Ucnoqta.az
www.ucnoqta.az

Siqaret çəkməyən insanlarda ağciyər xərçənginin əlamətləri müəyyən edilib

07:35 - 3 Fevral 2026 tarixində dərc olunub.

Ağciyər xərçəngi ən çox siqaret çəkməklə əlaqəli olsa da, halların əhəmiyyətli bir hissəsi heç vaxt siqaret çəkməyən insanlarda baş verir. 

Ucnoqta.az xəbər verir ki, araşdırmalara görə, bu xəstəliyə tutulan xəstələrin 10-20%-i siqaret çəkməyənlərdir və onlar üçün erkən diaqnoz xüsusilə vacibdir, çünki bu, uğurlu müalicə şansını əhəmiyyətli dərəcədə artırır.

Siqaret çəkməyənlərdə ağciyər xərçənginin səbəbləri müxtəlifdir. Bunlara tütün tüstüsünün passiv inhalyasiyası, radona məruz qalma, hava çirkliliyi, genetik meyl və zəhərli kimyəvi maddələrə məruz qalma daxildir. Bəzən dəqiq səbəb naməlum qalır, lakin xəstəliyin inkişaf riski mövcuddur.

Ağciyər xərçənginin erkən aşkarlanmasında əsas çətinlik onun erkən mərhələlərində asemptomatik ola bilməsidir. Lakin həkimlər bir neçə xəbərdarlıq əlaməti müəyyən edirlər. Bir neçə həftə davam edən davamlı öskürək, nəfəs darlığı və nəfəs almaqda çətinlik şişin hava yollarını bağladığını və ya ağciyərlərdə maye yığılmasına səbəb olduğunu göstərə bilər. Dərin nəfəs alma, öskürək və ya gülüşlə pisləşən sinə ağrısı da diqqət tələb edir.

Bundan əlavə, səbəbi bilinməyən çəki itkisinə, xroniki yorğunluğa, qan və ya pas rəngli bəlğəm öskürməsinə, xırıltılı səsə, tez-tez tənəffüs yoluxucu xəstəliklərinə və boyun və ya sinə şişməsinə diqqət yetirin. Bu simptomlar xərçəngin inkişafını göstərə bilər və təcili tibbi yardım tələb edir.

EGFR və ALK genlərində mutasiyaları olan şişlər üçün hədəf dərmanlar da daxil olmaqla müasir müalicə üsulları siqaret çəkməyənlər üçün proqnozu əhəmiyyətli dərəcədə yaxşılaşdırıb və onlara ənənəvi kimyaterapiyaya nisbətən xərçəng hüceyrələrini daha dəqiq və daha az yan təsirlərlə hədəf almağa imkan verib.
Mütəxəssislər hər kəsə xatırladır ki, siqaret çəkməmək ağciyər xərçəngindən qorunma təmin etmir. Xəstəliyi erkən aşkar etmək üçün bədəninizi diqqətlə dinləmək və ilk xəbərdarlıq əlamətlərində müayinədən keçmək vacibdir.

Müəllif: Ucnoqta.az redaksiyası