endoplazmatik retikulumun əsas rol oynadığını ortaya qoyub.
Endoplazmatik retikulum hüceyrənin nəqliyyat sistemi və montaj xətti ilə müqayisə edilə bilər. Onun funksiyalarına zülalların sintezi, düzgün quruluşa qatlanması və lipidlərin istehsalı və saxlanması daxildir. Lakin yaşla bu struktur əhəmiyyətli dəyişikliklərə məruz qalır. Onların təbiətini anlamaq üçün tədqiqatçılar cəmi bir neçə həftə yaşayan və qocalmanı real vaxt rejimində müşahidə etmək üçün ideal olan Caenorhabditis elegans nematoduna müraciət ediblər.

Flüoresans və elektron mikroskopiyasından istifadə edərək tədqiqatçılar gənc və yaşlı fərdləri müqayisə ediblər. Məlum olub ki, yaşlı qurdlarda zülal sintezindən məsul olan kobud endoplazmatik retikulumun miqdarı kəskin şəkildə azalır. Bu arada, lipidlərin yerləşdiyi hamar şəbəkə yalnız cüzi şəkildə dəyişir. Alimlər bunu hüceyrənin yeni şəraitə uyğunlaşmaq üçün özünü yenidən qurduğu proaktiv müdafiə reaksiyası kimi şərh edirlər.

Tədqiqatın müəllifləri vurğulayırlar ki, bu yenidənqurmalar olduqca erkən başlayır və yaşla əlaqəli xəstəliklərə və bədən funksiyalarının ümumi azalmasına səbəb olan zəncirvari reaksiyaya səbəb ola bilər. Bu prosesə xaricdən təsir göstərə biləcəyi hələ də məlum deyil, lakin mexanizmi anlamaq potensial tibbi faydalar təklif edir.

Xəbər xətti