Göyərmənin rənginin dəyişdiyini görmüsünüzmü? Əvvəlcə mavi olur, sonra yaşıl olur, sonra sarıya çevrilir və yox olur. Bu, mavi damarlar və qırmızı qan qədər qəribədir.
Ucnoqta.az xəbər verir ki, bəzi insanlar zərbədən sonra dərinin təbəqələr şəklində sağaldığını düşünürlər, amma əslində bədən sadəcə dərinin altına sızan qanı müxtəlif kimyəvi elementlərə parçalayır. Kapilyarlar partlayır, qan toxumadan sızır və hüceyrələr hemoglobindən istifadə etmək üçün gəlir. Bu mərhələlərin hər birinin özünəməxsus rəngi var.
Niyə göyərmə qırmızı, sonra mavi olur?
Göyərmə əvvəlcə qırmızı və ya bənövşəyi olur, çünki dəri altında hələ də çoxlu təzə qırmızı qan hüceyrələri (eritrositlər) var. Onların əsas piqmenti oksigen daşıyan və qana qırmızı rəng verən bir protein olan hemoglobindir. Lakin dəri altında qan parlaq qırmızı gölməçə kimi görünmür: rəng dərinin özü, qanaxmanın dərinliyi, işıqlandırma və hemoglobindəki oksigen miqdarı tərəfindən təhrif olunur. Sonra göyərmə tez-tez mavi, bənövşəyi və ya demək olar ki, qara olur. Bu, qanın sözün əsl mənasında mavi rəngə çevrilməsi demək deyil. İki şey işləyir: hemoglobin oksigen itirir və işıq dəridən keçir və qanın daha dərin təbəqəsindən səthdən fərqli şəkildə əks olunur. Buna görə də göz tünd mavi, bənövşəyi və ya qəhvəyi rəng görür.
Niyə göyərmə yaşıllaşır?
Göyərmə biliverdin adlı maddə səbəbindən yaşıllaşır. Bədən hemoglobini parçaladıqda, əvvəlcə dəmir ehtiva edən molekulun piqment hissəsi olan hemə çatır. Hem xüsusi bir ferment tərəfindən parçalanır və məhsullar arasında yaşıl piqment olan biliverdin də var.
Niyə köhnə göyərmə sarılaşır?
Göyərmə bilirubin adlı bir maddə səbəbindən sarılaşır. Biliverdin biliverdin reduktaza fermenti tərəfindən bilirubinə çevrilir və bilirubinin sarı-narıncı rəngi var. Buna görə köhnə göyərmə sarı, sarı-qəhvəyi və ya çirkli qızılı görünür. Bu, ödün və sarılığın sarı rəngi ilə əlaqəli eyni piqmentdir. Lakin, göyərmə halında, o, toxumada lokallaşır və öz-özlüyündə qaraciyər problemlərini göstərmir; bədən sadəcə parçalanmış qanın qalıqlarını aradan qaldırır.