{"id":99757,"date":"2020-06-24T17:50:49","date_gmt":"2020-06-24T13:50:49","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=99757","title":{"rendered":"Koronavirusa yoluxmu\u015f \u015f\u0259xsl\u0259r evd\u0259 nec\u0259 m\u00fcalic\u0259 olunacaq?"},"content":{"rendered":"<p><strong>COVID-19 yoluxmu\u015f \u015f\u0259xsl\u0259rin evd\u0259 klinik idar\u0259 edilm\u0259si qaydas\u0131 a&ccedil;\u0131qlan\u0131b.<\/strong><\/p>\n<p>Tibbi \u018frazi B&ouml;lm\u0259l\u0259rini \u0130dar\u0259etm\u0259 Birliyid\u0259n (T\u018fB\u0130B) Trend-\u0259 veril\u0259n a&ccedil;\u0131qlamada bildirilir ki, haz\u0131rda COVID-19 un spesifik m&uuml;alic\u0259si yoxdur lakin x\u0259st\u0259nin s\u0259h\u0259ti b\u0259rpa olunanad\u0259k simptomatomlar\u0131 y&uuml;ng&uuml;ll\u0259\u015fdir\u0259n t\u0259dbirl\u0259r g&ouml;r&uuml;l\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n<p>B\u0259zi hallarda y&uuml;ng&uuml;l simptomlar\u0131 olan \u015f\u0259xsl\u0259rd\u0259 n&ouml;vb\u0259ti 5-7 g&uuml;n \u0259rzind\u0259 klinik v\u0259ziyy\u0259tin a\u011f\u0131rla\u015fmas\u0131 m&uuml;\u015fahid\u0259 edil\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n<p><strong>COVID-19-un kliniki simptomlar\u0131 a\u015fa\u011f\u0131daklard\u0131r:<\/strong><br \/>\n&bull; Q\u0131zd\u0131rma;<br \/>\n&bull; &Ouml;sk&uuml;r\u0259k;<br \/>\n&bull; Mialgiya v\u0259 ya hals\u0131zl\u0131q;<br \/>\n&bull; Bo\u011faz a\u011fr\u0131s\u0131;<br \/>\n&bull; T\u0259n\u0259ff&uuml;s &ccedil;atmamazl\u0131\u011f\u0131 v\u0259 ya t\u0259ngn\u0259f\u0259slik;<br \/>\n&bull; Qoxu v\u0259 dad hissin itirilm\u0259si;<\/p>\n<p><strong>A\u011f\u0131rla\u015fmalar:<\/strong><br \/>\n&bull; Pnevmoniya;<br \/>\n&bull; K\u0259skin b&ouml;yr\u0259k &ccedil;atmamazl\u0131\u011f\u0131;<br \/>\n&bull; Perikardit;<br \/>\n&bull; Dissemin\u0259 olunmu\u015f damardaxili laxtalanma;<br \/>\n&bull; Sepsis v\u0259 ya septik \u015fok;<br \/>\n&bull; A\u011fciy\u0259r v\u0259 &uuml;r\u0259k &ccedil;atmamazl\u0131\u011f\u0131;<\/p>\n<p><strong>Y&uuml;ks\u0259k risk qrupu:<\/strong><br \/>\n&bull; 60 ya\u015fdan yuxar\u0131 \u015f\u0259xsl\u0259r;<br \/>\n&bull; Siqaret &ccedil;\u0259k\u0259nl\u0259r;<br \/>\n&bull; &Uuml;r\u0259k damar x\u0259st\u0259likl\u0259ri olan \u015f\u0259xsl\u0259r;<br \/>\n&bull; \u015e\u0259k\u0259rli diabet;<br \/>\n&bull; Arterial Hipertoniya;<br \/>\n&bull; Piyl\u0259nm\u0259 (BK\u0130 &gt;30, boy t\u0259yin etm\u0259k m&uuml;mk&uuml;n olmad\u0131qda, &ccedil;\u0259kisi&gt;100kq)<br \/>\n&bull; \u0130mmun &ccedil;at\u0131\u015fmazl\u0131q v\u0259 immunsupressiv hallar (Q\u0130&Ccedil;S\/\u0130\u0130V, &uuml;z&uuml;n m&uuml;dd\u0259t steroid m&uuml;alic\u0259si alan \u015f\u0259xsl\u0259r, orqan transplantasiyas\u0131 ke&ccedil;irmi\u015f \u015f\u0259xsl\u0259r, kimy\u0259vi terapiya, immunmodulyator m&uuml;alic\u0259 alan \u015f\u0259xsl\u0259r);<br \/>\n&bull; Xroniki t\u0259n\u0259ff&uuml;s x\u0259st\u0259likl\u0259ri (Kontrol edilm\u0259y\u0259n bronxial astma, AXOX, bronxoektaziya v\u0259 s.);<br \/>\n&bull; Dig\u0259r xroniki x\u0259st\u0259likl\u0259r (m\u0259s\u0259l\u0259n; xroniki b&ouml;yr\u0259k &ccedil;atmazl\u0131\u011f\u0131, xronik qaraciy\u0259r &ccedil;at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131, oraq h&uuml;ceyr\u0259li anemiya v\u0259 s.)<\/p>\n<p>COVID-19 t\u0259sdiql\u0259nmi\u015f x\u0259st\u0259l\u0259rd\u0259 asimptomatik v\u0259 y&uuml;ng&uuml;l hallar\u0131n evd\u0259 m&uuml;\u015fahid\u0259sin\u0259 dair m&uuml;alic\u0259 v\u0259 t&ouml;vsiy\u0259l\u0259r:<\/p>\n<p><strong>Y&uuml;ks\u0259k temperatura qar\u015f\u0131 t\u0259dbirl\u0259r:<\/strong><br \/>\n&bull; \u0130stirah\u0259tin t\u0259min olunmas\u0131;<br \/>\n&bull; Dehidratasiyan\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131 m\u0259qs\u0259dil\u0259 suya &uuml;st&uuml;nl&uuml;k verilm\u0259kl\u0259, bol maye q\u0259bulu. Sidik ifrazat\u0131 \u015f\u0259ffaf a&ccedil;\u0131q sar\u0131 r\u0259ngd\u0259 olana q\u0259d\u0259r maye q\u0259bulu davam etdiril\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n<p><strong>&Ouml;sk&uuml;r\u0259y\u0259 qar\u015f\u0131 t\u0259dbirl\u0259r:<\/strong><br \/>\n&bull; &Ouml;s&uuml;k&uuml;r\u0259yi olan \u015f\u0259xsl\u0259rin yan t\u0259r\u0259fi &uuml;st\u0259 v\u0259 ya yar\u0131moturaq v\u0259ziyy\u0259t\u0259 &uuml;st&uuml;nl&uuml;k verm\u0259si t&ouml;vsiyy\u0259 olunur. Arxas\u0131 &uuml;st\u0259 uzanmaq &ouml;sk&uuml;r\u0259k refleksini art\u0131ra bil\u0259r.<br \/>\n&bull; &Ouml;sk&uuml;r\u0259yi y&uuml;ng&uuml;ll\u0259\u015fdirm\u0259k m\u0259qs\u0259dil\u0259 &ccedil;ay il\u0259 bal i&ccedil;il\u0259 bil\u0259r. (1 ya\u015fa q\u0259d\u0259r u\u015faqlar istisna olmaqla).<\/p>\n<p><strong>T\u0259n\u0259ff&uuml;s &ccedil;at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131na qar\u015f\u0131 t\u0259dbirl\u0259r:<\/strong><br \/>\n&bull; T\u0259n\u0259ff&uuml;s &ccedil;at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 hiss etdikd\u0259 otaq s\u0259rin saxlanmal\u0131d\u0131r.<br \/>\n&bull; Ota\u011f\u0131 soyutmaq &uuml;&ccedil;&uuml;n q\u0131zd\u0131r\u0131c\u0131n\u0131 s&ouml;nd&uuml;r&uuml;lm\u0259li v\u0259 p\u0259nc\u0259r\u0259l\u0259ri a&ccedil;\u0131lmal\u0131d\u0131r, virusun yay\u0131lmas\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131 m\u0259qs\u0259dil\u0259 ventilyator istifad\u0259si qada\u011fand\u0131r.<br \/>\n&bull; \u018flav\u0259 olaraq a\u015fa\u011f\u0131da qeyd olunanlara riay\u0259t edil\u0259 bil\u0259r:<br \/>\no N\u0259f\u0259si burun v\u0259 a\u011f\u0131zdan asta verilm\u0259li, sanki \u015fam s&ouml;nd&uuml;r&uuml;l&uuml;r.<br \/>\no Oturacaqda \u0259yl\u0259\u015film\u0259lidir.<br \/>\no &Ccedil;iyinl\u0259rinl\u0259r rahat tutularaq, bel \u0259yilm\u0259d\u0259n, d&uuml;z saxlanmal\u0131d\u0131r.<br \/>\no Bir az ir\u0259li \u0259yil\u0259r\u0259k, \u0259ll\u0259r diz v\u0259 ya m&ouml;hk\u0259m daya\u011fa qoyulmal\u0131d\u0131r, m\u0259s\u0259l\u0259n dig\u0259r oturaca\u011f\u0131n &uuml;z\u0259rin\u0259.<\/p>\n<p>N\u0259f\u0259s darl\u0131\u011f\u0131 hiss etdikd\u0259 h\u0259y\u0259canlanmaq v\u0259 qorxuya d&uuml;\u015fm\u0259k v\u0259ziyy\u0259ti a\u011f\u0131rla\u015fd\u0131ra bil\u0259r.<\/p>\n<p><strong>X\u0259st\u0259l\u0259rin evd\u0259 m&uuml;\u015fahid\u0259 meyarlar\u0131:<\/strong><\/p>\n<p>Klinik, laborator v\u0259 rentgenoloji yax\u015f\u0131la\u015fma \u0259ld\u0259 olunan x\u0259st\u0259l\u0259r*<br \/>\nCOVID-19 y&uuml;ng&uuml;l simptomlar\/simptomlar\u0131 olmayan<br \/>\nCOVID-19-a yoluxmu\u015f \u015f\u0259xsl\u0259rin hal\u0131n\u0131 pisl\u0259\u015fdir\u0259 bil\u0259c\u0259k dig\u0259r xroniki x\u0259st\u0259likl\u0259r olmad\u0131qda<br \/>\n\u015e\u0259xsin v\u0259 ya q\u0259yyumunun smartfonunun m&ouml;vcudlu\u011fu<br \/>\n24\/7 internet &ccedil;\u0131x\u0131\u015f\u0131n\u0131n olmas\u0131<br \/>\nX\u0259st\u0259 ev\u0259 yaz\u0131lark\u0259n m&uuml;alic\u0259 kursunu tamamlamaq m\u0259qs\u0259dil\u0259, laz\u0131m olan d\u0259rman vasit\u0259l\u0259ri x\u0259st\u0259nin &ouml;z&uuml;n\u0259 t\u0259qdim edil\u0259 bil\u0259r.<br \/>\nCOVID-19 x\u0259st\u0259l\u0259rin evd\u0259 m&uuml;alic\u0259 sxemi (18 ya\u015fdan yuxar\u0131 olan \u015f\u0259xsl\u0259r &uuml;&ccedil;&uuml;n m&uuml;alic\u0259 sxemi)<\/p>\n<p><strong>&Uuml;mumi ev karantini:<\/strong><br \/>\nArbidol 200 mg x 3 d\u0259f\u0259 10 g&uuml;n<br \/>\nVit C tablet 1000 mg x 4 d\u0259f\u0259 10 g&uuml;n<br \/>\nVit D 20 mg\/20000 iu g&uuml;na\u015f\u0131r\u0131 2 ay<br \/>\nZink 25 mg 1 d\u0259f\u0259 10 g&uuml;n<br \/>\nTemperatur &ge;37.5 olarsa: Azitromisin 500 mg x 1 d\u0259f\u0259 ilk g&uuml;n, 250 mg g&uuml;nd\u0259 1 d\u0259f\u0259 4 g&uuml;n;<br \/>\nCeftriaxon 1.0 x 2 d\u0259f\u0259 \u0259\/d v\u0259\/v\u0259 ya Moxifloxacin 400 mg x 1 d\u0259f\u0259 1 h\u0259ft\u0259;<br \/>\nParacetamol 500 mg g&uuml;nd\u0259 maximum 4 d\u0259f\u0259 (h\u0259rar\u0259t olduqda)<br \/>\n&Ouml;sk&uuml;r\u0259k olarsa: Asetilsistein 600 mg g&uuml;nd\u0259 1 d\u0259f\u0259;<br \/>\n\u0130nhalasiya: salbutamol 5 mg 1 ampul + NaCl 0.9% 3 ml;<br \/>\n\u015eikay\u0259tl\u0259r it\u0259n\u0259 q\u0259d\u0259r<br \/>\nDispeptik \u0259lam\u0259tl\u0259ri olarsa: Linex 2 kapsul g&uuml;nd\u0259 3 d\u0259f\u0259 v\u0259 ya Enterol 2 kapsul g&uuml;nd\u0259 1 d\u0259f\u0259;<br \/>\n\u0130shal yaranarsa: Loperamide 4 mg g&uuml;nd\u0259 1 d\u0259f\u0259 (max. 8 mg);<br \/>\nPantoprazol 40 mg g&uuml;nd\u0259 1 d\u0259f\u0259;<\/p>\n<p>\u015eikay\u0259tl\u0259r yax\u015f\u0131la\u015fana q\u0259d\u0259r 18 ya\u015fa q\u0259d\u0259r olan \u015f\u0259xsl\u0259r &uuml;&ccedil;&uuml;n m&uuml;alic\u0259 sxemi<br \/>\nSimptomlar olmad\u0131qda m&uuml;alic\u0259 ba\u015flan\u0131lm\u0131r<\/p>\n<p><strong>H\u0259r hans\u0131 simptom ba\u015flad\u0131qda:<\/strong><br \/>\nVit C:<br \/>\n0-6 ay 40 mg\/g&uuml;n<br \/>\n6-12 ay 50 mg\/g&uuml;n<br \/>\n1-3 ya\u015f: 15 mg\/g&uuml;n<br \/>\n3-8 ya\u015f: 25 mg\/g&uuml;n<br \/>\n8-13 ya\u015f: 45 mg\/g&uuml;n<br \/>\n13-18 ya\u015f: 75 mg\/g&uuml;n<\/p>\n<p>Azitromisin:<br \/>\n1-5 ay 10 mg\/kg per os g&uuml;nd\u0259 2 d\u0259f\u0259<br \/>\n6 aydan b&ouml;y&uuml;kl\u0259r\u0259 10 mg\/kg ilk g&uuml;n t\u0259k doza, n&ouml;vb\u0259ti g&uuml;n 5 mg\/kg 4 g&uuml;n<\/p>\n<p>&Ouml;sk&uuml;r\u0259k olduqda:<br \/>\n&Ouml;sk&uuml;r\u0259k &uuml;&ccedil;&uuml;n sirop<br \/>\n\u0130nhalasiya: sabutamol 2.5 mg + NaCl 0.9% 2 ml<\/p>\n<p>H\u0259rar\u0259t olduqda:<br \/>\nParacetamol 60 mg\/kg g&uuml;nd\u0259lik doza \u015f\u0259klind\u0259 2-3 d\u0259f\u0259 (h\u0259rar\u0259t olduqda)<\/p>\n<p>Covid-19 t\u0259sdiql\u0259nmi\u015f\/\u015f&uuml;bh\u0259li x\u0259st\u0259l\u0259rl\u0259 t\u0259masda olmu\u015f \u015f\u0259xsl\u0259r &ldquo;&Uuml;mumi ev karantini&rdquo; sxemin\u0259 uy\u011fun preparatlar\u0131 q\u0259bul etm\u0259lidir.<\/p>\n<p>Y&uuml;ks\u0259k riskli x\u0259st\u0259l\u0259r x\u0259st\u0259xana triaj\u0131na g&ouml;nd\u0259rilir. Orta riskl\u0131 \u015f\u0259xsl\u0259r is\u0259 h\u0259r 6 saatdan bir simptomlar telefonla d\u0259y\u0259rl\u0259ndirilm\u0259lidir. Klinik pisl\u0259\u015fm\u0259 olarsa x\u0259st\u0259xana triaj\u0131na g&ouml;nd\u0259rilir. A\u015fa\u011f\u0131 riskl\u0131 \u015f\u0259xsl\u0259rin t\u0259qibi 12 saatdan bir telefonla h\u0259yata ke&ccedil;irilir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>COVID-19 yoluxmu\u015f \u015f\u0259xsl\u0259rin evd\u0259 klinik idar\u0259 edilm\u0259si qaydas\u0131 a&ccedil;\u0131qlan\u0131b. Tibbi \u018frazi B&ouml;lm\u0259l\u0259rini \u0130dar\u0259etm\u0259 Birliyid\u0259n (T\u018fB\u0130B) Trend-\u0259 veril\u0259n a&ccedil;\u0131qlamada bildirilir ki, haz\u0131rda COVID-19 un spesifik m&uuml;alic\u0259si yoxdur lakin x\u0259st\u0259nin s\u0259h\u0259ti b\u0259rpa&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[101],"tags":[],"class_list":["post-99757","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-cemiyyet"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/99757","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=99757"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/99757\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=99757"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=99757"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=99757"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}