Ucnoqta.az
www.ucnoqta.az

Yuxusuz nə qədər qalmaq olar?

07:51 - 11 Mart 2026 tarixində dərc olunub.

İnsanlar bəzən 24 saat ardıcıl olaraq yuxusuz qala bilərlər.
Lakin normal ritmin bu şəkildə pozulması yuxu ilə reallığı ayırd etmək qabiliyyətinin itirilməsinə gətirib çıxarır.
Başqa sözlə, beyin yuxu tələb edir və buna görə də insan yuxu ilə oyaqlıq arasındakı xətti tutur. 

Ucnoqta.az bildirir ki, “Live Science” yeni bir araşdırmanın nəticələri haqqında məlumat verir.
24 saat yatmayan insanlarda beyin fəaliyyəti azaldıqca halüsinasiyalar yarana və çox diqqətsiz ola bilər. Alimlər deyirlər ki, belə insanlarda nitq pozğunluğu olur, beyin adekvat qərarlar qəbul etməyi dayandırır, yaddaş pisləşir, qıcıqlanma inkişaf edir, eşitmə və görmə pozulur.

Los-Ancelesdəki Kaliforniya Universitetindən Elon Evidenə görə, bir neçə həftə yuxusuz qalmaq demək olar ki, mümkün deyil. Hətta 24 saat oyaq qaldıqdan sonra belə, beyin qaçılmaz olaraq bədəni yatmağa məcbur edəcək.

Çox uzun müddət yuxusuz qalmanın təsirləri ilə bağlı aparılan araşdırmalar göstərir ki, 36 saatdan sonra həmin müddət ərzində yuxusuz qalan insanda hormonal disbalans və maddələr mübadiləsinin yavaşlaması inkişaf edə bilər.

72 saat (və ya üç gün) ərzində yuxusuz qalmanın təsirlərinə gəldikdə isə, yuxarıda göstərilənlərin hamısına əlavə olaraq, insan şiddətli narahatlıq, ağır depressiya, daimi halüsinasiyalar yaşayacaq və bədən normal fəaliyyət göstərə bilməyəcək.
1964-cü ildə bir amerikalı məktəbli 264 saat (11 gün) yuxusuz keçirib. Bu, oyaqlıqla bağlı ən məşhur təcrübədir. Nəticələr göstərir ki, son günün sonunda oğlan paranoyaya çevrilib və halüsinasiya görməyə başlayıb.

Müəllif: Ucnoqta.az redaksiyası