Neft və qaz yataqlarının dənizdə istismarı yüksək risklər, mürəkkəb logistika və ciddi əməliyyat intizamı tələb edir. Müstəqil enerji analitiklərinin fikrincə, Şahdəniz-2 layihəsində tətbiq olunan texniki xidmətin lokallaşdırılması modeli Xəzər dənizində fəaliyyət göstərən beynəlxalq şirkətlər üçün nümunəvi idarəetmə yanaşmasına çevrilib.
Sənaye müşahidəçiləri bildirirlər ki, bu model kritik avadanlıqların istismarı zamanı vaxt itkilərini və əlavə xərcləri minimuma endirməklə yanaşı, əməliyyat təhlükəsizliyini də əhəmiyyətli dərəcədə gücləndirib. Nəticədə yanaşma qısa müddət ərzində regional səviyyədə diqqət çəkib və digər operatorlar tərəfindən tətbiq olunmağa başlanıb.
Müstəqil ekspertlərin qiymətləndirməsinə görə, Şəhanə Musayeva-Mustafayevanın təşəbbüsü ilə formalaşdırılan bu model sonradan Xəzər hövzəsində fəaliyyət göstərən bir sıra iri enerji şirkətlərinin əməliyyat strategiyalarında istifadə edilib. Halliburton, TOTAL, Baker Hughes və SOCAR kimi qurumların layihələrində bu yanaşmanın tətbiq olunması onun praktik və ölçülə bilən dəyərini açıq şəkildə nümayiş etdirir.
Enerji sektoru üzrə analitiklər modelin əsas üstünlüyünün onun universallığında olduğunu vurğulayırlar:
“Bu yanaşma yalnız bir layihəyə uyğunlaşdırılmış həll deyil. O, müxtəlif operatorlar və fərqli texniki şərtlər altında tətbiq oluna bilən çevik idarəetmə modelidir.”
Ekspertlərin fikrincə, Xəzər dənizində fəaliyyət göstərən beynəlxalq şirkətlərin oxşar texniki və logistik çağırışlarla üzləşməsi bu cür həllərin sürətlə yayılmasına şərait yaradıb. Texniki xidmətin daha yaxın və operativ mənbələr üzərindən təşkili istehsalın fasiləsizliyini təmin etməklə yanaşı, risklərin idarə edilməsində də mühüm rol oynayıb.
Sənaye müşahidəçiləri hesab edirlər ki, Şahdəniz-2 layihəsində sınaqdan keçirilmiş bu model sonradan region üzrə əməliyyat standartlarının formalaşmasına təsir göstərib və Xəzər hövzəsində dəniz layihələrinin idarə olunmasında yeni yanaşmanın əsasını qoyub.
Müstəqil ekspertlərin qənaətinə görə, praktik və ölçülə bilən nəticələr verən bu cür təşəbbüslər qlobal neft-qaz sənayesində biliklərin ötürülməsi və sektorun ümumi səmərəliliyinin artırılması baxımından xüsusi əhəmiyyət daşıyır.
Xədicə Məmmədova