{"id":97700,"date":"2020-05-12T19:35:02","date_gmt":"2020-05-12T15:35:02","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=97700","title":{"rendered":"26 il uzanan AT\u018f\u015ek\u0259s v\u0259 tarixi \u015f\u0259rtl\u0259r"},"content":{"rendered":"<p><strong>Qabil H&uuml;seynli: &ldquo;Tarix g&ouml;st\u0259rir ki, at\u0259\u015fk\u0259s\u0259 getm\u0259k do\u011fru idi&rdquo;<br \/>\nRazi Nurullayev: &ldquo;Az\u0259rbaycan Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011fla ba\u011fl\u0131 planlar\u0131nda daha tezl\u0259\u015fdirici amill\u0259r\u0259 &uuml;st&uuml;nl&uuml;k verm\u0259lidir&rdquo;<br \/>\nNaqif H\u0259mz\u0259yev: &quot;26 illik at\u0259\u015fk\u0259s m&uuml;dd\u0259tind\u0259 \u0259n ciddi d&ouml;n&uuml;\u015f n&ouml;qt\u0259si 2016-c\u0131 ilin aprel d&ouml;y&uuml;\u015fl\u0259ri oldu&quot;<\/strong><\/p>\n<p>May\u0131n 12-d\u0259 Az\u0259rbaycanla Erm\u0259nistan aras\u0131nda at\u0259\u015fk\u0259sin elan edilm\u0259sind\u0259n 26 il &ouml;t&uuml;r. 1994-c&uuml; il may\u0131n 8-d\u0259 t\u0259r\u0259fl\u0259r aras\u0131nda at\u0259\u015fk\u0259sin \u0259ld\u0259 edilm\u0259si bar\u0259d\u0259 imzalanm\u0131\u015f &laquo;Bi\u015fkek protokolu&raquo; may\u0131n 12-d\u0259 q&uuml;vv\u0259y\u0259 minib v\u0259 h\u0259min g&uuml;n c\u0259bh\u0259 x\u0259ttind\u0259 aktiv h\u0259rbi \u0259m\u0259liyyatlar m&uuml;v\u0259qq\u0259ti olaraq dayand\u0131r\u0131l\u0131b. Veril\u0259n m\u0259lumatlara g&ouml;r\u0259, may\u0131n 4-d\u0259 Q\u0131r\u011f\u0131z\u0131stan\u0131n paytaxt\u0131 Bi\u015fkekd\u0259 MDB Parlamentl\u0259raras\u0131 Assambleyas\u0131n\u0131n (MDB PA) iclas\u0131nda Rusiya at\u0259\u015fk\u0259s haqq\u0131nda sazi\u015f layih\u0259sini t\u0259r\u0259fl\u0259r\u0259 t\u0259qdim ets\u0259 d\u0259, Erm\u0259nistan-Az\u0259rbaycan dan\u0131\u015f\u0131qlar\u0131 n\u0259tic\u0259 verm\u0259yib. Rusiyan\u0131n layih\u0259sin\u0259 g&ouml;r\u0259, Erm\u0259nistan v\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n birinci \u015f\u0259xsl\u0259ri at\u0259\u015fk\u0259s sazi\u015finin ard\u0131nca haz\u0131rlanacaq &laquo;B&ouml;y&uuml;k s&uuml;lh sazi\u015fi&raquo;n\u0259 imza atmal\u0131 idil\u0259r. Lakin bu ba\u015f verm\u0259di.<\/p>\n<p>At\u0259\u015fk\u0259s rejimi 26 ildir davam edir v\u0259 h\u0259l\u0259 d\u0259 torpaqlar i\u015f\u011fal alt\u0131ndad\u0131r. Buna g&ouml;r\u0259 d\u0259 bir &ccedil;ox ekspertl\u0259r at\u0259\u015fk\u0259s rejiminin \u0259ld\u0259 olunmas\u0131n\u0131n \u0259h\u0259miyy\u0259tsiz oldu\u011funu deyirl\u0259r. &Ccedil;&uuml;nki bu proses\u0259 n\u0259zar\u0259t missiyas\u0131n\u0131 h\u0259yata ke&ccedil;ir\u0259n AT\u018fT-in Minsk Qrupu Qaraba\u011fda m&uuml;naqi\u015f\u0259nin s&uuml;lh yolu il\u0259 h\u0259llin\u0259 dair he&ccedil; bir &uuml;st&uuml;nl&uuml;y\u0259 nail olmay\u0131b.<\/p>\n<p>&ldquo;AT\u018f\u015eK\u018fS&rdquo;d\u0259n 26 il &ouml;t&uuml;r, art\u0131q hans\u0131 add\u0131mlar at\u0131lmal\u0131d\u0131r? Erm\u0259nistan-Az\u0259rbaycan aras\u0131nda at\u0259\u015fk\u0259sin imzalanmas\u0131 regionda Az\u0259rbaycan &uuml;&ccedil;&uuml;n hans\u0131 \u0259h\u0259miyy\u0259t\u0259 malik idi v\u0259 g&ouml;zl\u0259nil\u0259n o &ldquo;b&ouml;y&uuml;k s&uuml;lh sazi\u015fi&rdquo; niy\u0259 ba\u011flanmad\u0131?<br \/>\nBu v\u0259 ya dig\u0259r m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 &ldquo;&Uuml;&ccedil; n&ouml;qt\u0259&rdquo;nin suallar\u0131n\u0131 cavabland\u0131ran siyasil\u0259r maraql\u0131 n&uuml;anslara toxunublar.<\/p>\n<p><strong>&ldquo;Bu 26 ild\u0259n sonra daha g&ouml;zl\u0259m\u0259y\u0259, s\u0259br etm\u0259y\u0259 ehtiyac qalmayacaq&rdquo;<\/strong><\/p>\n<p>Deputat Razi Nurullayev bildirib ki, at\u0259\u015fk\u0259sin \u0259ld\u0259 olunmas\u0131ndan ke&ccedil;\u0259n bu 26 ild\u0259n sonra daha g&ouml;zl\u0259m\u0259y\u0259, s\u0259br etm\u0259y\u0259 ehtiyac yoxdur.<br \/>\n&ldquo;T\u0259bii ki, biz s\u0259br etm\u0259k, d&ouml;zm\u0259k ist\u0259mirik. Amma d&uuml;nyada&nbsp; ba\u015f ver\u0259n hadis\u0259l\u0259ri, prosesl\u0259ri, geopolitik&nbsp; v\u0259ziy\u0259ti d\u0259 n\u0259z\u0259r\u0259 almaq laz\u0131m g\u0259lir. O bax\u0131mdan Az\u0259rbaycan Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011fla ba\u011fl\u0131 planlar\u0131nda daha tezl\u0259\u015fdirici amill\u0259r\u0259 &uuml;st&uuml;nl&uuml;k verm\u0259lidir. 26 il kifay\u0259t q\u0259d\u0259r m&uuml;dd\u0259tdir v\u0259 art\u0131q bundan sonra da s\u0259ber tm\u0259y\u0259 ehtiayac g&ouml;rm&uuml;r\u0259m&rdquo;.<\/p>\n<p>Deputat bildirib ki, art\u0131q bundan sonra hans\u0131 add\u0131mlar\u0131n at\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 d&ouml;vl\u0259t n&uuml;may\u0259nd\u0259l\u0259ri, h&ouml;kum\u0259t, Prezident &ccedil;ox g&ouml;z\u0259l bilir v\u0259 bu y&ouml;nd\u0259 i\u015fl\u0259r apar\u0131l\u0131r. &ldquo;Yeni k\u0259\u015ffl\u0259r\u0259 ehtiyac yoxdur. Ya torpaqlar dan\u0131\u015f\u0131qlar yolu il\u0259 azad edilir, ya da m&uuml;harib\u0259 yolu il\u0259 ist\u0259yimiz\u0259 &ccedil;at\u0131r\u0131q. Bu iki variant\u0131n sintezi d\u0259 m&uuml;mk&uuml;nd&uuml;r. Erm\u0259nistan daha b&ouml;y&uuml;k probleml\u0259r ya\u015famamaq &uuml;&ccedil;&uuml;n s&uuml;lh\u0259 raz\u0131la\u015fmaqdan bar\u0259d\u0259 &ccedil;ar\u0259 tapmamal\u0131d\u0131r. Bu y&ouml;nd\u0259 i\u015fl\u0259r apar\u0131l\u0131r, amma he&ccedil; d\u0259 asan deyil. T\u0259klif, sual verm\u0259k, t\u0259l\u0259b etm\u0259k asand\u0131r, amma strategiya il\u0259 h\u0259ll\u0259 nail olmaq &ccedil;\u0259tin&rdquo;.<\/p>\n<p>\u0130ll\u0259rdir apar\u0131lan dan\u0131\u015f\u0131qlar\u0131n n\u0259tic\u0259siz qalmas\u0131n\u0131n s\u0259b\u0259bl\u0259rin\u0259 g\u0259linc\u0259, R.Nurullayev burada i\u015f\u011fa&ccedil;\u0131 Erm\u0259nistan\u0131n &ouml;z fa\u015fist ideyalar\u0131ndan \u0259l &ccedil;\u0259km\u0259diyini, beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlar\u0131n is\u0259 ikili standartl\u0131 f\u0259aliyy\u0259tini \u0259sas g\u0259tirib.<br \/>\n&ldquo;N\u0259tic\u0259l\u0259r ona g&ouml;r\u0259 yoxdur ki, Erm\u0259nistan &ccedil;irkin niyy\u0259tind\u0259n \u0259l &ccedil;\u0259kmir v\u0259 h\u0259l\u0259 d\u0259 ona ciddi t\u0259zyiql\u0259r yoxdur. Az\u0259rbaycana qar\u015f\u0131 ikili standartlar t\u0259tbiq edilir. Lakin Rusiyan\u0131n m&ouml;vqeyind\u0259 biz\u0259 meyll\u0259nm\u0259 var v\u0259 &uuml;mid etm\u0259k olar ki, bizim lehimiz\u0259 i\u015fl\u0259y\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>AT\u018fT-in Minsk Qrupu is\u0259 ba\u015f qatmaqla m\u0259\u015f\u011fuldur. Onlar\u0131n n\u0259 s\u0259lahiyy\u0259ti var, n\u0259 d\u0259 s&ouml;zl\u0259rinin &ccedil;\u0259kisi. Qrupun &uuml;zv &ouml;lk\u0259l\u0259rinin d&ouml;vl\u0259t ba\u015f&ccedil;\u0131lar\u0131n\u0131n irad\u0259si laz\u0131md\u0131r ki, Minsk Qrupu di\u015fli t\u0259\u015fkilata &ccedil;evrilsin. H\u0259l\u0259 ki, ba\u015f gir\u0259l\u0259yirl\u0259r&rdquo;.<\/p>\n<p><strong>&ldquo;O zaman &uuml;mummilli liderimiz Heyd\u0259r \u018fliyevin s\u0259yl\u0259ri n\u0259tic\u0259sind\u0259 bel\u0259 bir protokola imza at\u0131lmad\u0131&rdquo;<\/strong><\/p>\n<p>Politoloq Qabil H&uuml;seynli at\u0259\u015fk\u0259s sazi\u015fi haqq\u0131nda layih\u0259nin erm\u0259nil\u0259rd\u0259n &ccedil;ox ruslara m\u0259xsus oldu\u011funu bildirib. Politoloqun fikrinc\u0259, o d&ouml;vrd\u0259 t\u0259r\u0259fl\u0259r h\u0259tta b&ouml;y&uuml;k &ldquo;b&ouml;y&uuml;k s&uuml;lh sazi\u015fin\u0259&rdquo; \u0259n az\u0131 \u015fifahi formada olsa da raz\u0131l\u0131q vermi\u015fdil\u0259r.<br \/>\n&ldquo;Ruslar bu layih\u0259 il\u0259 s&uuml;lhm\u0259raml\u0131 q&uuml;vv\u0259l\u0259rini Qaraba\u011f \u0259razisin\u0259 yeritm\u0259k v\u0259 C\u0259nubi Qafqazda t\u0259sir dair\u0259l\u0259rini geni\u015fl\u0259ndirm\u0259k niyy\u0259tind\u0259 idil\u0259r.At\u0259\u015fk\u0259s rejiminin imzalanmas\u0131na dair m\u0259s\u0259l\u0259d\u0259 Kaz\u0131mirovun &ldquo;ipl\u0259ri \u0259ld\u0259 saxlamas\u0131&rdquo; bu i\u015fl\u0259ri korlayan \u0259sas m\u0259qamlar idi. &Ccedil;&uuml;nki o, at\u0259\u015fk\u0259s\u0259 dair olan Bi\u015fkek protokoluna, h\u0259m d\u0259&nbsp; qondarma &ldquo;Qaraba\u011f respublikas\u0131&rdquo;n\u0131n ad\u0131n\u0131 daxil etmi\u015fdi. O zaman &uuml;mummilli liderimiz Heyd\u0259r \u018fliyevin s\u0259yl\u0259ri n\u0259tic\u0259sind\u0259 bel\u0259 bir protokola imza at\u0131lmad\u0131. Heyd\u0259r \u018fliyev Bi\u015fkekd\u0259 olan Afiy\u0259ddin C\u0259lilovu geriy\u0259 &ccedil;a\u011f\u0131rd\u0131 v\u0259 ona protokola imza atmama\u011f\u0131 s&ouml;yl\u0259di.&nbsp; &Uuml;st\u0259lik, diplomatik kanallarla m&uuml;\u0259y\u0259n m\u0259\u015fv\u0259r\u0259tl\u0259r apard\u0131. N\u0259hay\u0259t, h\u0259min protokola Az\u0259rbaycan icmas\u0131n\u0131n ba\u015f&ccedil;\u0131s\u0131 Nizami B\u0259hm\u0259novu daxil etdi.&nbsp; Heyd\u0259r \u018fliyev h\u0259l\u0259 o zaman da bildirirdi ki,&nbsp; qondarma &ldquo;Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f respublikas\u0131&rdquo; ad\u0131nda bir rejimi tan\u0131m\u0131r, bel\u0259 bir respublika ola bilm\u0259z v\u0259 Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f \u0259razisind\u0259 yaln\u0131z tarixin m&uuml;\u0259yy\u0259n hiss\u0259sind\u0259 eyni vaxtda ya\u015fam\u0131\u015f erm\u0259ni icmas\u0131 v\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131 \u0259halisi var. O, erm\u0259nil\u0259rin Qaraba\u011fa 1813 &ndash; &ldquo;G&uuml;l&uuml;stan s&uuml;lh&uuml;&rdquo; v\u0259 1828 il-&ldquo;T&uuml;rkm\u0259n&ccedil;ay s&uuml;lh m&uuml;qavil\u0259si&rdquo; nd\u0259n sonra g\u0259tirildiyini bildirib v\u0259 bu, tarixi faktlarla t\u0259sdiq olundu. Bu proses\u0259 Rusiyan\u0131n \u0130randak\u0131 s\u0259firi Qribayedovun ba\u015f&ccedil;\u0131l\u0131q etm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 Rusiya m\u0259nb\u0259l\u0259rind\u0259 kifay\u0259t q\u0259d\u0259r faktlar &ouml;z \u0259ksini tap\u0131b&rdquo;.<\/p>\n<p><strong>&ldquo;Ruslar bu layih\u0259 il\u0259 s&uuml;lhm\u0259raml\u0131 q&uuml;vv\u0259l\u0259rini Qaraba\u011f \u0259razisin\u0259 yeritm\u0259k v\u0259 C\u0259nubi Qafqazda t\u0259sir dair\u0259l\u0259rini geni\u015fl\u0259ndirm\u0259k niyy\u0259tind\u0259 idil\u0259r&rdquo;<\/strong><\/p>\n<p>Q.H&uuml;seynli bildirib ki, &ldquo;B&ouml;y&uuml;k S&uuml;lh sazi\u015finin&rdquo; imzalanmamas\u0131 ruslar\u0131n \u0259lalt\u0131lar\u0131 olan separat&ccedil;\u0131 qruplar t\u0259r\u0259find\u0259n h\u0259yata ke&ccedil;irilib.<br \/>\n&ldquo;B&ouml;y&uuml;k s&uuml;lh m&uuml;qavil\u0259si&rdquo; Bak\u0131 Ceyhan neft-boru k\u0259m\u0259rinin &ccedil;\u0259kili\u015fin\u0259 dair \u0130stambulda ke&ccedil;iril\u0259c\u0259k AT\u018fT-in zirv\u0259 toplant\u0131s\u0131nda h\u0259yata ke&ccedil;irilm\u0259li idi. AT\u018fT-\u0259 daxil olan &ouml;lk\u0259l\u0259rin d&ouml;vl\u0259t ba\u015f&ccedil;\u0131lar\u0131 orada Bak\u0131-Ceyhan neft-boru k\u0259m\u0259rinin &ccedil;\u0259kili\u015fi il\u0259 b\u0259rab\u0259r, o zaman Amerikan\u0131n s\u0259yl\u0259ri n\u0259tic\u0259sind\u0259 \u0259rs\u0259y\u0259 g\u0259tirilmi\u015f &ldquo;b&ouml;y&uuml;k s&uuml;lh m&uuml;qavil\u0259si&rdquo;nin imzalanmas\u0131n\u0131 da n\u0259z\u0259rd\u0259 tuturdu. H\u0259min m&uuml;qavil\u0259d\u0259 Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f\u0131n Az\u0259rbaycan\u0131n t\u0259rkibind\u0259&nbsp; y&uuml;ks\u0259k statusda qalmas\u0131 &ouml;n\u0259 &ccedil;\u0259kilirdi. Amma h\u0259min \u0259r\u0259f\u0259d\u0259 ruslar\u0131n \u0259lalt\u0131lar\u0131 olan bir qrup erm\u0259ni, Erm\u0259nistanda ciddi qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131q yarad\u0131b parlamentd\u0259 h&uuml;cum etdil\u0259r. Parlamentin s\u0259dri D\u0259mir&ccedil;iyanla birlikd\u0259 bir ne&ccedil;\u0259 deputat g&uuml;ll\u0259l\u0259ndi. Bu had\u0131s\u0259d\u0259n sonra Erm\u0259nistan &ldquo;b&ouml;y&uuml;k s&uuml;lh m&uuml;qavil\u0259si&rdquo;n\u0259 imza atmaqdan vaz ke&ccedil;di.&nbsp; V\u0259 yaranm\u0131\u015f tarixi imkan \u0259ld\u0259n qa&ccedil;\u0131r\u0131ld\u0131&rdquo;.<\/p>\n<p>Politoloq &ldquo;B&ouml;y&uuml;k s&uuml;lh sazi\u015finin&rdquo; imzalanmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 Rusiyan\u0131n s\u0259rgil\u0259diyi m&ouml;vqey\u0259 birm\u0259nal\u0131 yana\u015fmay\u0131b.<br \/>\n&ldquo;M\u0259n he&ccedil; bir zaman Rusiyan\u0131n birm\u0259nal\u0131 qaydada Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259razi b&uuml;t&ouml;vl&uuml;y&uuml;n\u0259 d\u0259st\u0259k verdiyinin \u015fahidi olmam\u0131\u015fam. \u0130ndi Rusiya Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259razi b&uuml;t&ouml;vl&uuml;y&uuml;n&uuml; s&ouml;zd\u0259 tan\u0131sa da, \u0259m\u0259ld\u0259 faktiki olaraq Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011fdak\u0131 separat&ccedil;\u0131 rejim\u0259 d\u0259st\u0259k ver\u0259nl\u0259d\u0259n birincisidir.&nbsp; \u0130kincisi is\u0259 \u0130rand\u0131r&rdquo;.<\/p>\n<p>Q.H&uuml;seynli vaxtil\u0259 hakimiyy\u0259td\u0259 t\u0259msil olunan v\u0259 eyni zamanda c\u0259r\u0259yan ed\u0259n prosesl\u0259ri yax\u0131ndan izl\u0259y\u0259n bir siyas\u0259t&ccedil;i olaraq bildirib ki, o zaman ruslar erm\u0259nil\u0259r\u0259 b&ouml;y&uuml;k d\u0259st\u0259k verirdi. Ona g&ouml;r\u0259 d\u0259 Az\u0259rbaycan &uuml;&ccedil;&uuml;n &ldquo;n\u0259f\u0259sini d\u0259rib&rdquo; erm\u0259nil\u0259rin h&uuml;cumunu dayand\u0131rmaq v\u0259 neft kantraktlar\u0131n\u0131 imzalanmas\u0131, d&ouml;vl\u0259t&ccedil;iliyin qorunmas\u0131, ordu quruculu\u011fu sah\u0259sind\u0259 u\u011furlar \u0259ld\u0259 etm\u0259k &uuml;&ccedil;&uuml;n bu m&uuml;qavil\u0259ni imzalamaq laz\u0131m idi.&nbsp; Bi\u015fkek&nbsp; protokolunun imzalanmas\u0131nda, x&uuml;susil\u0259 Rusiyan\u0131 raz\u0131 salmaq laz\u0131m g\u0259ldi v\u0259 bu i\u015f ba\u015f tutdu. Amma o zaman at\u0259\u015fk\u0259s rejimi olmasayd\u0131, bu g&uuml;n ruslar\u0131n d\u0259st\u0259k verdiyi erm\u0259ni quldurlar\u0131na qar\u015f\u0131 m&uuml;qavim\u0259t g&uuml;c&uuml;m&uuml;z olmazd\u0131. Tarix g&ouml;st\u0259rir ki, at\u0259\u015fk\u0259s\u0259 getm\u0259k do\u011fru idi. Bundan sonra Az\u0259rbaycan neft kantraktlar\u0131n\u0131 imzalad\u0131, ordunu yenid\u0259n qurma\u011fa ba\u015flad\u0131. Bu hadis\u0259l\u0259rd\u0259n sonra ke&ccedil;iril\u0259n Horadiz \u0259m\u0259liyyat\u0131 v\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n Fizuli b&ouml;lg\u0259sind\u0259 22 k\u0259ndin d&ouml;y&uuml;\u015fl\u0259r n\u0259tic\u0259sind\u0259 azad edilm\u0259si onu g&ouml;st\u0259rdi ki, b\u0259li, bu strateji add\u0131m d&uuml;zg&uuml;n idi v\u0259 sonrak\u0131 2016-c\u0131 il aprel d&ouml;y&uuml;\u015fl\u0259ri d\u0259 t\u0259sdiql\u0259di ki, d&ouml;vl\u0259tin maliyy\u0259 ehtiyatlar\u0131n\u0131 g&uuml;cl\u0259ndirm\u0259d\u0259n, \u0259halinin maddi g&uuml;z\u0259ran\u0131n\u0131 yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131rmadan, m&uuml;asir standartlara cavab ver\u0259n ordu qurmadan d&ouml;y&uuml;\u015f \u0259m\u0259liyyatlar\u0131 aparmaq m&uuml;mk&uuml;n deyil. Bunun say\u0259sind\u0259 d\u0259 bu g&uuml;n erm\u0259nil\u0259rin h\u0259rbi potensial\u0131ndan qat-qat g&uuml;cl&uuml; olan h\u0259rbi potensiala malikik v\u0259 ist\u0259nil\u0259n vaxt h\u0259rbi \u0259m\u0259liyyatlar ke&ccedil;irib Az\u0259rbaycan\u0131n&nbsp; \u0259razi b&uuml;t&ouml;vl&uuml;y&uuml;n&uuml; b\u0259rpa ed\u0259 bil\u0259rik. Amma geosiyasi \u015f\u0259rtl\u0259r h\u0259l\u0259 ki, bel\u0259 bir h\u0259rbi \u0259m\u0259liyyatlar\u0131n ba\u015flanmas\u0131na imkan vermir&rdquo;.<\/p>\n<p><strong>&ldquo;H\u0259l\u0259 ki, beyn\u0259lxalq \u015f\u0259rtl\u0259rin yeti\u015fm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 axtar\u0131\u015flar apar\u0131l\u0131r&rdquo;<\/strong><\/p>\n<p>Politoloq 26 ildir ba\u011flanan at\u0259\u015fk\u0259s sazi\u015finin erm\u0259ni separat&ccedil;\u0131lar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n m&uuml;t\u0259madi olaraq pozulmas\u0131 v\u0259 torpaq iddialar\u0131ndan \u0259l &ccedil;\u0259km\u0259k ist\u0259m\u0259dikl\u0259rin\u0259 diqq\u0259t &ccedil;\u0259k\u0259r\u0259k, art\u0131q i\u015f\u011fal&ccedil;\u0131n\u0131 durdurma\u011f\u0131n vaxt\u0131n\u0131n &ccedil;atd\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirib. Eyni zamanda qeyd edib ki, bunun &uuml;&ccedil;&uuml;n geosiyasi \u015f\u0259rtl\u0259ri &ouml;z xeyrimiz\u0259 d\u0259yi\u015fm\u0259liyik.<\/p>\n<p>&ldquo;Gerid\u0259 qalan bu ill\u0259r bizim &uuml;&ccedil;&uuml;n qiym\u0259tli vaxtd\u0131r. Lakin n\u0259 ed\u0259k ki, 26 il \u0259rzind\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n diqq\u0259ti ordu quruculu\u011funa, beyn\u0259lxalq m&uuml;nasib\u0259tl\u0259rd\u0259 \u0259lveri\u015fli \u015f\u0259rtl\u0259rin formala\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131na y&ouml;n\u0259lmi\u015fdi. Az\u0259rbaycan daha &ccedil;ox Qaraba\u011f probleminin siyasi anatomiyas\u0131n\u0131 d&uuml;nya ictimaiyy\u0259tin\u0259 &ccedil;atd\u0131rmaqla m\u0259\u015f\u011ful idi. B&uuml;t&uuml;n bu prosesl\u0259r g&uuml;cl&uuml; erm\u0259ni lobbisinin v\u0259 ona d\u0259st\u0259k ver\u0259n&nbsp; havadarlar\u0131n\u0131n m&uuml;qavim\u0259tinin q\u0131r\u0131lmas\u0131 hesab\u0131na \u0259ld\u0259 edilm\u0259liydi v\u0259 edildi. Vaxtil\u0259 Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f problemini &ldquo;m&uuml;s\u0259lmanlar\u0131n erm\u0259nil\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 m&uuml;bariz\u0259si v\u0259 onlar\u0131n s\u0131x\u0131\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131&rdquo; kimi ba\u015fa d&uuml;\u015f\u0259n y&uuml;ks\u0259k s\u0259viyy\u0259li siyas\u0259t&ccedil;il\u0259r, apar\u0131lan xarici siyas\u0259t n\u0259tic\u0259sind\u0259 bu problemin siyasi mahiyy\u0259tini anlad\u0131.&nbsp; Art\u0131q bu m\u0259s\u0259l\u0259nin kontrlar\u0131 dem\u0259k olar ki, b&uuml;t&uuml;n d&uuml;nya d&ouml;vl\u0259tl\u0259rin\u0259 &ccedil;atd\u0131r\u0131l\u0131b. Erm\u0259nistan\u0131n t\u0259cav&uuml;zkar olmas\u0131 v\u0259 ona k\u0259nardan d\u0259st\u0259k verilm\u0259si bar\u0259d\u0259 art\u0131q Q\u0259rbd\u0259, Avropada kifay\u0259t q\u0259d\u0259r m\u0259lumata malikdirl\u0259r. Bir &ccedil;ox beyn\u0259lxalq qurumlar Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259razi b&uuml;t&ouml;vl&uuml;y&uuml;n&uuml; birm\u0259nal\u0131 qaydada d\u0259st\u0259kl\u0259yir.&nbsp; Bura BMT v\u0259 orada q\u0259bul olunan 4 q\u0259tnam\u0259 il\u0259 yana\u015f\u0131, Avropa Birliyi v\u0259 onun parlamenti, Avropa \u015euras\u0131n\u0131n Parlament Assambleyas\u0131, Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131, \u0130slam \u018fm\u0259kda\u015fl\u0131q T\u0259\u015fkilat\u0131, NATO-nun Parlament Assambleyas\u0131 v\u0259 dig\u0259r qurumlar daxildir. Bu t\u0259\u015fkilatlar Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259razi b&uuml;t&ouml;vl&uuml;y&uuml;n&uuml; tan\u0131maqla b\u0259rab\u0259r qondarma separat&ccedil;\u0131 rejimi tan\u0131m\u0131r, q\u0259bul etmirl\u0259r. Bu g&uuml;n Az\u0259rbaycan g&uuml;cl&uuml; orduya malikdir. \u0130st\u0259nil\u0259n h\u0259rbi, siyasi, diplomatik \u015f\u0259rtl\u0259r Az\u0259rbaycan\u0131n bug&uuml;nk&uuml; u\u011furlar\u0131 s\u0131ras\u0131na aid edilm\u0259lidir. Sad\u0259c\u0259 olaraq&nbsp; m&uuml;harib\u0259nin ba\u015flad\u0131lmas\u0131 v\u0259 torpaqlar\u0131n azad edilm\u0259si &uuml;&ccedil;&uuml;n geosiayasi tarazl\u0131\u011f\u0131n formala\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 axtar\u0131\u015flar v\u0259 s\u0259yl\u0259r gedir.&nbsp; Bu m\u0259s\u0259l\u0259d\u0259 Rusiya il\u0259 raz\u0131l\u0131\u011fa g\u0259lm\u0259k laz\u0131m olacaq. B\u0259z\u0259n deyilir ki,&nbsp; &ldquo;bu m\u0259s\u0259l\u0259d\u0259 he&ccedil; bir d&ouml;vl\u0259tl\u0259 raz\u0131l\u0131\u011fa ehtiyac yoxdur, bu Az\u0259rbaycan\u0131n daxili i\u015fidir&rdquo;.&nbsp; Lakin t\u0259cr&uuml;b\u0259 g&ouml;st\u0259rir ki, yox, bu b&ouml;lg\u0259d\u0259 Rusiyan\u0131n t\u0259sir dair\u0259si geni\u015fdir. Rusiyan\u0131n d\u0259st\u0259yini qazanmadan h\u0259rbi \u0259m\u0259liyyatlara ba\u015flan\u0131lmas\u0131 m&uuml;\u0259yy\u0259n riskl\u0259ri &ouml;z&uuml;nd\u0259 ehtiva edir. Bu riskl\u0259ri n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq h\u0259l\u0259 ki, beyn\u0259lxalq \u015f\u0259rtl\u0259rin yeti\u015fm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 axtar\u0131\u015flar apar\u0131l\u0131r&rdquo;.<\/p>\n<p>Deputat Naqif H\u0259mz\u0259yev bildirib ki, ulu &ouml;nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev &ouml;lk\u0259d\u0259 sabitliyin m&ouml;hk\u0259ml\u0259ndirilm\u0259si, b&uuml;t&uuml;n sah\u0259l\u0259rd\u0259 inki\u015faf\u0131n s&uuml;r\u0259tl\u0259ndirilm\u0259si &uuml;&ccedil;&uuml;n at\u0259\u015fk\u0259s sazi\u015finin imzalanmas\u0131n\u0131n z\u0259ruriliyini daim &ouml;n\u0259 &ccedil;\u0259kib v\u0259 bu istiqam\u0259td\u0259 ciddi s\u0259yl\u0259r g&ouml;st\u0259rib. &quot;Dahi \u015f\u0259xsiyy\u0259tin 1997-ci il oktyabr\u0131n 15-d\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 h\u0259rbi t\u0259yyar\u0259&ccedil;il\u0259r m\u0259kt\u0259binin ilk burax\u0131l\u0131\u015f\u0131na h\u0259sr olunmu\u015f t\u0259nt\u0259n\u0259li m\u0259rasimd\u0259ki &ccedil;\u0131x\u0131\u015f\u0131nda Az\u0259rbaycanla Erm\u0259nistan aras\u0131nda at\u0259\u015fk\u0259sin \u0259ld\u0259 edilm\u0259si bar\u0259d\u0259 &ldquo;Bi\u015fkek protokolu&rdquo;nun &ouml;lk\u0259miz &uuml;&ccedil;&uuml;n \u0259h\u0259miyy\u0259tin\u0259 geni\u015f ayd\u0131nl\u0131q g\u0259tirib. Ulu &ouml;nd\u0259r &ouml;z &ccedil;\u0131x\u0131\u015f\u0131nda deyirdi: Biz &hellip; Erm\u0259nistan&ndash;Az\u0259rbaycan, Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f m&uuml;naqi\u015f\u0259sind\u0259 at\u0259\u015fk\u0259s \u0259ld\u0259 edil\u0259nd\u0259n sonra yaranm\u0131\u015f \u015f\u0259rait n\u0259tic\u0259sind\u0259 respublikam\u0131z\u0131n Ordusunun, Silahl\u0131 Q&uuml;vv\u0259l\u0259rinin yarad\u0131lmas\u0131 il\u0259 ciddi m\u0259\u015f\u011ful olma\u011fa imkan \u0259ld\u0259 etdik. Eyni zamanda, Az\u0259rbaycan Silahl\u0131 Q&uuml;vv\u0259l\u0259rinin t\u0259rkibin\u0259 ilk ill\u0259rd\u0259 soxulmu\u015f v\u0259 Silahl\u0131 Q&uuml;vv\u0259l\u0259rimizi i&ccedil;\u0259rid\u0259n da\u011f\u0131tma\u011fa, par&ccedil;alama\u011fa, &ouml;lk\u0259mizin milli m\u0259nafel\u0259rin\u0259 z\u0259r\u0259r vurma\u011fa c\u0259hd ed\u0259n d\u0259st\u0259l\u0259r, q&uuml;vv\u0259l\u0259r art\u0131q z\u0259r\u0259rsizl\u0259\u015fdirilibl\u0259r. Bizim Silahl\u0131 Q&uuml;vv\u0259l\u0259r bu c&uuml;r cinay\u0259tkar, x\u0259yan\u0259tkar d\u0259st\u0259l\u0259rd\u0259n, qruplardan, q&uuml;vv\u0259l\u0259rd\u0259n, dem\u0259k olar ki, t\u0259mizl\u0259nibdir&quot;. N.H\u0259mz\u0259yev t\u0259\u0259ss&uuml;fl\u0259 bildirib ki, Erm\u0259nistan t\u0259r\u0259fi at\u0259\u015fin dayand\u0131r\u0131lmas\u0131na \u0259m\u0259l etmir v\u0259 bu g&uuml;n at\u0259\u015fk\u0259sin pozulma hallar\u0131 davam edir. &quot;26 illik at\u0259\u015fk\u0259s m&uuml;dd\u0259tind\u0259 \u0259n ciddi d&ouml;n&uuml;\u015f n&ouml;qt\u0259si 2016-c\u0131 ilin aprel d&ouml;y&uuml;\u015fl\u0259ri oldu. Az\u0259rbaycan Ordusunun parlaq tarixi z\u0259f\u0259rl\u0259rind\u0259n olan \u015fanl\u0131 Aprel d&ouml;y&uuml;\u015fl\u0259ri bir ne&ccedil;\u0259 g&uuml;n davam etm\u0259sin\u0259 baxmayaraq d&uuml;nyaya Az\u0259rbaycan Ordusunun g&uuml;c&uuml;n&uuml;, q&uuml;dr\u0259tini, \u0259n \u0259sas\u0131 is\u0259 Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n q\u0259l\u0259b\u0259 \u0259zmini, \u0259dal\u0259tin tezlikl\u0259 b\u0259rpa edil\u0259c\u0259yini g&ouml;st\u0259rd&quot;i. Deputat at\u0259\u015fk\u0259s haqq\u0131nda sazi\u015f layih\u0259sinin t\u0259r\u0259fl\u0259r\u0259 t\u0259qdim edilm\u0259sin\u0259 baxmayaraq, dan\u0131\u015f\u0131qlar\u0131n n\u0259tic\u0259siz qalmas\u0131 s\u0259b\u0259bl\u0259rin\u0259 birm\u0259nal\u0131 yana\u015fmad\u0131. &quot;Erm\u0259nistan-Az\u0259rbaycan dan\u0131\u015f\u0131qlar\u0131nda fikir ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131na \u0259sas s\u0259b\u0259bl\u0259rd\u0259n biri protokolda Az\u0259rbaycan v\u0259 Erm\u0259nistanla yana\u015f\u0131, Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f\u0131n erm\u0259ni icmas\u0131na da b\u0259rab\u0259r t\u0259r\u0259f kimi yer ayr\u0131lmas\u0131 olub. \u018fslind\u0259 s\u0259n\u0259d\u0259 Erm\u0259nistan v\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n parlament s\u0259drl\u0259ri, h\u0259m&ccedil;inin Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f\u0131n erm\u0259ni v\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131 icmalar\u0131n\u0131n r\u0259hb\u0259rl\u0259ri imza at\u0131blar. Bu g&uuml;n erm\u0259nil\u0259rin v\u0259 erm\u0259nip\u0259r\u0259stl\u0259rin uydurdu\u011fu &ldquo;At\u0259\u015fk\u0259s s\u0259n\u0259din\u0259 Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f da imza at\u0131b&rdquo; c\u0259f\u0259ngiyyat\u0131 absurd v\u0259 he&ccedil; bir \u0259sas\u0131 olmayan iddiad\u0131r. S\u0259n\u0259d\u0259 Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f\u0131n m&uuml;naqi\u015f\u0259d\u0259 olan icmalar\u0131n\u0131n h\u0259r ikisi imza at\u0131b&quot;. Deputat Qaraba\u011f m&uuml;naqi\u015f\u0259sind\u0259 at\u0259\u015fk\u0259s\u0259 n\u0259zar\u0259t missiyas\u0131n\u0131 da\u015f\u0131yan AT\u018fT-in Minsk Qrupunun &ouml;z f\u0259aliyy\u0259tini n\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 yerin\u0259 yetirm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 ortaya &ccedil;\u0131xan n&uuml;anslara, birm\u0259nal\u0131 yana\u015fd\u0131b. O, bildirib ki, hesabat xarakterli s\u0259f\u0259rl\u0259r v\u0259 m&uuml;c\u0259rr\u0259d ifad\u0259li b\u0259yanatlar Minsk qrupunun f\u0259aliyy\u0259tsizliyind\u0259n x\u0259b\u0259r verir. &quot;1994-c&uuml; il may\u0131n 12-d\u0259 at\u0259\u015fk\u0259s haqq\u0131nda raz\u0131l\u0131q \u0259ld\u0259 edildikd\u0259n sonra AT\u018fT-in Minsk Qrupu &ccedil;\u0259r&ccedil;iv\u0259sind\u0259 m&uuml;nt\u0259z\u0259m olaraq dan\u0131\u015f\u0131qlar apar\u0131l\u0131b. Erm\u0259nistan-Az\u0259rbaycan Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f m&uuml;naqi\u015f\u0259sinin h\u0259llinin uzanmas\u0131n\u0131n regionda davaml\u0131 s&uuml;lh v\u0259 sabitliyin b\u0259rq\u0259rar olmas\u0131na \u0259sas \u0259ng\u0259l oldu\u011fu d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 vur\u011fulan\u0131b, m&uuml;naqi\u015f\u0259nin h\u0259lli &uuml;&ccedil;&uuml;n \u0259sas m\u0259s\u0259l\u0259 Erm\u0259nistan silahl\u0131 q&uuml;vv\u0259l\u0259rinin Az\u0259rbaycan\u0131n i\u015f\u011fal olunmu\u015f \u0259razil\u0259rind\u0259n &ccedil;\u0131xar\u0131lmas\u0131n\u0131n vacibliyi diqq\u0259t\u0259 &ccedil;atd\u0131r\u0131l\u0131b. AT\u018fT-in Minsk qrupunun h\u0259ms\u0259drl\u0259rinin d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 regiona s\u0259f\u0259r etm\u0259sin\u0259 baxmayaraq, he&ccedil; bir n\u0259tic\u0259 \u0259ld\u0259 edilm\u0259yib. &Uuml;mumiyy\u0259tl\u0259, yarand\u0131\u011f\u0131 vaxtdan etibar\u0259n AT\u018fT-in Minsk qrupunun q\u0259bul etdiyi s\u0259n\u0259dl\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259razi b&uuml;t&ouml;vl&uuml;y&uuml;n&uuml;n, s\u0259rh\u0259dl\u0259rinin toxunulmazl\u0131\u011f\u0131n\u0131n, suverenliyinin b\u0259rpas\u0131n\u0131n z\u0259ruriliyi bildirils\u0259 d\u0259, indiy\u0259 q\u0259d\u0259r bu qurumun f\u0259aliyy\u0259ti s&uuml;lh prosesind\u0259 arzu olunan n\u0259tic\u0259ni verm\u0259yib. Buna s\u0259b\u0259b bir t\u0259r\u0259fd\u0259n Erm\u0259nistan\u0131n qeyri-konstruktiv m&ouml;vqed\u0259n &ccedil;\u0131x\u0131\u015f ed\u0259r\u0259k i\u015f\u011fal&ccedil;\u0131l\u0131q siyas\u0259tini davam etdirm\u0259si, dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlar\u0131n, qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 g&uuml;z\u0259\u015ft prinsipini &uuml;st&uuml;n tutmas\u0131d\u0131r. Az\u0259rbaycan Prezidenti h\u0259r &ccedil;\u0131x\u0131\u015f\u0131nda tarixi \u0259dal\u0259ti, \u0259razi b&uuml;t&ouml;vl&uuml;y&uuml;m&uuml;z&uuml; b\u0259rpa ed\u0259c\u0259yimiz\u0259 \u0259minliyini b\u0259yan edir: &ldquo;Erm\u0259nistan-Az\u0259rbaycan, Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f m&uuml;naqi\u015f\u0259si yaln\u0131z Az\u0259rbaycan\u0131n beyn\u0259lxalq birlik t\u0259r\u0259find\u0259n tan\u0131nan \u0259razi b&uuml;t&ouml;vl&uuml;y&uuml; &ccedil;\u0259r&ccedil;iv\u0259sind\u0259 &ouml;z h\u0259llini tapmal\u0131d\u0131r. Ondan sonra biz az\u0259rbaycanl\u0131lar \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, b&uuml;t&uuml;n q\u0259dim torpaqlar\u0131m\u0131za qay\u0131daca\u011f\u0131q &#8211; \u0130r\u0259vana da, G&ouml;y&ccedil;\u0259y\u0259, Z\u0259ng\u0259zur mahal\u0131na da. B&uuml;t&uuml;n bunlar bizim q\u0259dim torpaqlar\u0131m\u0131zd\u0131r. G\u0259nc n\u0259sil d\u0259 bunu bilm\u0259lidir ki, bizim torpaqlar\u0131m\u0131z sad\u0259c\u0259 olaraq bug&uuml;nk&uuml; m&uuml;st\u0259qil Az\u0259rbaycan torpaqlar\u0131 deyil. Biz o torpaqlara da qay\u0131tmal\u0131y\u0131q v\u0259 qay\u0131daca\u011f\u0131q&rdquo;.<\/p>\n<p><strong>T. Qafarl\u0131<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Qabil H&uuml;seynli: &ldquo;Tarix g&ouml;st\u0259rir ki, at\u0259\u015fk\u0259s\u0259 getm\u0259k do\u011fru idi&rdquo; Razi Nurullayev: &ldquo;Az\u0259rbaycan Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011fla ba\u011fl\u0131 planlar\u0131nda daha tezl\u0259\u015fdirici amill\u0259r\u0259 &uuml;st&uuml;nl&uuml;k verm\u0259lidir&rdquo; Naqif H\u0259mz\u0259yev: &quot;26 illik at\u0259\u015fk\u0259s m&uuml;dd\u0259tind\u0259 \u0259n ciddi d&ouml;n&uuml;\u015f&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[86],"tags":[],"class_list":["post-97700","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-siyaset"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/97700","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=97700"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/97700\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=97700"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=97700"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=97700"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}